kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 17-05-2011 voor het laatst bewerkt.

Orfisme

Simultaan raam op de stad, 1912, Hamburger Kunsthalle

In het orphisme (van Orfeus, een Griekse mythologische figuur die symbool staat voor poëtisch, lyrisch) worden composities opgebouwd uit elementen die niet aan de zichtbare wereld zijn ontleend, maar uit de fantasie van de kunstenaar voortkomen en door hem bezield worden tot volkomen werkelijkheid.

De term orfisme werd in 1913 geïntroduceerd door de Franse dichter Guillaume Apollinaire om een abstracte schilderstijl mee aan te duiden die streefde naar een pure, muzikale, lyrische schoonheidsbeleving die uitsluitend door de werking van kleuren wordt teweeggebracht en door Apollinaire werd beschouwd als een nieuwe vorm van abstracte-kunst dat zijn idioom niet aan de werkelijkheid ontleende maar zijn eigen, onafhankelijke taal bezat.

Delaunay beoefende deze vorm van schilderkunst. Hij was geïnteresseerd in het effect van verschillende kleuren op het doek en produceerde een reeks schilderijen waarin hij de emotionele uitwerking van onvervalst kleurgebruik verkende. Hij gebruikte Apollinaire's term om samen met zijn vrouw Sonia Delaunay zijn ideeën uit te werken tot een heuse stroming onder deze naam. Alhoewel Apollinaire verbindingen legde met het werk van Fernand Léger, Francis Picabia, Marcel Duchamp, František Kupka en enkele werken van Picasso en hoewel ook de Amerikaanse schilders MacDonald-Wright en Morgan Russell op vergelijkbare wijze met kleur experimenteerden (synchronisme) is de term orphisme uiteindelijk alleen op hun werk van toepassing gebleven.

Orphisme (godsdienst)
Het orphisme is ook de naam van een godsdienstig-wijsgerige beweging die zich in het oude Griekenland verspreidde aan het begin van de 6e eeuw v.Chr.vanuit Thracië, het geboorteland van de mythische dichter-zanger Orpheus.

De orphisten legden de nadruk op de goddelijke natuur in de mens, zijn onsterfelijkheid en zijn voortbestaan buiten de aarde. Volgens hen kan de mens invloed uitoefenen op zijn lot na zijn dood door het gedrag in zijn huidige leven. Een orphist geloofde ook in reïncarnatie waarbij het lichaam een gevangenis was voor de ziel, die door een reeks wedergeboorten gelouterd moest worden.

De invloed van het Orphisme op het volksgeloof was niet groot, maar op de filosofie heeft het wel een ingrijpende invloed uitgeoefend. De leerstelsels van Pythagoras, Heraclitus en van Plato, maar ook van het christendom (wat de opvatting over de ziel betreft) zijn op sommige punten zeer beïnvloed door orphische denkbeelden.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 26.