kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Orla Barry

Orla Barry (1969, Wexford, Ierland)

Ierse kunstenaar, Geboren in Wesford, Ierland. Woont en werkt in Brussel.

Opleidingen
- National College of Art and Design, Dublin
- University of Ulster, Belfast
- De Ateliers, Amsterdam

Disciplines
- fotografie / sound / tekst / video

Tentoonstellingen
1995 solo, A barmaid's notebook. Brussel, Oh - Stichting Kunstbevordering
1997 solo, Galerie Micheline Szwajcer
1998 Manifesta 2, Luxembourg,
1999 A Tear for a Glass of Water, Camden Arts Centre, London,
2000 solo, Across an Open Space, Londen, Camden Arts Centre
2001 solo, Unsaid (met Rui Chafes), Porto, Galeria Canvas
2002 solo, Foundlings (solotentoonstelling), Argos, Brussel,

Vertrekpunt voor het beeldend werk - teksten, films, geluidsopnames, performances en fotoreeksen - van de Ierse kunstenares Orla Barry zijn de teksten die ze zelf schrijft. Deze teksten bevatten anekdotes, verzinsels, beschrijvingen, maar ook tal van biografische elementen.

Haar teksten geven uitdrukking aan het functioneren van onze gedachtes. Ze springen van de hak op de tak, ze alterneren tussen belangrijke feiten en kleine observaties, tussen persoonlijke indrukken, herinneringen, poëzie en haar verbeelding. Orla Barry ent haar werk op gedachtestromen. Het beeldend werk dat ze eraan toevoegt, geeft de woorden extra betekenis. De beelden laten zich dicteren door de woorden; het beeldend werk voegt een extra betekenislaag aan de teksten toe. Het eindresultaat is een intense spanning waarbij beide elkaar versterken. Het is aan de lezer-kijker om de losse eindjes aan elkaar te knopen, om tekst en beeld met elkaar te verbinden en om zo haar werk betekenis te geven.

Ook in haar beeldend werk zijn er verschillende elementen zoals de zee, het strand, de drukte van de stad, etc. die Barry als ingrediënten in een eigen systeem met elkaar verbindt. De krachtige beelden roepen tal van associaties op, en geven plaats aan herinneringen en intimiteit.

Orla Barry´s werk is in de volle zin van het woord audio-visueel; het bestaat uit video's, performances, geluid en foto's. Ze toont zonder schroom hoezeer ze gehecht blijft aan haar land van herkomst; Ierland, de zee, het groen, de mensen, de taal. Ze heeft het land verlaten, maar geraakt er niet los van. Er zijn landschappen en figuren die voor altijd in haar hoofd gegrift zijn. Er zijn geluiden die ze met zich meedraagt, het geruis van de zee en vooral de stemmen en de woorden die haar dierbaar zijn. Woorden zijn in haar kunstenaarschap van cruciaal belang, als levensdraad, als bestendige, organische band met haar ‘roots'. Dat lijkt wat vreemd voor een audiovisueel kunstenaar. Maar woorden kunnen ook beelden zijn of zich met beelden verweven. Woorden kunnen worden uitgesproken als afzonderlijke geluiden of kunnen zodanig met elkaar worden verbonden dat er een mededeling of een tekst tot stand komt. Soms draait haar werk helemaal om tekst en is het (bewegend) beeld slechts een alibi om die tekst, neutraal of theatraal uit te spreken.

Kenmerkend voor Orla Barry is dat haar gefragmenteerde en schijnbaar ongestructureerd werk nauwelijks een echt begin of einde heeft, al doet de vorm soms anders vemoeden. Het doet denken aan een stroom van gebeurtenissen. Het open karakter en de combinatie van foto's, beelden en tekst nodigt de toeschouwer uit om te dagdromen.

1991 The Blue Volumes is een soort dagboekproject van zinnen die als geschreven polaroids zijn. The Blue Volumes bevatten kleine observaties, ze omschrijven gevoelens of ontmoetingen en spelen met woordherhalingen of klankritmes.

Year X (1991-2004) is een tekstproject waarbij Orla Barry voor elk dag van het jaar een zin, rijm of woord bedacht. Op 366 afzonderlijke doeken is het werk als een kalender waarbij elke datum een poëtische spreuk bevat die dagelijks kan gewijzigd worden. Alle ‘dagen' worden in de ruimte in kisten getoond, enkel een beperkt aantal worden op de muren opgehangen.

A Tear for A Glass of Water (film, 1997-1999)
In ‘A Tear for A Glass of Water' zien we een jonge vrouw die een theaterscène lijkt te oefenen, maar haar gedachtes dwalen steeds af naar andere zaken. Haar monoloog springt van de kleinste observaties tot algemene waarheden en losse anekdotes. De enige twee elementen in het decor, een klopper en een reddingsboei, lijken een symbolische betekenis te hebben. De ene klutst haar ideeën door elkaar, de andere probeert haar enige houvast te bieden.

Een ander werk dat een periode in haar oeuvre omspant is The Barmaid's Notebook (1991-2001). Oorspronkelijk bestaat dit werk uit een duizendtal elementen, papiersnippers, kaartjes, foto's, losse zinnen, lijstjes, etc. Waar dit werk normaal als een soort prikbord de hele ruimte vult, is de veelheid van dit werk hier te zien in een diaprojectie waarbij elk afzonderlijk object in loopvorm te zien is.

2001 Unsaid
In 2001 werkte Orla Barry samen met de Portugese kunstenaar Rui Chafes aan het werk Unsaid. Via een geluidsinstallatie binnenin de sculptuur van Chafes hoort de bezoeker de stem van Barry. Ze spreekt de luisteraar rechtstreeks toe en vertrouwd deze persoonlijke gevoelens en gedachtes toe. Aangezien door de tekst de hartslag en ademhaling van de spreker weerklinkt, ontstaat er een intieme band met de luisteraar. Dit ongemakkelijke gevoel wordt versterkt, daar de bezoeker de tekst van Barry pas hoort wanneer deze plaatsneemt in de sculptuur van Chafes.

2003 Prijs van het Paleis voor Schone Kunsten - Bozar
Hoe vreemd kan taal zijn? En hoe koppig een beeld? Vlakbij wordt ver weg, en ver weg wordt vlakbij. Harde stenen worden los als zand, als zachte beesten bijna, maar ze blijven wel heel erg groot. Orla Barry schrijft beelden bij elkaar in zinnen. Beelden die veel aankunnen. Zelfs een zee lijkt vlakbij. In de meeste zinnen die Orla Barry schrijft, zit er een gap: tussen ver weg en vlakbij, warm en koud, samen en alleen, een ik en een ander. Haar zinnen zijn altijd een beetje alleen, zegt ze, net zoals harde stenen, maar tegelijk vloeien ze alle kanten uit. En er schuift vanalles tussenin. Benauwde, broeierige sferen bijvoorbeeld - stemmen die ronddraaien in rechttoe-rechtaan plekken.
De fotoserie Foundlings uit 1999 was het eerste werk dat ik van haar zag. Grote kleurenfoto's van grote stenen, tijdloze gedrochten. Stenen tussen zee en land, gerond door het water en bekleed door natuur, vergezeld door een vrouw met emmer en een perspectief van een golfbreker. Leefden de stenen? Ik weet dat stenen niet kunnen leven, en dus keek en las ik verder. In de richting van de volgende steen, en in de richting van de zinnen die ernaast stonden, in de catalogus die ze in 2001 aan de fotoserie wijdde. In de zinnen bewoog een ik-figuur, tussen wat ze zag en wat ze was.
Even when I'm whispering, I'm shouting. Orla Barry zet haar beelden en zinnen letterlijk uit haar hoofd, op foto's, op papier of in de stem en in het lichaam van iemand anders. Terwijl ze ze soms intiem laat lijken, laat ze de zinnen soms ook alleen. Eerst schreef ze ze een voor een: op elke bladzijde één zin, met een datum erboven. Dat was in 1991, in haar Blue Volumes. Daarna rafelden de zinnen zich voorzichtig samen. Nu laten de zinnen zich niet langer een voor een lezen. Ze glijden over elkaar heen, en er zitten almaar meer beelden tussen. Misschien schrijft Orla Barry ooit nog verhalen, maar voorlopig schuiven er teveel beelden tussen haar zinnen in. It seems that sometimes the space between a full stop and the next sentence is not enough.

Year X, waar Barry van 1991 tot 2004 aan werkte, geeft aan elke dag van het jaar een zin of woord. Die ‘dagen' worden bewaard in dozen, één voor elke maand, telkens in een andere kleur.

Portable stones (film, 2003)
Barry werkte sinds 2003 aan de film Portable Stones, de opnames vonden plaats in 2004, deels in Ierland en België. In de film zien we een meisje dat thuis vertrekt en de trein neemt naar een oud kerkhof waar ze besluit om haar tent op te slaan. Terwijl ze tussen de graven loopt, begint ze stemmen te horen, stemmen die haar komen toewaaien van over de zee. Ze laat zich meeslepen door de stemmen en hun verhalen en reist zo in gedachten naar een eiland waar ze luistert naar de verhalen van een man die daar woont. De acteurs spreken niet, via voice-over horen we stemmen die we op verschillende manieren kunnen interpreteren, als hun gedachtes, stemmen waarmee ze praten, de verteller, etc. Een van de lijnen doorheen de film is communicatie, het gebruik van taal en de zoektocht naar identiteit. In het duister van de projectiezaal word je op de aaneenschakeling van haarscherpe beelden, het ritme van inwendige stemmen en stiltes meegevoerd naar de levens van andere mensen. Je ziet de acteurs niet spreken, maar je hoort hun stem, hun proeven van woorden, hun ordenen van gedachten, waardoor een woord – ‘happy' bijvoorbeeld, uit de mond van het kleine meisje – tot op zijn naakte betekenis wordt uitgekleed.

2005 Stedelijk Museum voor Actuele Kunst (SMAK) / Portable Stones
Tijdens de tentoonstelling in het S.M.A.K. zal haar nieuwe film ‘Portable Stones' (63 min.) in première gaan, een film die ze in 2004 draaide deels in Oostende en aan de Ierse kust. Het museum presenteert ook een oudere film die amper in België te zien was: A Tear for A Glass of Water uit 1997-1999. Aan de hand van beide films in de tentoonstelling kan er een interessante evolutie in haar werk opgemerkt worden.

Parallel bracht het museum verschillende andere werken van Barry samen, zowel fotoreeksen, tekstpanelen als geluidsinstallaties. In de tentoonstelling worden nieuwe foto's getoond uit de reeks Portable Stones, evenals foto's uit de reeks Foundlings (2001) en verschillende nieuwe en herziene werken uit Barry's oeuvre. Een aantal werken van Barry uit begin jaren '90 werden voor de tentoonstelling herdacht. The Blue Volumes werden op groot formaat uitgegeven en kunnen door de bezoeker doorbladerd worden.

De nieuwe film ‘Portable Stones' zal in 2005-2006 vertoond worden in Camden Arts Centre in Londen en het Irish Museum of Modern Art in Dublin. Op elke plek zal de film aangevuld worden met ander werk van Barry. In samenwerking met deze instellingen verschijnt er een publicatie over het werk van Orla Barry. De tentoonstellingsarchitectuur is van Bruno Poelaert en Kris Kimpe, in samenwerking met Orla Barry.

Zie ook www.kunstonline.info


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 640.