kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 23-11-2008 voor het laatst bewerkt.

Paul Joseph Constantin Gabriel

Paul Joseph Constantin Gabriël (1828-1903)

Nederlands aquarellist, etser en schilder van de Haagse School.

Geboren 5 juli 1828 te Amsterdam, gestorven 23 augustus te Scheveningen (Den Haag),

Leerling van Barend Cornelis Koekkoek, Cornelis Lieste, L.P. Zocher,
Leraar van Geesje Mesdag-van Calcar, Willem Bastiaan Tholen,

Paul Gabriël was in de eerste plaats landschapsschilder en wel van het typische Hollandse polderland: weilanden met brede vaarten onder hoge luchten. Daarnaast was Gabriël ook bekend als schilder van (bloem)stillevens. Hoewel Gabriël zich bij de kunstenaarsstroming van de Haagse School aansloot, hij werkte wel samen met Anton Mauve, nam hij vrijwel direct afstand van hun voorkeur voor grijze tinten. Gabriël: ´Een vroege morgen kan er oppervlakkig grijs uitzien maar zij is het niet.´ Om die reden wordt hij wel de colorist van de Haagse School genoemd. In tegenstelling tot andere Haagse School-schilders gebruikte hij heldere, felle kleuren en had hij een voorkeur voor zonnige landschappen.

biografie
Paul Joseph Constantin Gabriel werd op 5 juli 1828 in Amsterdam geboren als oudste zoon van de beeldhouwer Paul Joseph Gabriel. Zijn vader overleed toen hij 5 jaar oud was.

De jonge Paul hielp zijn moeder met het schilderen van portretten, om de kost te verdienen voor het grote gezin.

Vanaf 1840 volgde Gabriël de avondklas aan de Amsterdamse academie, waarna hij in 1844 naar Kleef werd gestuurd om er les te krijgen aan de Tekenacademie van de landschapschilder B.C. Koekoek. Deze was niet erg tevreden over de prestaties van zijn jonge pupil, zodat Gabriel een jaar later al weer terug in Nederland was.

Na enig omzwerven kwam hij terecht bij de schilder C. Lieste in Haarlem, waar hij naar schilderijen in het Paviljoen Welgelegen kopieerde en voornamelijk portretten vervaardigde. Hier leerde hij de schilder Anton Mauve kennen. met wie hij later veel zou optrekken.

Oosterbeek
Van 1853 tot 1856 verbleef hij in het dorpje Oosterbeek, bij Arnhem, waar ook de schilders de Haas en Kruseman van Elten woonden. Met bevriende kunstenaars als Anton Mauve en Gerard Bilders werkte hij daar naar de natuur.

Amsterdam
De periode 1856-1859, toen hij in Amsterdam woonde, was een hele moeilijke; de verkoop van zijn schilderijen wilde niet echt vlotten, waardoor hij in financiële moeilijkheden geraakte. Dit leidde tot zijn vertrek naar Brussel.

1860 - 1884 Brussel
In Brussel kreeg hij veel steun en advies van Willem Roelofs. Aan het einde van de jaren zeventig gaf Gabriel in zijn Brusselse atelier les aan W.B. Tholen, die als zijn belangrijkste leerling mag gelden. Zijn liefde voor kleur bracht hij ophem over.

Ook gedurende zijn Belgische jaren bleef Gabriël typisch Hollandse onderwerpen schilderen: (polder)landschappen met molens en plassen.

1884 Scheveningen
De schilder verliet Brussel en vestigde zich in Scheveningen. Hoewel hij hier tot zijn dood zou blijven wonen, werkte hij ook veel buiten Den Haag; aan de Vliet in Voorschoten, in Broeksloot, Oosterbeek, Abcoude, Kinderdijk en Heeze.

Pas in de jaren '80 kreeg Gabriël echt erkenning en werd zijn werk aangekocht door enkele grote musea, zoals De Kamper Veenderij door het Haags Gemeentemuseum.

In een brief aan A.C. Loffelt van 29 mei 1901 schreef Gabriel: Alhoewel ik er zelf wat knorrig uit kan zien houd ik er veel van dat het zonnetje in het water schijnt, maar buiten dat, ik vind mijn land gekleurd en wat mij bijzonder opviel wanneer ik uit den vreemden kwam: ons land is gekleurd sappig vet, vandaar onze schoone gekleurde en gebouwde runderen, hun vleesch melk en boter, nergens vind men dat zoo maar ze worden ook door dat sappige vette land gevoed-ik heb vreemdelingen dikwijls horen zeggen, die Hollandsche schilders, schilderen allemaal grijs en hun land is groen- wanneer men jong is word men naar buiten gezonden om te studeren in een gekleurde natuur en later moet men den grijze Schilderijen schilderen, een ensemble bordpapier met hier en daar een kleurtje en dat heet poëzie; dat heeft bij mij veel weg van meubelmakerij op de atelier bedacht en het wordt dikwijls een opgaaf als of het niet anders kan.

Deze boutade was niet alleen een verdediging tegen de aanvallen van de kritiek op Gabriels kleurgebruik, er school ook een kritiek van Gabriel in op de succesformule van de Haagse School, die analoog met de roem van Corot en de School van Barbizon op bepaalde momenten niet meer afweek van bepaalde stereotype voorstellingen van het landschap. Een van de meest typerende karaktertrekken van Gabriel, vandaar zijn verzet, was zijn originaliteit. Piet Mondriaan had veel bewondering voor de strakke welhaast geometrische opzet van Gabriels composities.

De schilder overleed op 23 augustus 1903 te Scheveningen.

Zie Lexicon Rijksmuseum Amsterdam


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 46.