kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 06-08-2011 voor het laatst bewerkt.

Paul Klee

Paul Klee, 1939

geboren 18 december 1879 in Münchenbuchsee, Zwitserland - gestorven 29 juni 1940 in Muralto, Zwitserland.
Paul Klee, Duits-Zwitser, een zoon van een Duitse muzikant, was schilder, graficus en kunsttheoreticus.

Zijn vader, Hans Klee kwam uit Duitsland en ging, nadat hij de lerarenopleiding had gedaan, studeren aan het conservatorium; zang, piano, orgel en viool. In 1875 trouwde hij met Ida Frick. In 1876 werd Mathilde geboren en op 18 december 1879 in München-Buchsee bij Bern volgde Paul Klee.

Klee groeide op in een muzikale familie, was zelf violist maar koos toch voor de beeldende kunst. Paul Klee begon al vroeg met viool spelen en toen hij 11 jaar was werd hij al lid van een groot orkest! Daarbij tekende en dichtte hij ook nog maar zijn ouders schonken niet veel aandacht aan zijn tekentalent. Toen hij jong was wist hij niet of hij schilder, violist of schrijver zou worden. Zijn beroepskeuze was dan ook onverwacht, want zijn ouders hadden hem willen opleiden tot musicus.

In 1898 wilde Klee gaan studeren aan de kunstacademie, maar werd hij afgewezen. Zijn ouders waren teleurgesteld en de koop van een nieuw huis maakte het bovendien moeilijk voor hen om hun zoon financieel te ondersteunen, wat ze nu, langer dan oorspronkelijk de bedoeling was, op zich moesten nemen.

In 1898 geniet hij een kunstopleiding bij Heinrich Knirr aan een priveschool voor schilderkunst in München.

In 1900 volgt hij de schilderlessen van de symbolist Franz von Stuck aan de kunstacademie van München. Paul Klee probeerde opgenomen te worden in de afdeling beeldhouwkunst, maar hij wilde niet meedoen aan de verplichte toelatingstoets dus verliet hij München. Voor zijn vertrek verloofde hij zich in het geheim met Lily.

Ancient Harmonies, 1925

In 1901 maakt hij een reis naar Italië en maakte de vroeg-christelijke en byzantijnse kunst indruk op hem.

Vanaf 1902 woont hij in Bern en vervaardigt zijn etsen, beinvloed door Goya, Ensor en Beardsley.

In 1905 woont hij in Parijs.

In 1906 trouwen Paul Klee en Lily Stumpf.

In 1911 vertrekt hij naar München, waar hij woont met zijn echtgenote, de pianiste Lili Stumpf, en ontmoet Macke, Franz Marc, Javlensky, Munter, Werefkin en Kandinsky.

Paul Klee was een van de grondleggers van moderne kunst. In 1911 werkte hij met Kandinsky in München toen laatstgenoemde zijn ‘sprong in het abstracte' maakte. Zelfs daarvoor (vanaf ongeveer 1902) ontwikkelde Klee een individuele stijl om de onderbewuste geest en fantasie in de kunst uit te drukken.

Neemt in 1912 deel aan de tweede tentoonstelling van der-blaue-reiter en nam op die manier deel aan het expressionisme en de abstracte kunst.

Paul Klee Bezoekt Parijs en ontmoet hier Delaunay en leert de schilderijen van Picasso en Braque kennen.

Highways and Byways, 1929

Hij is in 1914 medeoprichter van de Neue Sezession in Munchen.

Samen met Moilliet en Macke bezoekt hij in 1914 Tunesië. Paul Klee was verliefd op kleur, waarvan hij meende dat hij ermee in symbiose leefde sinds zijn reis naar Tunesië.

In 1916 zit Klee in de militaire dienst.

Paul Klee ontwikkelde zijn eigen schilderstijl, deze schilderstijl hielp hem aan zijn doorbraak in 1917.

Begint in 1918 aan zijn essay Creatieve ontboezemingen welke hij publiceert in 1920.

In 1919 kiest hij voor abstracte vormen in zijn eerste olieverfschilderijen.

Paul Klee maakt in de loop van zijn werk een ontwikkeling door van figuratief symbolisme tot een steeds kernachtiger, soms vrijwel abstracte vormentaal. Werk uit die periode werd in de jaren twintig en dertig als te kinderlijk ervaren - een van de redenen dat Klee werd afgewezen als docent aan de kunstacademie van Stuttgart - maar later herkend en erkend als baanbrekend. Dat blijkt ook uit de grote invloed die Klee heeft gehad op vele kunstenaars in de jaren vijftig waaronder een aantal CoBrA kunstenaars.

Iemand die het belang van Paul Klee als kunstenaar en denker al heel vroeg onderkende was Wassily Kandinsky die in zijn boek 'Über das geistige in der Kunst' (1912) herhaaldelijk aan opvattingen van Klee refereert. Uiteindelijk werden ze samen docent schilderkunst aan het Bauhaus te Weimar. Paul Klee wordt benoemd aan het Bauhaus in Weimar in 1920.

Klee had echter een groot gevoel voor ironie dat hem altijd onderscheidde in iedere context of kunststroming. Ook in de ambiance van het Bauhaus waar Klee onderwijzer was tussen 1920 en 1931, verviel hij niet in het herhalen van starre didactische voorbeelden, maar bewaarde hij onveranderd zijn kinderlijke en een beetje dadaïstische onderliggende humor, evenwel altijd licht en harmonieus in de schoonheid van de kleuren.

De grote aantrekkingskracht van zijn werk is, dat er in zijn schilderijen een verhaal zit welke steeds weer anders geintrepeteerd worden. Op een gedetailleerde manier is bijvoorbeeld te zien hoe Klee zich verhoudt tot een klassiek thema als de mythologie dat beeldende kunstenaars al vanaf de oudheid heeft beziggehouden. Klee volgt nooit de verhaallijn van mythologische sagen, maar concentreert zich op een bepaald aspect en vervormt dat tot een symbool, een persoonlijke mythe. mythologische thema's hebben al vanaf het begin (circa 1901) in het werk van Paul Klee een belangrijke rol gespeeld.

De Tjilpmachine

De kinderlijke uitdrukking van zijn werk gebruikte Klee als kritiek op de conventie, hoewel het hem meer te doen is om de bewuste vereenvoudiging van de taal door middel van tekens. In de titels die hij later zijn werken meegaf is Klee als de dichter nog te herkennen. Bijvoorbeeld bij 'de Tjilpmachine' uit 1922: een fijne pentekening in waterverf van vier graatmagere fantasievogels op een heel dun takje. Het is door de titel dat de toeschouwer er ook geïmiteerde vogelgeluiden bij hoort. Met dit geestige werk bespot Klee het vertrouwen van de mens in de wonderen van het machinetijdperk. Werk en titel zijn onafscheidelijk met elkaar verbonden.

Van 1931 tot 1933 heeft hij een leerstoel aan de Kunstacademie van Düsseldorf. Hier begint zijn periode van divisionistische schilderijen.

In 1933 vluchtte Paul Klee voor de nazi's naar Bern in Zwitserland.

In 1937 confisceren de nazi's 102 werken waarvan er 17 op de tentoonstelling entartete kunst worden getoond.

In 1940 stierf hij aan een ongeneeslijke ziekte in Muralto bij Lucarno en liet meer dan 9000 kunstwerken na en duizenden pagina's essays, dagboeknotities en brieven. Klee is moeilijk in één stijl te vatten. Primitieve kunst, surrealisme, kubisme, je vindt het allemaal terug in zijn werk dat humoristisch is en vol verwijzingen zit naar dromen, muziek en poëzie.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 338.