kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 13-05-2011 voor het laatst bewerkt.

Paul Serusier

Frans kunstschilder, geboren 9 november 1863 in Parijs – 6 oktober 1927 in Morlaix.

Paul Sérusier wordt ingedeeld bij het postimpressionisme of het symbolisme en was medeoprichter van Les Nabis.

Biografie
Paul Sérusier, die in Parijs werd geboren, komt uit een gegoede familie afkomstig uit het noorden van Frankrijk, zijn vader had een zaak in parfum en handschoenen.

Hij studeerde aan de École Fénelon waar hij werd beschouwd als een geniaal leerling en getalenteerd kunstenaar. In 1875 zet hij zijn studie voort aan het Lycée Condorcet waar hij in 1882/83 afstudeerde.

Een korte commerciële carrière maakte hem niet gelukkig, dus schreef hij zich in op de Académie Julian waar hij een geliefd en begaafd leerling werd, wat ook blijkt uit zijn verkiezing tot klassenoudste. Hij raakt er bevriend met Maurice Denis, met wie hij samen met anderen als Bernard en Ibels musea bezoekt om de kunst te ontdekken. In de winkel van verf- en schilderijenhandelaar père Tanguy ontdekken ze de werken van Paul Cézanne.

De eerste tentoonstelling waar Sérusier een bijdrage aan leverde is de Salon van Parijs in 1888. Hij had er veel succes met het schilderij 'Le Tisserand'.

Le Talisman

Sérusier vertrekt voor een korte periode naar Pont-Aven in Bretagne, waarvan de omgeving, met name de monding van de Aven, inspirerend was voor kunstenaars als Paul Gauguin, Émile Bernard en Paul Sérusier. Als gevolg hiervan ontstond daarom de veel stromingen omvattende school van Pont-Aven. In Pont-Aven adviseerde Paul Gauguin hem over hoe te schilderen. Een eerste resultaat is het kleine schilderijtje op hout, Le Talisman.

Les Nabis
Sérusier keerde terug in Parijs waar op de Académie Julian de opzet en het kleurgebruik van het schilderij Le Talisman onderwerp werd van een felle discussie. De aanhangers van deze werkwijze met dit resultaat vormden de groep 'Les Nabis', (de profeten) en kwamen maandelijks bijeen in het restaurant L'Os à Moelle.
De 'Nabis' wilden niet de werkelijkheid weergeven, maar de impressie die de werkelijkheid achterliet. Die indruk werd versterkt door het gebruik van pure kleuren in een symbolische voorstelling. De werkwijze was het tekenen in de vrije natuur om deze vervolgens uit het geheugen in het atelier verder uit te werken. De beelden konden dan om esthetische redenen worden aangepast om zo een harmonisch werk te doen ontstaan.
Een schilderij moest de natuur verbeelden door een gepassioneerd equivalent te zijn van de indruk die men gekregen had. Op deze wijze werd het schilderen het vertalen van een gevoel in een beeld, en werd een vorm en een kleur gegeven aan een gevoel. Twee vervormingen onderscheidden ze in dat vertalingsproces:
. de subjectieve vervorming die voortkomt uit de emotie van de kunstenaar en bepaalde facetten naar voren haalt
. de objectieve vervorming die voortkomt uit een noodzakelijke ordening van het beeld op het doek.

Na 1891
De grote invloed van Gauguin op Sérusier zag je terug in de gericht aangebrachte rijen van korte, fijne verfstreken, versimpelde lijnen, pure en arbitraire kleuren voor de invulling en het weglaten van schaduwen. De onderwerpkeuze van Sérusier werd bepaald door zijn omgeving, zo maakte hij veel afbeeldingen van het gewone leven in Bretagne.

Het vertrek van Gauguin in 1891 naar Tahiti liet bij Sérusier een groot gat achter en de leden van Les Nabis zagen elkaar ook niet veel meer. Sérusier ging daarom met Jan Verkade en Mogens Ballin terug naar Bretagne waar hij zich vestigde in Huelgoat en de rust vond om te denken en werken. Zijn kleurgebruik veranderd van primaire ongemengde kleuren naar grijzen en gedekte tinten. Hij paste niet meer dan één kleur en drie tinten toe in een werk, meer kleuren zouden afleiden. Andere kleuren werden gemengd tot grijstinten.

Sérusier bleef zowel in Bretagne als in Parijs werken. In de winters in Parijs werkte hij veel samen met zijn vriend Lugné-Poe, oprichter van het Théâtre de l'Oeuvre, en zijn oude Nabis-vrienden Vuillard, Bonnard, Ranson, en Denis. Zij zetten samen shows op waar schilderkunst en theater bij elkaar werden gebracht. De Nabis wilden zich niet beperken tot het schilderen alleen, maar de verschillende uitingsvormen met elkaar in contact brengen om samen op een hoger plan te brengen.

Beuron
In de zomer van 1895 werd hij verlaten door zijn vriendin, de Poolse actrice en journaliste Gabriela Zapolska, en raakte Sérusier in een zware depressie. Op uitnodiging van Jan Verkade vertrrekt hij naar Beuron waar hij kennis maakt met de principes zoals die door Desiderius Lenz ontwikkeld waren. Deze waren gebaseerd op het idee dat “God alles ontworpen heeft in de Heilige Geest volgens zijn maat, aantal en gewicht”. Dit leverde een uitgangspunt op van verhoudingen, een vereenvoudiging van het kleurgebruik, en een afwezigheid van beweging.

In Beuron verlaat Sérusier dus zijn oudere kleurtheorieën en ontwikkelde hij een kleurselectie gebaseerd op een ingewikkeld systeem van driehoeken waarin werd gewerkt met een dominante kleur en diens tegengestelde kleur, een kleur tussen deze twee in en een dissonante kleur verkregen door een menging van de dominante kleur met wit.

Sérusier vertrekt naar Praag om daar samen te werken met Verkade en Mogens Ballin. Terug in Parijs probeerde Sérusier zijn vrienden te overtuigen van het toepassen van de “Gouden Maatstaf” waar hij echter weinig weerklank op kreeg en zodoende vervreemd raakt van de Parijse kunstwereld.

Na nog een aantal reizen naar Beuron vestigt Sérusier zich in 1906 voorgoed in Bretagne, in Châteauneuf-du-Faou. Zijn onderwerpen blijven Bretons: Bretonse landschappen, Bretonse vrouwen in hun zware bestaan, maar hij probeert ze tijdloos te maken in een setting volgens de denkbeelden van Lenz.

In 1908 gaat hij les geven aan de Académie Ranson in Parijs en werkt hij zijn stijl en ideeën verder uit. Deze zou hij in 1921 publiceren in een boek: ABC de la peinture, zijn artistiek testament. Centraal hierin stonden de eenvoudige vormen als cirkels, krommen die de kunstenaar moesten helpen in het construeren van hun compositie. De kleurentheorie was gebaseerd op het onderscheid van koude en warme kleuren, op het gebruik van meer dan 1 palet voor het opzetten van kleuren.

In 1912 trouwde Sérusier met Marguerite-Gabrielle Claude, een van zijn leerlingen aan de Académie Ranson.

Op 6 oktober 1927 overlijdt Sérusier in Morlaix in Frankrijk nadat een auto hem had aangereden.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 6.