kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 19-07-2011 voor het laatst bewerkt.

Paul Signac

Paul Signac (1863-1935)

Frans schilder en graficus, geboren op 11 november 1863 in Parijs.

Paul Signac is een van de belangrijkste neo-impressionistische kunstschilders Hij werkte samen met Georges Seurat en creëerde pointillistische schilderijen.

Signac komt uit een rijke familie en hoefde nooit voor zijn geld te werken. Opmerkelijk is, dat hij geheel autodidact is. Hij leerde zich de schilderkunst aan zonder lessen bij iemand te volgen.

Paul Signac liep op zijn zestiende weg van school en nadat hij een jaar later een kapitaaltje van zijn vader had geërfd, stortte hij zich in het kunstenaarsleven van Montmartre. Hij wilde schrijver worden, maar toen hij in 1880 de impressionistische schilderijen van Monet had gezien, besloot hij te gaan schilderen. Urenlang zit hij te schetsen langs de oevers van de Seine. Zijn eerste experimentele schilderijen maakt hij rond zijn twintigste. Deze zijn stuntelig, houterig en impulsief, maar het enthousiasme straalt ervan af. In de landschappen, gemaakt in de vrije natuur, vind je de invloeden van verschillende impressionisten terug. Signac imiteert vooral hun kleurgebruik, goed te zien in zijn ‘Weg naar Gennevilliers', waarvan de kleuren sterk doen denken aan die van Manet.

Vooral in zijn vroege landschapsimpressies is de invloed van Monet onmiskenbaar. De impressionistische fase van Signac zou maar een paar jaar duren.

Pas als hij in 1884 Georges Seurat ontmoet, werkt Paul Signac met Seurat de revolutionaire kleurentheorie uit die zal leiden tot het ontstaan van de kunstenaarsbeweging neo-impressionisme. Signac mengde de kleuren alleen met wit en werd zelf de meest consequente volger van deze kunsttheorie. Hierbij mengde men de kleur niet op het palet, maar bracht men de kleuren naast elkaar op het doek aan, waardoor ze - van een afstand - toch samensmolten tot de gewenste tint. Geel en blauw geven hierdoor toch de impressie van groen. Deze schilderswijze wordt ook wel pointillisme genoemd.

Mooie, vroege voorbeelden hiervan zijn ‘De waterkant' en ‘De eetkamer', een van zijn weinige figuurstukken. Wat meteen opvalt is dat deze stukken minder spontaan zijn. Mechanisch geschilderde voorstellingen, verstard en afstandelijk.

Signac zal zijn hele verdere loopbaan aan die ‘confetti'-techniek vasthouden. En krijgt voor eens en altijd het denigrerende etiket ‘Seurat-imitator' opgeplakt. Maar Paul Signac zorgde ervoor dat de schildertechniek met de kleurstipjes een belangrijke artistieke stroming werd. Kunstenaars als Matisse en Mondriaan raakten gefascineerd door zijn vuurwerk van verfstreepjes. Variërend van blauwe, groene en gele tinten tot roze, oranje en rode.

De Franse kunstschilder Paul Signac was één van de oprichters van de Salon des Indépendants in 1884. De oprichting van deze onafhankelijke kunstenaarsvereniging kwam voort uit onvrede, omdat de jury van de reeds lang bestaande Salon regelmatig nieuwe kunstenaars en nieuwe ideeën weigerde toe te laten tot de tentoonstelling.

Signac publiceert een boek over de theorie van het neo-impressionisme. Van Gogh werkt in het voorjaar van 1887 veel samen met Paul Signac. Hij maakte gebruik van de pointillistische techniek maar zonder de strikte normen van het pointillisme over te nemen.

Terwijl Seurat uitblinkt in figuren, laat Signac zich inspireren door landschappen en zeegezichten - hij is een fanatieke (wedstrijd)zeezeiler. De prachtigste zeeën maakte hij tussen 1888 en 1891. Rustige composities die een serene stilte oproepen, zoals ‘Tertre Denis. Portrieux. Opus 189'. Hij speelt een verbluffend spel met licht en lichtval. Let op de heldere schittering van het water. Maar nog fraaier is zijn gestileerde ‘Sardienenvangst'. Zelf vergeleek hij de ronddobberende vissersbootjes met de noten op bladmuziek. Het licht van de ochtendzon is zelden zo mooi vastgelegd.

Toch maakte Paul Signac in Saint-Tropez, waar hij zich terugtrok na de dood van Seurat, zijn beste stukken, op groot formaat. Signac kreeg een beetje genoeg van het pointillisme. De miljoenen puntjes waarmee hij tien jaar lang nauwgezet en vol overgave zijn doeken had gevuld, gingen hem tegenstaan. Omstreeks 1895 ontwikkelde hij een iets nonchalantere manier van schilderen, de toets werd grover en de stipjes werden korte streepjes. Het kwam het resultaat ten goede zoals bijvoorbeeld te zien is aan de serie havengezichten die hij in het vissersplaatsje Saint-Tropez schilderde. Zijn stijl is vrijer, de kleuren worden feller en bruisender - vooral het onnatuurlijke roze, maar zijn onderwerpen veranderen jammer genoeg nauwelijks: havens en rivieroevers. Bij deze dromerige kleurharmonieën is het onderwerp de zee en de haven echter alleen nog maar een aanleiding voor het maken van uitbundige kleurcomposities, waarmee hij de weg baande voor schilders als Matisse.

Tijdens een bezoek aan Nederland in 1906 beschreef de Franse schilder Paul Signac de Rotterdamse haven als 'een voortdurend ballet van boten en rook'. Hij voegde eraan toe dat hij al schilderend een gevecht leverde tegen de Maas, waarop de lichtval elk moment anders was. Signac maakte in Rotterdam een reeks aquarellen van de haven die hij later in zijn Parijse atelier uitwerkte tot schilderijen.

Van 1908 to 1934 was Signac president van de Salon des Indépendantes en hij exposeerde veelvuldig de werken van de 'Fauves' en de kubisten, waarmee hij stellig bijdroeg aan de ontwikkeling van het modernisme.

Paul Signac stierf op 15 augustus 1935.

zie ook:
Schilder Paul Signac vond rust bij de zee


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 761.