kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 01-12-2008 voor het laatst bewerkt.

Pieter Bruegel-de-Oude



1565 Zelfportret, detail uit 'de schilder en de connaisseur'

Zuid-Nederlandse schilder uit de Noordelijke Renaissance, geboren omstreeks 1525 ergens in het gebied tussen Noord- en Zuid-Brabant - overleden september 1569 in Brussel.

Pieter (of Peter) Brueghel de Oudere (1525-1569) is de vader van Pieter Brueghel de Jongere (1564/65-1637/38) en Jan Brueghel de Oude (1568-1625) die op zijn beurt vader is van de schilder Jan Brueghel de jongere.

De schrijfwijze zonder H werd door Pieter Bruegel vanaf 1559 gebruikt.

Aanvankelijk maakte hij vooral landschappen, maar later overheersten de figuurstukken met godsdienstige, belerende of satirische onderwerpen.
Pieter Bruegel de Oude maakte anders dan zijn tijdgenoten die hun werken op de Italiaanse schilderkunst baseerden veel schilderijen over landschappen waarin religieuze elementen ontbraken. Brueghel was de eerste schilder van het dagelijkse leven. Werken zoals Kinderspelen, Boerenbruiloft en Boerendans behoren tot zijn bekendste werken.
Thans ziet men in Bruegel een Europees genie dat de 16de-eeuwse noordelijke schilderkunst naar stijl en iconografie in nieuwe banen leidde. Zijn tijdgenoten echter zagen in hem slechts een vermakelijk en fantasierijk zedenschilder, die ze enigszins denigrerend Boeren-Bruegel, Vieze Bruegel of Peer den Drol noemden.

Onder invloed van Van Aelst schilderde Bruegel in Mechelse stijl, met veel allegorieën, bijvoorbeeld in scènes uit het boerenleven. Zijn werkstukken bezitten een grote helderheid en hij toont de dingen des levens in hun veelvoud van hun verschijningsvormen. In zijn werken geeft hij talrijke figuren weer in een overigens vaak sober geschilderde ruimte. Zij vormen vaak de tegenstelling tot de omgeving.
Uitgaande van de verworvenheden van Bosch, Jan van Amstel, Beuckelaer en Balten ontwikkelde hij, los van elke italianiserende mode, op geniale wijze een typisch Vlaamse maar zuiver persoonlijke stijl. Hierin vallen vooral de evenwichtige compositie, de opmerkelijke trefzekerheid van de tekening, een zuiver gevoel voor ruimtelijkheid, een nieuw natuurgevoel en een ongeëvenaarde gave om alles tot zijn picturale waarde te herleiden.

Door zijn landschapschilderijen en afbeeldingen van het dagelijkse leven ontstond een nieuwe stijl in België.
Het werk van Bruegel werd reeds tijdens zijn leven door talrijke vortsen en rijken der aarde gewaardeerd en ook verzameld.

Biografie
Men denkt dat Brueghel dichtbij het huidige Bree in Belgisch-Limburg (vroeger Brede, Brida, Breda genoemd) geboren is. Het is ook mogelijk dat hij in Breda in Nederlands Noord-Brabant geboren werd.

Bruegel was leerling van Pieter Coecke van Aelst tot 1550.
Onder Pieter Balten te Mechelen werkte hij 1551 aan het Altaar van de handschoenmakers.

In oktober 1551 werd hij in het Antwerpse Sint-Lucasgilde als vrijmeester ingeschreven en werkte voor de kunsthandel van (Jeroen) Hiëronymus Cock. Veel van zijn tekeningen werden daar in gravures omgezet.

In 1552/53 reisde hij via Frankrijk naar Italië, tot aan Sicilië. Na terugkeer in Antwerpen verwerkte Bruegel in een grote landschappen serie de indrukken die hij middels zijn studiereis had opgedaan. Deze reeks tekeningen werden wederom in gravures omgezet. Deze gravures werden daarnaast met een reeks tekeningen verder gedocumenteerd. Door deze gravures en de bijbehorende tekeningen raakt de wereld wat meer bekend met Pieter Bruegel.

Landschap met Schepen en een Brandende Stad, c. 1552-1553
Christus op de Tiberiaanse Zee, 1553

De Verleiding van St.Anthonie, 1557
Landschap met de Parabel van de Zaaier, 1557

Rond 1557 maakte Bruegel een reeks gravures met als onderwerp "De Zeven Deugden".

Zicht op Napels, 1558
De Val van Icarus, 1558 (toeschrijving in twijfel getrokken)
Twaalf Spreekwoorden, 1558

Tot 1559 maakte hij vooral gravures en prenten (ontwerpen voor wandtapijten). Pas daarna begon hij vrij intensief als werkelijke kunstschilder te fungeren.

1559 Spreekwoorden (De Blauwe Huik)
1559 Het Gevecht tussen Carnival en Vasten

1560 Kinderspelen
Drie Koningen, c. 1556-1562


detail Triomf van de dood

1561-62 In Triomf van de dood sluit Bruegel nauw aan bij het werk van Jeroen Bosch. Hij beeldt alle denkbare menselijke gruwelijkheden uit, zoals moordlust, demonen en angst.

1562 Dulle Griet
1562 Twee Aapjes
1562 De Val der Opstandige Engelen
1562 De Zelfmoord van Saul

Rond 1563 ging hij in Brussel werken waar hij trouwde met Maycken Coecke, de dochter van zijn vroegere leermeester.

1563 Landschap met de Vlucht naar Egypte


Grote Toren van Babel

1563 De 'Kleine' Toren van Babel
1563 Grote Toren van Babel
Bruegel schilderde later ook taferelen geïnspireerd op de klassieke oudheid en bijbelse taferelen. Zo zijn er twee schilderijen van de Toren van Babel. Eén hangt in Wenen, het andere in Rotterdam in het Museum Boijmans Van Beuningen. "De Toren van Babel" werd algemeen gezien als een waarschuwing tegen zelfoverschatting.

1564 Drie Koningen
1564 Dood van de Madonna
1564 Processie naar Calvary
1564 Boerenvrouw


Jagers in de sneeuw

Het jaar 1565 is het meest vruchtbare geweest van Pieter Bruegel; het was ook in dat jaar dat hij zijn beroemde landschappen schilderde. De belangrijkste zijn de twaalf maanden, een reeks van zes grote panelen, die elk twee maanden voorstellen. Hiervan zijn er vijf bewaard gebleven:
. Jagers in de sneeuw (december, januari),
. De Bewolkte dag (februari, maart),
. Hooioogst (juni, juli),
. De oogst (augustus, september)
. De terugkeer van de kudde (oktober, november).

1565 Winterlandschap met een Vogelval

1566 Bethlehem
1566 De Preek van Johannes de Doper
1566 De Slachting der Onschuldigen
1566 Huwelijksdans in Open Lucht

1566 De Boerenbruiloft

1567 De Bekering van Saul
1567 Drie Koningen in de Sneeuw
1567 Het Land van Cockaigne, Luilekkerland (1567)

De misantroop (1568)?

De Kreupelen, 1568
Zomer, 1568
De Imker en de Eierdief, 1568
Boeren Dans, 1568
Het Boeren Huwelijksbanket, 1568


Parabel der Blinden, 1568
Gedurende zijn Brusselse periode gebruikte Breughel verschillende landschappen uit het nabijgelegen Pajottenland, zoals het kerkje van Sint-Anna-Pede (nu behorend tot Dilbeek) als achtergrond voor de "Parabel van de blinden". De enigszins moraliserende achtergrond in zijn werken voert hij tot een hoogtepunt in dit schilderij. De daarin weergegeven vale kleuren golden in die tijd als algemeen zinnebeeld van geestelijke blindheid.

Ekster of Kraai op de Galg, 1568
De Boer en de Eierdief, 1568
De Mensenhater, 1568
Storm op Zee, 1568 (toeschrijving in twijfel getrokken)

Hij stierf 1569 te Brussel.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 157.

Tweets by kunstbus