Prix De Rome




INSCHRIJVEN
NIEUWSBRIEF


OF WEBFEED!


Tip: klik op Prix De Rome voor andere pagina's over dit onderwerp.





Index lexicon: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 0-9

Deze pagina is 01-03-2009 voor het laatst bewerkt.

Prix De Rome (Prijs Van Rome)

De Prix de Rome (Frans voor Prijs van Rome) is een prestigieuze aanmoedigingsprijs voor jonge kunstenaars en architecten, oorspronkelijk bestaande uit een studiereis naar Rome, die in 1663 in Frankrijk is ingesteld en later door andere landen is overgenomen en beschikbaar wordt gesteld in de disciplines architectuur, beeldhouwkunst, compositie, grafiek en schilderkunst.

Oorsprong
Vanaf het begin van de zestiende eeuw geldt de klassieke oudheid als bakermat van de Europese kunst. Voor de meeste Noord-Europese kunstenaars ontbraken echter de mogelijkheden om het klassieke Rome te bezoeken. Koning Lodewijk XIV besloot dat Franse kunstenaars de kunstuitingen uit die periode met eigen ogen moesten kunnen bekijken en bestuderen. Daarom stelde de door hem opgerichte Académie Royale de Peinture et de Sculpture in 1666 de Prix de Rome in. De prijs bestond uit een geldbedrag (stipendium) waarmee de winnaar vier jaar in Rome kon werken aan de Académie de France, die toen was gevestigd in de Villa Medici. Er waren ook "Tweede Prijzen", die de winnaars toelieten om in dezelfde academie te werken, maar voor een kortere tijd.

De prijs was in Frankrijk zeer gewild. Eugčne Delacroix, Édouard Manet, Edgar Degas en Maurice Ravel hebben tevergeefs getracht de Prix de Rome te bemachtigen. Peter Benoît is het wel gelukt. Hector Berlioz heeft vijf pogingen nodig gehad om de prijs te bemachtigen. Nadat Jacques-Louis David drie jaar op rij had gefaald, overwoog hij zelfmoord.

Muziek
De door de Académie-Francaise voor het eerst in de 18de eeuw uitgeschreven muziekprijs "Prix de Rome" was oorspronkelijk alleen bedoeld voor beeldende kunstenaars. Pas in 1803 werd de prijs ook in de muziek toegekend. Voorwaarde om de prijs eventueel te kunnen winnen was studie van vier jaar in Rome, waarbij men elk jaar een proefstuk moest indienen, dat door de leden van de Académie werd beoordeeld.


Nederland
In navolging van de Franse koning voerde Lodewijk Napoleon tijdens zijn regeerperiode in Holland de prijs in 1808 in voor jonge kunstenaars en architecten. De kwekeling moest naar Parijs om twee jaar onder begeleiding van de beroemde historieschilder Jacques Louis David te werken, en dan over de bergen te paard of met een koets naar 'Villa Medici' in Rome, waar de Académie de France was gevestigd. Onder strenge begeleiding en zonder enige artistieke vrijheid was het de bedoeling alle kunsten en architectuur uit de Griekse en Romeinse Oudheid nauwkeurig te bestuderen en de regels ervan toe te passen op het eigen werk. Alle normen en universele waarden in die tijd werden gekopieerd vanuit de klassieke beschaving. Perfectioneren was belangrijker dan het ontwikkelen van een eigen visie.

In 1817 bevestigde Koning Willem I het bestaan van de prijs, als onderdeel van de oprichting van een "Koninklijke Akademie" in Amsterdam en Antwerpen. De academies moesten per jaar een wisselend systeem van concoursen organiseren voor het winnen van een reis naar Rome, de zogenaamde "Groote Prijs". Het duurde echter tot 1823 voordat men deze wedstrijd voor het eerst zou organiseren.

België
Na de scheiding tussen Nederland en België werd vanaf 1832 een Belgische Prix de Rome uitgereikt door de Belgische regering. Er waren wedstrijden voor kunstschilders, grafici, beelhouwers en architecten (in principe kwam elke discipline om de drie jaar aanbod) en -los daarvan- voor musici. Winnaars waren onder andere:
1832 - Antoine Wiertz
1836 - Jozef Geefs
1843 - Victor Lagye
1847 - Jacques-Nicolas Lemmens
1849 - Félix Laureys
1867 - Louis Joseph Lebrun
1877 - Edgar Tinel
1886 - Constant Montald
1909 - Robert Herberigs
1920 - Alfons Blomme
1937 - Jan Cobbaert
1945 - Marcel Quinet

Minister Thorbecke hief de prijs in 1851 op, maar in de Wet op de Rijksacademie van 26 mei 1870 legde Koning Willem III de prijs weer officieel vast. De verantwoordelijkheid voor handhaving van bepalingen en spelregels berust sindsdien bij de directeur van de Rijksakademie voor Beeldende Kunsten.

De prijs werd uitgereikt op het gebied van de Schone Kunsten en van de Schone Bouwkunst. Men kende een eerste en een tweede prijs, bestaande uit een gouden en een zilveren "eerepenning". Vanaf 1884 ontving de winnaar van het goud bovendien jaarlijks een stipendium van twaalfhonderd gulden.

De reis naar Rome werd al snel minder belangrijk, want het classicisme raakte uit. Het doel van de Prix de Rome bleef ongewijzigd: de prijs moedigde met een grote geldprijs jonge beeldend kunstenaars en architecten aan in hun ontwikkeling, bij voorkeur met een internationale oriëntatie. Ook de drie fasen bleven gehandhaafd: na een voorronde (de wedstrijd) volgde de eindronde, een werkperiode voor de vier genomineerden in de Rijksacademie. Het werk dat in deze periode werd gemaakt was de basis voor de eindbeoordeling en werd daarna gepresenteerd in een tentoonstelling en een publicatie. Veel aandacht ging uit naar de processen die tot deze resultaten leidden, zowel bij de genomineerde kunstenaars als bij de jury's.

Als je door de voorronde kwam, werden de kunstenaars drie maanden opgesloten in een loge, een werkruimte in de Rijksakademie. Letterlijk opgesloten: eten en drinken werden door een luik naar binnen geschoven en verder was het tekenen en schilderen en nog eens schilderen naar bijbelse of mythologische thema’s.

20e eeuw
Wie dit diploma in de eerste helft van de 20e eeuw wilde bekomen moest hiertoe een drietal weken in afzondering om er een eigen kunstwerk te ontwerpen en volledig af te werken, zonder enig contact met de buitenwereld. Voor de muziek bestond het examen uit het schrijven van een fuga.

In 1968 werd de oorspronkelijke Franse Prix de Rome door André Malraux afgeschaft.

Sinds 1968 wordt deze prijs in diverse landen, waaronder België, Nederland en Canada, uitgereikt aan kunstenaars die waardig geacht worden deze prijs als aanmoediging te ontvangen.

In 1985 werd de opzet van de Prix de Rome - gelijktijdig met de reorganisatie van de Rijksacademie - gewijzigd. Het prijzengeld werd verhoogd en meer kunstenaars werden in de gelegenheid gesteld deel te nemen. Stimulering van de artistieke ontwikkeling in een internationale context stond nog steeds centraal. De Prix de Rome was opgezet als een wedstrijd en kende een cyclus van vijf jaar, waarin tien terreinen van beeldende kunst en architectuur steeds paarsgewijs aan bod kwamen:
1 - Tekenen - Grafiek
2 - Schilderen - Theater/Beeldende Kunst
3 - Architectuur - Stedenbouw & Landschapsarchitectuur
4 - Fotografie - Film & Video
5 - Beeldhouwen - Beeldende Kunst en Publieke Ruimte

Met ingang van 2006 heet de prijs "Prix de Rome.nl" en bestaat nog slechts in twee categorieën: Beeldende Kunst en Architectuur.

Overzicht van winnaars van de Nederlandse Prix de Rome

1823 - Louis Royer
1884 - Jacobus van Looy
1884 - Jan Dunselman
1885 - Pier Pander
1899 - Frederik Helle[1]
1900 - Julie Mijnssen
1902 - Frederik Engel Jeltsema
1904 - Jan Sluijters
1905 - Kees Smout
1907 - Tjeerd Bottema
1910 - Frans Hogerwaard
1911 - Theo van Reijn
1922 - Charles Eyck
1925 - Antonius Luske
1926 - Johannes Gustaaf Wertheim
1928 - Cornelis van Eesteren
1932 - Nel Klaassen[2]
1934 - Jan Hul
1935 - Arthur Staal
1938 - Niel Steenbergen
1940 - Johan Limpers
1942 - Jan (J.B.) Sleper
1946 - Cor Hund
1947 - Marius de Leeuw
1948 - Jan (J.B.) Sleper
1952 - Auke Hettema
1953 - A.J.B. Dekkers
1955 - Ek van Zanten
1957 - Emmy Eerdmans[3]
1958 - Wim Quist
1961 - Frank Letterie
1962 - Piet Blom
1966 - Carel Weeber
1979 - Martin van de Laar

N.B.: In 2000 werd geen prijs uitgereikt.

jaarsoort1e prijs2e prijsbasisprijs 1basisprijs 2
1985SchilderenMarien SchoutenBerend HoekstraMarc MuldersMaarten van der Ploeg
1985BeeldhouwenLeo VroegindeweijCor van DijkNiek KempsMarc Ruijgrok
1986ArchitectuurWim van den BerghKoen van VelsenPeter DefescheGuido Swart
1986Stedenbouw en landschapsarchitectuurRik van DolderenHarm VeenenbosPaul van BeeckMathieu Derckx
1987BeeldhouwenJan van de PavertBerend StrikHans van HouwelingenHans van Meeuwen
1987Kunst en Publieke RuimteJan van den Dobbelsteen---
1988GrafiekErik AndriesseLudo SlagmolenJan SchoenmakersWillem Oorebeek
1988Grafische VormgevingBrian MeijersMevis & Van DeursenWim den HertogLex Reitsma
1989SchilderenBettie van HaasterRob BirzaLisa CouwenberghW.J.M. Kok
1989Beeldende Kunst/Theater--Peter Baren, Sanne DanzHans Klasema, Erik Kouwenhoven
1990Stedenbouw en landschapsarchitectuurAdriaan GeuzeWilke Diekema
1990ArchitectuurBert DirrixRoberto MeyerRik Lagerwaard
1991Fotografie-Romy FinkeKorrie BesemsClaudia Kölgen, Bob Negrijn
1991Film & Video--Jozef van der HeijdenRené Hazekamp, Bill Spinhoven
1992BeeldhouwenKarin ArinkTom ClaassenJoep van LieshoutMarlene Staals
1992Kunst en Publieke RuimteSuchan KinoshitaMark MandersNoor de RooyMarijke van Warmerdam
1993TekenenPaul KlemannBernadette BeunkDavid Bade-
1993Grafische vormgevingHewald JongenelisWapke FeenstraBritta HuttenlocherRemco Vlaanderen
1994SchilderenEd GebskiAvery PreesmanMichael RaedeckerRobert Zandvliet
1994Beeldende Kunst/TheaterIda LohmanYvonne Dröge WendelBart Gorter-
1995ArchitectuurRob Hootsmans-Jen Alkema; Moriko KiraReinier Ubels
1995Stedenbouw en landschapsarchitectuurBranimir Medic-Pero Puljiz, Erwin BotJoost van Hezewijk
1996FotografiePaul KooikerHans WijningaDesiree DolronAstrid Hermes
1996Film & Video-Imogen StidworthyMarieke van der LippeJeroen de Rijke, Willem de Rooij, Jeroen Eisinga
1997BeeldhouwenFemke SchaapErzsébet BaerveldtÚna HenryTheo van Meerendonk
1997Kunst en Publieke RuimteAlicia FramisErik WeedaBirthe LeemeijerSjaak Langenberg
1998TekenenPaul NassensteinMariëtte RenssenWalter van BroekhuizenMarc Nagtzaam
1998Grafische vormgevingAgata ZwierzyńskaBiboRinke NijburgThomas Buxó
1999SchilderenCharlotte SchleiffertErik van LieshoutGé-Karel van der SterrenGijs Frieling
1999Beeldende Kunst/TheaterCees KrijnenGermaine KruipJennifer Tee-
2001ArchitectuurGianni CittoTheo HaubenMarion RegitkoFjodor Richter
2001Stedenbouw en landschapsarchitectuurJohn LonsdaleJago Van BergenNikol DietzPaul Toornend
2002FotografieElspeth DiederixCuny JanssenThomas MannekeCarla van de Puttelaar
2002Film/VideoIgor SevcukJasper van den BrinkDiana RamaekersSaskia Olde Wolbers
2003BeeldhouwenRyan GanderErik OlofsenFolkert de JongHelmut Dick
2004Tekenen en Grafiek (eenmalig 2 disciplines samengevoegd)Mariana Castillo DeballDerk ThijsAnant JoshiMarijn van Kreij
2005Beeldende KunstLonnie van BrummelenYael BartanaEsther TielemansKan Xuan
2006ArchitectuurRonald RietveldDaan PetriEva PfannesBas Princen & Milica Topalovic
2007FotografieViviane SassenSung Hwan KimClaire HarveyMaartje Korstanje


Tot 2003 werden er prijzen uitgereikt in verschillende categorieen zoals schilderkunst, beeldhouwkunst, grafiek en 'beeldende kunst en theater'. Sindsdien bestaat er een tweejaarlijkse prijs voor kunstenaars en een vierjaarlijkse prijs voor architecten. De inschrijving voor de tweejaarlijkse prijs staat nu open voor elke in Nederland werkende kunstenaar jonger dan 35. Behalve deze verandering is de Prix de Rome ook een samenwerking aangegaan met De Appel. Die samenwerking resulteert er ondermeer in dat de tentoonstelling vanaf dit jaar in De Appel is te zien. De ruimte leent zich goed voor de werken van de vier genomineerde kunstenaars. Alle vier finalisten hebben een eigen ruimte gekregen, gescheiden door de witte muren van de 'white cube'.

In 2004 is het startsein gegeven voor de vernieuwde PRIX DE ROME.NL 2005 Beeldende Kunst.

Prix de Rome 2005

1e prijs Prix de Rome 2005
Lonnie van Brummelen heeft de Prix de Rome 2005 gewonnen. De tweede prijs is voor Yael Bartana en twee basisprijzen zijn uitgereikt aan Esther Tielemans en Kan Xuan. De winnaar ontvangt een geldbedrag van € 45.000. Werken van alle genomineerden zijn t/m 7 augustus te zien bij Stichting de Appel Amsterdam.

Websites:
. www.prixderome.nl
. www.trouw.nl


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Prix_de_Rome.






privacybeleid