![]() Nieuwsbrief of webfeed! | |||
|
Deze pagina is 01-03-2009 voor het laatst bewerkt. Prix De Rome (Prijs Van Rome)De Prix de Rome (Frans voor Prijs van Rome) is een prestigieuze aanmoedigingsprijs voor jonge kunstenaars en architecten, oorspronkelijk bestaande uit een studiereis naar Rome, die in 1663 in Frankrijk is ingesteld en later door andere landen is overgenomen en beschikbaar wordt gesteld in de disciplines architectuur, beeldhouwkunst, compositie, grafiek en schilderkunst.Oorsprong Vanaf het begin van de zestiende eeuw geldt de klassieke oudheid als bakermat van de Europese kunst. Voor de meeste Noord-Europese kunstenaars ontbraken echter de mogelijkheden om het klassieke Rome te bezoeken. Koning Lodewijk XIV besloot dat Franse kunstenaars de kunstuitingen uit die periode met eigen ogen moesten kunnen bekijken en bestuderen. Daarom stelde de door hem opgerichte Académie Royale de Peinture et de Sculpture in 1666 de Prix de Rome in. De prijs bestond uit een geldbedrag (stipendium) waarmee de winnaar vier jaar in Rome kon werken aan de Académie de France, die toen was gevestigd in de Villa Medici. Er waren ook "Tweede Prijzen", die de winnaars toelieten om in dezelfde academie te werken, maar voor een kortere tijd. De prijs was in Frankrijk zeer gewild. Eugène Delacroix, Édouard Manet, Edgar Degas en Maurice Ravel hebben tevergeefs getracht de Prix de Rome te bemachtigen. Peter Benoît is het wel gelukt. Hector Berlioz heeft vijf pogingen nodig gehad om de prijs te bemachtigen. Nadat Jacques-Louis David drie jaar op rij had gefaald, overwoog hij zelfmoord. Muziek De door de Académie-Francaise voor het eerst in de 18de eeuw uitgeschreven muziekprijs "Prix de Rome" was oorspronkelijk alleen bedoeld voor beeldende kunstenaars. Pas in 1803 werd de prijs ook in de muziek toegekend. Voorwaarde om de prijs eventueel te kunnen winnen was studie van vier jaar in Rome, waarbij men elk jaar een proefstuk moest indienen, dat door de leden van de Académie werd beoordeeld. Nederland In navolging van de Franse koning voerde Lodewijk Napoleon tijdens zijn regeerperiode in Holland de prijs in 1808 in voor jonge kunstenaars en architecten. De kwekeling moest naar Parijs om twee jaar onder begeleiding van de beroemde historieschilder Jacques Louis David te werken, en dan over de bergen te paard of met een koets naar 'Villa Medici' in Rome, waar de Académie de France was gevestigd. Onder strenge begeleiding en zonder enige artistieke vrijheid was het de bedoeling alle kunsten en architectuur uit de Griekse en Romeinse Oudheid nauwkeurig te bestuderen en de regels ervan toe te passen op het eigen werk. Alle normen en universele waarden in die tijd werden gekopieerd vanuit de klassieke beschaving. Perfectioneren was belangrijker dan het ontwikkelen van een eigen visie. In 1817 bevestigde Koning Willem I het bestaan van de prijs, als onderdeel van de oprichting van een "Koninklijke Akademie" in Amsterdam en Antwerpen. De academies moesten per jaar een wisselend systeem van concoursen organiseren voor het winnen van een reis naar Rome, de zogenaamde "Groote Prijs". Het duurde echter tot 1823 voordat men deze wedstrijd voor het eerst zou organiseren. België Na de scheiding tussen Nederland en België werd vanaf 1832 een Belgische Prix de Rome uitgereikt door de Belgische regering. Er waren wedstrijden voor kunstschilders, grafici, beelhouwers en architecten (in principe kwam elke discipline om de drie jaar aanbod) en -los daarvan- voor musici. Winnaars waren onder andere: 1832 - Antoine Wiertz 1836 - Jozef Geefs 1843 - Victor Lagye 1847 - Jacques-Nicolas Lemmens 1849 - Félix Laureys 1867 - Louis Joseph Lebrun 1877 - Edgar Tinel 1886 - Constant Montald 1909 - Robert Herberigs 1920 - Alfons Blomme 1937 - Jan Cobbaert 1945 - Marcel Quinet Minister Thorbecke hief de prijs in 1851 op, maar in de Wet op de Rijksacademie van 26 mei 1870 legde Koning Willem III de prijs weer officieel vast. De verantwoordelijkheid voor handhaving van bepalingen en spelregels berust sindsdien bij de directeur van de Rijksakademie voor Beeldende Kunsten. De prijs werd uitgereikt op het gebied van de Schone Kunsten en van de Schone Bouwkunst. Men kende een eerste en een tweede prijs, bestaande uit een gouden en een zilveren "eerepenning". Vanaf 1884 ontving de winnaar van het goud bovendien jaarlijks een stipendium van twaalfhonderd gulden. De reis naar Rome werd al snel minder belangrijk, want het classicisme raakte uit. Het doel van de Prix de Rome bleef ongewijzigd: de prijs moedigde met een grote geldprijs jonge beeldend kunstenaars en architecten aan in hun ontwikkeling, bij voorkeur met een internationale oriëntatie. Ook de drie fasen bleven gehandhaafd: na een voorronde (de wedstrijd) volgde de eindronde, een werkperiode voor de vier genomineerden in de Rijksacademie. Het werk dat in deze periode werd gemaakt was de basis voor de eindbeoordeling en werd daarna gepresenteerd in een tentoonstelling en een publicatie. Veel aandacht ging uit naar de processen die tot deze resultaten leidden, zowel bij de genomineerde kunstenaars als bij de jury's. Als je door de voorronde kwam, werden de kunstenaars drie maanden opgesloten in een loge, een werkruimte in de Rijksakademie. Letterlijk opgesloten: eten en drinken werden door een luik naar binnen geschoven en verder was het tekenen en schilderen en nog eens schilderen naar bijbelse of mythologische thema’s. 20e eeuw Wie dit diploma in de eerste helft van de 20e eeuw wilde bekomen moest hiertoe een drietal weken in afzondering om er een eigen kunstwerk te ontwerpen en volledig af te werken, zonder enig contact met de buitenwereld. Voor de muziek bestond het examen uit het schrijven van een fuga. In 1968 werd de oorspronkelijke Franse Prix de Rome door André Malraux afgeschaft. Sinds 1968 wordt deze prijs in diverse landen, waaronder België, Nederland en Canada, uitgereikt aan kunstenaars die waardig geacht worden deze prijs als aanmoediging te ontvangen. In 1985 werd de opzet van de Prix de Rome - gelijktijdig met de reorganisatie van de Rijksacademie - gewijzigd. Het prijzengeld werd verhoogd en meer kunstenaars werden in de gelegenheid gesteld deel te nemen. Stimulering van de artistieke ontwikkeling in een internationale context stond nog steeds centraal. De Prix de Rome was opgezet als een wedstrijd en kende een cyclus van vijf jaar, waarin tien terreinen van beeldende kunst en architectuur steeds paarsgewijs aan bod kwamen: 1 - Tekenen - Grafiek 2 - Schilderen - Theater/Beeldende Kunst 3 - Architectuur - Stedenbouw & Landschapsarchitectuur 4 - Fotografie - Film & Video 5 - Beeldhouwen - Beeldende Kunst en Publieke Ruimte Met ingang van 2006 heet de prijs "Prix de Rome.nl" en bestaat nog slechts in twee categorieën: Beeldende Kunst en Architectuur. Overzicht van winnaars van de Nederlandse Prix de Rome 1823 - Louis Royer 1884 - Jacobus van Looy 1884 - Jan Dunselman 1885 - Pier Pander 1899 - Frederik Helle[1] 1900 - Julie Mijnssen 1902 - Frederik Engel Jeltsema 1904 - Jan Sluijters 1905 - Kees Smout 1907 - Tjeerd Bottema 1910 - Frans Hogerwaard 1911 - Theo van Reijn 1922 - Charles Eyck 1925 - Antonius Luske 1926 - Johannes Gustaaf Wertheim 1928 - Cornelis van Eesteren 1932 - Nel Klaassen[2] 1934 - Jan Hul 1935 - Arthur Staal 1938 - Niel Steenbergen 1940 - Johan Limpers 1942 - Jan (J.B.) Sleper 1946 - Cor Hund 1947 - Marius de Leeuw 1948 - Jan (J.B.) Sleper 1952 - Auke Hettema 1953 - A.J.B. Dekkers 1955 - Ek van Zanten 1957 - Emmy Eerdmans[3] 1958 - Wim Quist 1961 - Frank Letterie 1962 - Piet Blom 1966 - Carel Weeber 1979 - Martin van de Laar N.B.: In 2000 werd geen prijs uitgereikt. Tot 2003 werden er prijzen uitgereikt in verschillende categorieen zoals schilderkunst, beeldhouwkunst, grafiek en 'beeldende kunst en theater'. Sindsdien bestaat er een tweejaarlijkse prijs voor kunstenaars en een vierjaarlijkse prijs voor architecten. De inschrijving voor de tweejaarlijkse prijs staat nu open voor elke in Nederland werkende kunstenaar jonger dan 35. Behalve deze verandering is de Prix de Rome ook een samenwerking aangegaan met De Appel. Die samenwerking resulteert er ondermeer in dat de tentoonstelling vanaf dit jaar in De Appel is te zien. De ruimte leent zich goed voor de werken van de vier genomineerde kunstenaars. Alle vier finalisten hebben een eigen ruimte gekregen, gescheiden door de witte muren van de 'white cube'. In 2004 is het startsein gegeven voor de vernieuwde PRIX DE ROME.NL 2005 Beeldende Kunst. Prix de Rome 2005 1e prijs Prix de Rome 2005 Lonnie van Brummelen heeft de Prix de Rome 2005 gewonnen. De tweede prijs is voor Yael Bartana en twee basisprijzen zijn uitgereikt aan Esther Tielemans en Kan Xuan. De winnaar ontvangt een geldbedrag van € 45.000. Werken van alle genomineerden zijn t/m 7 augustus te zien bij Stichting de Appel Amsterdam. Websites: . www.prixderome.nl . www.trouw.nl Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Prix_de_Rome. | |||