kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Rachel Whiteread

Rachel Whiteread (1963)

Engelse ( brit art ) kunstenares, geboren in 1963 te London, Engeland. Woont en werkt in London.

Opleiding
Brighton Polytechnic - Painting (1982-1985)
Slade School of Fine Art - Sculpture (1985-1987)

Rachel Whiteread gebruikt gebruiksvoorwerpen zoals een badkuip, een wastafel of een matras als mal om ze af te gieten in hun 'negatieve vorm'. Ze gebruikt gangbare materialen om mallen mee te maken zoals gips, giethars, was en rubber. De oorspronkelijke voorwerpen zijn slechts als afdruk herkenbaar. Daardoor worden Whitereads sculpturen een soort herinneringsbeelden van iets waarvan het origineel verloren is gegaan. De gebruiksvoorwerpen verwijzen naar allerlei menselijke zaken als eten, slapen en wassen. Ze dragen sporen van eerder gebruik.

In de jaren negentig zette Saatchi de Brit Art - de generatie van Damien Hirst, Rachel Whiteread, Chris Ofili, Tracey Emin, Sarah Lucas, Sam Taylor Wood, Marcus Harvey en de Chapman brothers - op de wereldkaart.

1991 nominatie Turner-Prize.

1991 - Ghost
In 1991 maakte Rachel Whiteread van binnenuit afgietsels van de vier zijden van een alledaagse huiskamer ergens in Londen en voegde deze later weer tot één sculptuur bijeen. De schoorsteenmantel, het in werkelijkheid meest solide element van het interieur, vormt een holte waarop zwart roet een onuitwisbaar spoor nalaat. De nisvormige uitsparingen van ramen en deuren worden uitstulpingen van de wand. Met deze contradictorische expressie van een kamer waarbij de sporen herinneren aan de activiteiten en emoties die zich daarbinnen afspeelden, belichaamt “Ghost” de ambigue grens tussen interieur en exterieur, deze onbestemde plaats waar het leven van de dromen en de dromen van het leven elkaar ontkennen.

In een interview blikt ze terug op het afgieten van het bestaande huis : 'We werkten zes weken in het interieur. We vulden spleten en maakten het klaar om af te gieten. Het was alsof we een lichaam aan het balsemen waren.' Over haar vloersculpturen zegt ze : 'De ruimte onder de vloerplanken heb ik altijd gezien als de ingewanden van een huis, de verborgen ruimtes dienormaal ontoegankelijk zijn.'

De vroege werken zoals “Ghost”, “Ether” en “Untitled” zijn vervaardigd in neutraal en afstandelijk plaaster. De titels van de vroege werken geven aan dat Rachel Whiteread - hoe paradoxaal dit op het eerste gezicht ook lijkt - de vorm op subtiele wijze ondermijnt. Zij maakt niet het positief beeld van bijvoorbeeld een badkuip, maar stelt de herinnering eraan aanwezig door in broos, niet tegen afbrokkelen bestand gips de indruk te materialiseren die deze vorm bij het afgieten nalaat. De toeschouwer bevindt zich in een toestand waarin hij is aangewezen op zijn geheugen en dit schijnt precies de plaats te zijn waarheen Whiteread ons wil leiden. De matras, de badkuip, de gootsteen, het podium, de Victoriaanse woonkamer en de grafsteen hebben weinig betekenis tot op het ogenblik dat zij zich in onze geest hebben vastgehecht en de herinnering aan levenservaringen ontketenen. Rachel Whiteread wil dat het beeld werkt zonder de hulp van een discours, een scenario dat achtergrond verleent. Op deze wijze garandeert ze dat alle associaties van de toeschouwer tot het kneedbaar vloeiend oppervlak herleid kunnen worden.

De latere werken suggereren onmiskenbaar menselijke lichamelijkheid, bijvoorbeeld “Untitled”(Double Amber Bed) en “Untitled”(Amber Slab). De aanvankelijke voorkeur voor de kleurloze, plaasteren materie van de vroege werken suggereert verlies en vergankelijkheid. Spontaan associeert men deze sculpturen met graftomben. Bovendien is vorm die door afbrokkeling verandert, en die aldus laat vermoeden dat het beeld mettertijd zal verdwijnen, inadequaat en onzeker. De recentere afgietsels daarentegen zijn uiterst sensueel: de was, de honing- en amberkleurige rubber verlenen de materie een uitgesproken antropomorf karakter. De plooien van een tegen de muur opgetrokken matras lijken op huidplooien (“Untitled” (Double Amber Bed) , 1991, rubber en schuim). De sculpturen nodigen uit tot aanraking om de afstand tussen realiteit en de voorstelling ervan te overbruggen.

Al de termen waarmee men de sculpturen van Rachel Whiteread kan beschrijven, drukken een voorlopige toestand uit. Whiteread spreekt over de onzekerheid van de vorm in een cultuur die niet gemachtigd is de waarheid van de duisternis en het licht van het leven te verklaren. Meer dan in welke periode van de geschiedenis voelt de mens zich immers overweldigd door de benauwende nadrukkelijke betekenis die alles, buiten hem om, op krijgt gedrukt.

1993 Van Abbemuseum “Rachel Whiteread sculpturen 1990 - 1992”
In de zalen van het Van Abbemuseum werd telkens een beperkt aantal van de monumentale gietvormen opgesteld die Rachel Whiteread bekomt door de binnenruimte van sanitaire installaties, matrasachtige objecten of architecturale elementen uit de huiselijke omgeving te materialiseren in plaaster, rubber of was.
Turner-Prize.
In 1993 reikte de K Foundation als tegenhanger voor de prestigieuze Turner prize een prijs uit van 40.000 pond voor de slechtste kunstenaar. De winnares was Rachel Whiteread, winnares van de Turner prize 1993. Zie ook: Monument Simon Wiesenthal
In 1994 ging de burgemeester akkoord met het idee van de bekende nazi-jager Simon Wiesenthal om een monument voor de vermoorde Oostenrijkse Joden op te richten op de Judenplatz, in de oude Weense Jodenbuurt. Twee jaar later, in 1996, werd het ontwerp van de Britse beeldhouwster Rachel Whiteread gekozen. In 2000 werd het onthuld.

Volk van het Boek
Het 4 meter hoge betonnen monument van Whiteread op de Judenplatz, die onder impuls van Simon Wiesenthal volledig heringericht werd, stelt een kamer van een bibliotheek voor, omdat de Joden bekend staan als het Volk van het Boek en omdat boeken in de Joodse cultuur zowel concreet als in meer symbolische zin een grote plaats innemen. Tussen de boeken zijn twee deuren zonder deurkruk te zien, die de voor altijd onbekende levensverhalen van de holocaustslachtoffers symboliseren. Aan de basis van het monument staan de namen van 45 concentratiekampen waar Oostenrijkse Joden naartoe werden gedeporteerd. De buitenkant van de bibliotheek bestaat uit rekken in beton waarin betonnen boeken staan, evenwel niet met hun rug naar buiten gericht, maar met hun binnenkant, de snee, het deel van het boek dat in een boekenkast naar binnen gericht is, naar buiten gericht. Dat wat je bij een normale opstelling in een boekenkast nooit ziet, zie je hier dus wel. Om de ruggen te zien, en te weten over welke boeken het gaat zou je de bibliotheek moeten betreden, maar de toegang, die wel voorzien is, is volgestort met beton.
George Orwell - Room 101
Rachel Whiteread maakt een afgietsel van de kamer waarvan wordt beweerd dat deze de schrijver George Orwell inspireerde voor zijn beroemde boek 1984. Kamer 101 in het Londense BBC Broadcasting House zou model hebben gestaan voor de ruimte waar dissidenten in Orwell's 1984 verhoord en gemarteld werden en die in het boek omschreven wordt als "the worst thing in the world". Met haar werk behoedde Whiteread de kamer voor vergetelheid, bij een recente verbouwing van het BBC Broadcasting House werd de ruimte gesloopt.



Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 36.