kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Rembrandt-Research-Project

Rembrandt Research Project

Kunsthistorici bundelden hun krachten met experts uit andere disciplines om de authenticiteit te bepalen van werken die aan Rembrandt toegeschreven werden. Hierbij werd gebruik gemaakt van allerlei methoden, waaronder de nieuwste methoden voor technische diagnostiek, om een complete catalogus van zijn schilderijen samen te stellen. Als gevolg hiervan werden veel schilderijen die eerder aan Rembrandt waren toegeschreven van de lijst geschrapt. Veel daarvan worden nu gezien als het werk van een van zijn leerlingen.

Op 12 oktober 2005 werd (in een besloten bijeenkomst) deel IV van A Corpus of Rembrandt Paintings gepresenteerd in de Gouden Zaal van het Mauritshuis in Den Haag.

In het Corpus zijn de onderzoeksresultaten neergelegd van het Rembrandt Research Project, dat sinds 1968 de aan Rembrandt toegeschreven schilderijen onderzoekt. Dit project is mogelijk gemaakt met steun van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO Gebiedsbestuur Geesteswetenschappen) en de Universiteit van Amsterdam. Deel IV verschijnt, evenals de eerder gepubliceerde delen, bij uitgeverij Springer (voorheen Martinus Nijhoff/Kluwer Academic Publishers).

Dit deel – dat ruim 700 pagina's omvat en 650 illustraties waarvan 250 in kleur – zal gewijd zijn aan de talrijke problemen rond Rembrandts zelfportretten. De vraag waarom Rembrandt zoveel zelfportretten heeft gemaakt is een van de meest intrigerende thema's uit de kunstgeschiedenis. Dat geldt ook voor de vraag waarom een deel van die zelfportretten niet door hemzelf geschilderd zijn.
Naast een catalogus van Rembrandts zelfportretten van 1640-1669 zal het boek een omvangrijk hoofdstuk bevatten geschreven door Ernst van de Wetering. Daarin zullen naast methodische aspecten alle gewoonlijk aan Rembrandt toegeschreven zelfportretten, waaronder ook de geëtste en getekende, worden behandeld en zal gepoogd worden de vele vragen over de authenticiteit en functie van deze werken te beantwoorden.

Het boek bevat verder een bijdrage van kostuumspecialiste Marieke de Winkel over de interpretatie van de kleding in Rembrandts zelfportretten. Zijn kostumering blijkt bepaalde, voor kunstliefhebbers uit Rembrandts tijd waarschijnlijk begrijpelijke, ‘boodschappen' te bevatten, zoals verwijzingen naar kunstenaars als de grote 16de-eeuwse peintres graveurs Albrecht Dürer en Lucas van Leyden waaraan Rembrandt zich gespiegeld moet hebben; in andere schilderijen wordt Rembrandts eerbetoon aan de waardigheid van zijn ambacht beklemtoond wanneer hij zich in werkkleding afbeeldt. Daarnaast bevat het boek een hoofdstuk van de chemicus Karin Groen over de preparatie van doeken en panelen die door Rembrandt, zijn leerlingen en andere tijdgenoten gebruikt werden. Dankzij dit onderzoek was het mogelijk aan te tonen dat meerdere zelfportretten door andere mensen in zijn atelier, waarschijnlijk door leerlingen, werden geschilderd. Het gaat daarbij niet alleen om kopieën maar ook om vrije varianten, gebaseerd op Rembrandts eigenhandige zelfportretten. Opvallend is dat die varianten vaak ‘rembrandtieker' zijn dan Rembrandts eigen zelfportretten. Een bijdrage van historicus Jaap van der Veen is gewijd aan 17e-eeuwse ideeën over authenticiteit in de schilderkunst. Uit zijn onderzoek blijkt dat in Rembrandts tijd de eigenhandigheid van een schilderij steeds meer van belang werd gevonden. In het boek is tevens een volledig overzicht van de houtbioloog Peter Klein opgenomen met alle dendrochronologische gegevens over Rembrandts eiken panelen, gegevens die voor het werk van het RRP in alle vier delen van het Corpus van grote waarde bleken te zijn omdat ze houvast boden bij het toetsen van het kennersoordeel waarbij criteria als stijl en kwaliteit de belangrijkste rol spelen. In de sectie Corrigenda wordt een aantal eerdere toe- en afschrijvingen door het RRP op grond van nieuwe gegevens en inzichten herzien.

Het gepresenteerde vierde deel biedt een geheel nieuw zicht op het verschijnsel van Rembrandts zelfportretten en een weelde aan verrassende vondsten op dit gebied. Verwacht wordt, dat het vijfde deel, gewijd aan de zogenaamde ‘klein-figurige' historiestukken van Rembrandt en de leerlingen in zijn atelier in 2007 zal verschijnen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 43.