kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 13-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Richard Long

Engelse kunstenaar, geboren 02.06.1945 te Bristol. Woont en werkt in Bristol,

Long behoort tot de belangrijkste vertegenwoordigers van de land art. Natuur en landschap vormen zijn voornaamste werkterrein. Hij maakt sculpturen van materialen die hij tijdens wandelingen aantreft: ofwel ter plekke, waarbij de documentatie in de vorm van foto's als het uiteindelijke kunstwerk functioneert, ofwel in een museum of galerie. De materialen, basaltblokken, drijfhout, keien e.d., rangschikt hij in een cirkel op de grond of op een rij; grassculpturen worden uitgesneden in een grasmat. Ook de wandel- en fietstochten zelf beschouwt hij als kunstwerk, waarmee hij het landschap als genre in de kunst in een geheel nieuw perspectief heeft geplaatst. De documentatie van deze tochten, bijv. in de vorm van kaarten waarop de route aangegeven staat, veelal in combinatie met een beschrijving van de wandeling, of foto's vormen de uiteindelijke presentatie van zijn werk. Na 1980 maakte Long voornamelijk wandschilderingen met modder, die hij op zijn tochten verzameld heeft en met zijn handen op de muur aanbracht in de vorm van cirkels. (Encarta 2001)

Biografie
1962-1965 Studeert aan het West of England College of Art, Bristol.

Richard Long wordt van 1966 tot 1968 opgeleid aan de St. Martin's School of Art in Londen, maar kon zich niet verenigen met de formele beeldhouwkunst, zoals die gedoceerd wordt door Anthony Caro en Phillip King.

Streep gemaakt door te lopen, 1967, Londen, Galerie Anthony d’Offay
Hij hield pas op met heen en weer lopen toen zijn voetstappen een duidelijk spoor hadden gevormd. Streep gemaakt door te lopen is zijn eerste “gelopen” sculptuur. Om het aan het publiek te laten zien moest hij het fotograferen. Een jaar later maakte hij Een wandeling van tien mijl in november nr. 1. Na de wandeling was geen enkele voetstap zichtbaar. De enige esthetische ervaring die aan het publiek kon worden getoond was een kaart van de omgeving waarin de route was gemarkeerd als een rechte diagonale lijn dwars door het landschap. Iemand beschreef een dergelijk werk als “liggen tussen documenten”. Het moet in de fantasie van de kijker werden ge(re)construeerd. (20ste 591)

“Ik gebruik de wereld zoals hij is, als een ontwerp en als een toevalligheid” (Richard Long)

In zijn streven naar een uitbreiding van de definitie van beeldhouwkunst brengt Richard Long minieme veranderingen in het landschap aan, zoals A line Made by Walking, die hij in foto's, tekeningen en diagrammen documenteert. A Line Made by Walking, simpelweg gemaakt door heen en weer te lopen in het gras van een Londens park, balanceert haarscherp op de grens van de performance (actie) en de sculptuur (object). Dit academiewerk uit 1967, door de overtuigende maar poëtische logica waarmee het idee werd uitgevoerd, wordt als een mijlpaal in de hedendaagse kunst gezien; bij alle conceptuele eenvoud is het een uiterst complex en mysterieus werk. Sinds A Line Made by Walking, dat op een bepaalde manier een blauwdruk van zijn oeuvre lijkt, heeft Richard Long de halve wereld afgereisd. Overal heeft hij zijn archetypische lijnen en cirkels achtergelaten in het landschap.

Zo maakte Richard Long onder meer tochten door Ierland, Lapland, Nepal, Mexico, Alaska en de Sahara. Met takken of drijfhout formeert Long eenvoudige geometrische figuren en in het zand maakt hij patronen van cirkels en spiralen. Het zijn bescheiden ingrepen en veranderingen die getuigen van respect voor de omgeving en die vervolgens ook weer aan de grillen van de natuur worden overgelaten. Richard Long onderneemt zijn tochten altijd helemaal alleen, zodat bijna niemand zijn werken ooit live te zien krijgt. Daarom worden zijn 'sculpturen' gedocumenteerd in foto's, landkaarten en tekens. Dit materiaal beschouwt Long niet als louter documentatie, maar als kunstwerken op zich. De registratie van de reis met behulp van foto's of enkel door vermelding van de afstanden en de lokale benamingen van plaatsen en gebieden, kan uiteindelijk als een zelfstandig ‘conceptueel' kunstwerk worden gepresenteerd. Het is aan de beschouwer om imaginair invulling te geven aan deze eenzame zwerftochten.

1968 Eerste solotentoonstelling in galerie Konrad Fischer, Dusseldorf.

Vanaf 1970 ontwerpt Richard Long niet alleen sculpturen in de natuur maar ook sculpturale geometrische structuren voor interieurs van galeries en musea: labyrintische rangschikkingen van natuurlijke materialen als hout, steen of klei, waardoor de tegenstelling tussen natuur en cultuur nog sterker wordt benadrukt. In 1970 liep hij ook voor het eerst, met bemodderde laarzen, een spiraal van voetafdrukken in een galerie in New York. Door zulke werken ontstaat een relatie tussen natuur en cultuur en een spanning tussen aan- en afwezigheid.

In 1972 en 1982 neemt Richard Long deel aan Documenta 5 en 7, Kassel.

1976 Vertegenwoordigt Groot Brittannie op de Biennale van VEnetie.

1986 Tentoonstelling in het Guggenheim Museum, New York.

Vanaf het begin van de jaren tachtig maakt Richard Long grote muur- en vloerschilderingen van modder waarbij handen en voeten als gereedschap worden ingezet. Daarnaast ontstaan minder duidelijk omlijnde 'schilderingen' door het uitstorten van emmers modder uit de Engelse rivier de Avon op een muur. Behalve modder gebruikt Long ook wrakhout en water uit de Avon.

1988 Wint de Akense Kunstprijs.

1989 Wint de Turner Prize.

Richard Long wandelt de hele wereld rond, van Schotland tot de Sahara, en zijn lange tochten inspireren hem tot het creëren van sculpturen. Zijn levenswijze staat heel dicht bij zijn werk. Net zoals zijn kunst reduceert hij ook zijn leven tot erg simpele activiteiten, zoals wandelen. Het ritme slapen-wandelen-slapen geeft hem een inzicht in het ritme van de natuur, een ritme dat hij omzet in een universele vormentaal. Zo wandelt hij bijvoorbeeld enkele malen rond in een cirkel en die wandeling legt hij dan achteraf vast in de vorm van een landkaart (de Associatieve Wandeling). Of hij loopt heen en weer in een rechte lijn tussen twee punten totdat zijn voetstappen die lijn zichtbaar hebben gemaakt.

Het liefst werkt Long op 'abstracte' plaatsen, die zeer uitgestrekt zijn, zoals de Schotse Highlands, want daar ''gebeurt iets te midden van niets''. Daar, in the middle of nowhere, begint Long te sleuren met keien en stenen, die volgens de kunstenaar als religieuze tekens kunnen begrepen worden. Toch zijn het niet enkel de stenen die belang hebben, het is de gehele sfeer, de ambiance, de details. Ook het tijdstip op de dag en de gevoelens van de kunstenaar bepalen mee hoe een sculptuur er uiteindelijk uitziet.

Richard Long is een veelzijdig kunstenaar, hij werkt niet alleen met foto's, boeken en sculpturen, maar ook met taal. De taal die hij hanteert, is echter niet bedoeld als poëzie. Het zijn 'begrippen die hij tegenkomt op zijn wandelingen en die hij samenbrengt'. Een zin is 'een sculptuur van woorden', net zoals een wandeling voor Long 'een sculptuur van stappen is', en een lijn 'een sculptuur van stenen'.

In een gesprek naar aanleiding van een tentoonstelling in de Hayward Gallery in Londen (1991) vertelt Richard Long hoe onverwachte natuurinvloeden vaak de schoonheid van zijn werk bepalen. Als voorbeeld noemt hij een werk aan de Ierse kust: een sculptuur in de vorm van een kruis, gemaakt met stenen gevonden op het strand. Het werk is bij eb ontstaan. Long had verwacht dat het als de vloed opkwam onder water zou verdwijnen. Maar toen hij 's ochtends uit zijn tent kroop, was er iets anders gebeurd: bij half tij had zich een geheimzinnige schaduw van het kruis op het wateroppervlak afgetekend. Half Tide, zoals het werk in Bertraghboy Bay is gedoopt, noemt Long een ‘geschenk van de natuur'. Dit onthult iets over hoe hij met zijn kunstwerken omgaat: of het nu het getij in Ierland is, de sneeuw in Nepal die hem dwingt zijn route te veranderen of een cirkel van zand die door de wind wordt weggeblazen, hij wil dat de natuur zijn werk mede vormt.

Richard Long wordt met zijn landgenoot Hamish Fulton meestal bij de Britse Land Art ingedeeld. Deze term is in Amerika bedacht voor de grote Earth Works, werken die in de natuur gemaakt werden door kunstenaars als Robert Smithson, Michael Heizer en Walter De Maria. Maar waar de Amerikaanse Land Artists 40.000 ton aarde en zand verschoven (Heizer) of een enorme spiraal van stenen en klei met een bulldozer in een meer aanlegden (Smithson), maken de Britse kunstenaars hun werk op eigen kracht; het heeft daardoor een meer menselijke maat. Land-Art kunstenaars presenteren zich met hun werk buiten de gangbare circuits van galeries en musea en zoeken een directe relatie met de natuurlijke omgeving van het ongerepte landschap. Zij willen hun werk niet alleen situeren in het landschap, maar ook laten ontstaan vanuit de materialen en mogelijkheden die de natuur hun ter plekke biedt.

In de ontwikkeling van de sculptuur markeert het werk van Long een belangrijke omslag. Zijn vroege werk staat middenin de stroomversnelling van nieuwe uitingen, waarin de kunst aan het einde van de jaren zestig terechtkwam: de conceptuele kunst, het environment, de happening en de performance. Land Art wordt wel in verband gebracht met de conceptuele kunst omdat deze kunstenaars het materiële kunstwerk loskoppelden van de presentatie ervan. De stap naar het ‘kunstwerk-als-idee' is dan nog maar klein. Maar anders dan bij de conceptuele kunst werd bij Land Art het idee nooit zó belangrijk dat het oorspronkelijke kunstwerk er niet meer toe deed. De relatie tussen de sculptuur buiten en de representatie ervan binnen is altijd sterk aanwezig gebleven. Een voorbeeld is Walking a Straight Line for Ten Miles, Shooting Every Half Mile, waarbij Long iedere halve mijl met de camera een foto nam die als basismateriaal diende voor een tentoonstelling.

Zelf wil Richard Long niet dat hem het etiket Land-Art wordt opgekleefd. Hij ziet zich liever als een schakel binnen de evolutie van de Engelse beeldhouwkunst. Het werk van Long is ondenkbaar zonder de ontwikkelingen van de minimal art en conceptuele kunst maar het wortelt ook in een Engelse traditie van natuurbeleving die teruggaat tot Wordsworth, Turner en Constable.

Het bijna rituele lopen van cirkels en lijnen is ook wel met de performance geassocieerd. Helemaal juist is dat niet: de actie mag een wezenlijk onderdeel vormen van het werk, ze is niet voor de ogen van een publiek bedoeld.

bron: De Pont, Tilburg, http://www.depont.nl/


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1393.