kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 03-05-2011 voor het laatst bewerkt.

Roelant Savery

Vlaams-Nederlandse schilder, geboren in 1576/1578 te Kortrijk in Vlaanderen - overleden februari 1639 in Utrecht.

Roelant Savery, ook wel Roelandt Savery of Roelant Saverij geschreven, had een voorkeur voor tegenstellingen en schilderde vooral landschappen in de Vlaamse traditie van Jan Breughels en Gillis van Coninxloo, vaak gestoffeerd met vele minitueus geschilderde dieren en planten, al dan niet met een mythologisch of bijbels thema op de achtergrond. Ook schilderde hij bloemstillevens.

Zijn tamelijk persoonlijke stijl is verwant aan het toentertijd gangbare maniërisme en was zeer gewild door verzamelaars. Zijn schilderijen bevinden zich nog steeds in de collecties van vele musea in Europa en ook zijn schetsen en tekeningen worden nog altijd zeer gewaardeerd.

Biografie
Het protestante gezin Saverij vluchtte rond 1585 om geloofsredenen vanuit Kortrijk naar Haarlem waar Roelant in de leer ging bij zijn oudere broer Jacob Saverij.

Roelant vertrok met zijn broer in 1591 naar Amsterdam, maar na diens dood naar Praag, waar hij in 1604 voor het eerst wordt vermeld. Hij was daar in dienst van de keizers Rudolf II tussen 1604 en 1612 en van 1615 tot 1616 van keizer Matthias in Wenen, die van hun verblijfplaatsen centra van maniëristische kunst hadden gemaakt. Ook reisde hij nog af naar Tirol om daar plantenstudies te maken.

Inkt op papier/Ets, 12,4 x 14,5 cm
Roelant Savery koos voor deze ets een gigantische boom uit die hem de gelegenheid gaf zich uit te leven in vele details die hij in beeld bracht in fijne lijntjes en arceringen op een klein metalen plaatje (12 x 13 cm) dat hij afdrukte op zijn eigen atelier. Voor de afbeelding baseerde Savery zich waarschijnlijk op directe waarneming buiten in de natuur. Tot aan de 17de eeuw beeldden kunstenaars vooranmelijk fantasie landschappen af. Savery behoorde met Paulus van Vianen echter tot een van de eerste kunstenaars die de natuur ingingen om te tekenen en brachten graag kleine uitsnedes in beeld.
Ook de ets van deze knoestige woudreus is in close-up afgebeeld en is met dit gezicht op een klein stukje schilderachtige natuur een voorloper van het type landschap dat Jacob van Ruisdael ruim 40 jaar later beroemd zou maken. Op een soortgelijke ets van Ruisdael vormt een groepje bomen het hoofdonderwerp en benadrukken kleine figuurtjes het landschap een monumentaal karakter. Wel is de stijl van Jacob van Ruisdael veel vrijer en krasseriger, en minder gestileerd dan die van Savery.

Zwart krijt, penseel in waterverf in kleuren, 38,3 x 41,3 cm
In een met dennen begroeid berglandschap dalen twee wandelaars af langs de helling bij een woeste waterval die een spoor van afgeknapte bomen en stronken achter laat. Roelant Savery benadrukt hier de verticale richtingen van rotsen en bomen waardoor de tekening een monumentaal karakter krijgt. Door de klein weergegeven wandelaars lijkt het landschap nog grootser.
Dit is één van de tekeningen die Roelant Savery rond 1606 in de Tiroler Alpen maakte. Rudolf II zond hem speciaal daarheen om zich te bekwamen in het tekenen van bergen, rotsen en watervallen.

Zijn tijdgenoot Karel van Mander adviseerde kunstenaars om de natuur in te gaan om daar de geest te verlichten en de schoonheid van de natuur te ontdekken. Roelant Savery moet ook de tekeningen van de zilversmid Paulus van Vianen hebben gekend. Beide kunstenaars werkten voor keizer Rudolf II in Praag, waar ze naast hun schilderopdrachten ook tekeningen in de natuur van de omgeving van Praag maakten. Savery en Van Vianen introduceerden een nieuwe benadering van het landschap: geen panorama's met veel details en taferelen, maar slechts een onderdeel van het landschap.

Saverij werd in 1613 'Kammermaler', ofwel hofschilder, van Rudolfs opvolger keizer Matthias, maar keerde op zijn laatst in 1616 terug naar Amsterdam om zich uiteindelijk in 1618 definitief te vestigen in Utrecht waar hij toe trad tot het Sint-Lucasgilde. Zijn neefje Hans Savery zou er zijn belangrijkste assistent worden.

Savery bleef tot zijn dood in de Noordelijke Nederlanden, waar hij voor verschillende belangrijke opdrachtgevers werkte.

In 1621 kocht Savery het huis 'Het Keijserswapen' aan de Boterstraat in Utrecht waarmee hij de buurman werd van het smedengilde van St. Eloy. Het huis had een grote tuin vol planten en bloemen, waar hij verschillende kunstbroeders uitnodigde. Hij was ondermeer bevriend met stillevenschilders als Balthasar van der Ast en Ambrosius Bosschaert.

Savery was een van de succesvolste schilders in Utrecht, maar raakte mogelijk als gevolg van alcoholverslaving toch in de problemen. In 1638 ging hij failliet, en slechts een half jaar later stierf hij ongehuwd.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 56.