kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 29-04-2008 voor het laatst bewerkt.

Rosso Fiorentino

Rosso Fiorentino of ook wel Il Rosso, geboren als Giovan Battista di Jacopo di Gasparre (Florence, 8 maart 1494 - 14 november 1540 Parijs) was een Italiaanse schilder.

Zijn naam Rosso is een bijnaam die hij kreeg vanwege zijn rode haar. Rosso Fiorentino kan beschouwd worden als één van de grondleggers van het maniërisme.

Biografie
Rosso werkte aanvankelijk, samen met Pontormo, in het atelier van Andrea del Sarto. In de eerste werken van Rosso Fiorentino, kan men nog duidelijk de invloeden van Jacopo da Pontormo en Andrea del Sarto zien.

Hij werkte met weinig enthousiasme in zijn geboortestad. Voor het kleine klooster van de Annunziata schilderde hij een Hemelvaart van Maria (1517) en voor Leonardo Buonafede, rector van Santa Maria Novella, een Madonna met heiligen (1518), die door de opdrachtgever geweigerd werd. In 1521 schilderde hij een bijzondere Kruisafneming. Het kruis en de ladders vormen een haast geometrisch raamwerk waarin de figuren met vreemde grimassen en nadrukkelijke gebaren verspreid staan in een bizarre combinatie van naaktheid en losvallende gewaden. Evenals Pontormo's versie is het tafereel niet ontleend aan een aardse werkelijkheid.

Mozes verdedigt de dochters van Jethro, 1521, doek, 160x117, Firenze, Uffizi
Rosso maakte deel uit van de geweldige wereld van Michelangelo en Pontormo, die vlees tot vreemde gedwongen vormen kneedden en de werkelijkheid overdreven. Met kleuren die de indruk maken van bijtende zuren doordringt Rosso vreemd gevormde blokken ijs.
Ons gevoel voor de werkelijkheid wordt door hem verplaatst naar een ander emotioneel en artistiek gezichtspunt; dit wordt duidelijk uit de twee vreemde silhouetten van de gezichten rechtsboven. (KIB ren 105)

De in Florence geboren Giovanni Battista di Iacopo trok in 1523 naar de stad Rome, waar hij het werk van Raffaël en Michelangelo kon bestuderen. Maar verliet deze stad na de plundering van Rome (Sacco di Roma) in 1527. Via Venetië en andere omzwervingen belandde hij in 1530 op vraag van koning Frans I in Frankrijk, waar hij samen met Primaticcio (1504-1570) in Fontainebleau werkte.

Galerij van koning Frans I, 1530 (1533-40?), Fontainebleau, kasteel
Rosso werkte samen met de mede-Italiaan Francesco Primaticcio in de Franse stad Fontainebleau aan de fresco's en gipspleister-ornamentatie van het koninklijke château. Rosso streefde hier naar een samengaan van stuccoreliëfs en schilderijen, die in een ritmische samenhang de lange galerij (die in de Italiaanse bouwkundige traditie niet bestond) sieren. De zeer langgerekte, vaak kwijnende figuren komen voort uit de stijl van de late Raffaël.
Voor dat het project af was overleed Rosso waarna Primaticcio de leider van het project werd. De dood van Rosso werd als zelfmoord geduid door schilder Giorgio Vasari maar dit bleek later niet het geval te zijn geweest. Samen met Primaticcio stond Rosso aan de wieg van de maniëristische stroming in Fontainebleau. De rijke sierkunst en fantasie van Fontainebleau zou in Italië naklinken in laatmaniëristische werken zoals de Scala regia in het Vaticaan. Ook de Franse schilders zetten deze traditie voort in de Tweede School van Fontainebleau.

De eerste koninklijke galerij van Fontainebleau; een lange, rijk versierde, op een gang gelijkende ruimte die bestemd was voor feesten en officiële gelegenheden. De versiering ervan die door de tijd, de grillen van de koningen en door onbekwame restaurateurs veranderd is, heeft haar gelijke niet. Het uitgangspunt ervan is de verheerlijking van Frans I als leider in de oorlog en de wetenschap; zij omvat een reeks beschilderde panelen die - iets nieuws - in de muur zijn aangebracht boven een prachtig besneden houten bekleding. Elk paneel wordt omlijst door beeldhouwwerk dat qua onderwerp dat van het schilderij benadert. Het is een mengeling van langbenige zinnelijke naakten, guirlandes, dieren, putti en cartouches, en sommige lijsten zijn zo geschilderd dat zij op beeldhouwwerk gelijken. Niets is rustig of regelmatig; in alles vinden wij de vertrouwde Italiaanse formule terug: fare piacere, fare stupore - het moet behagen en het moet verbazen. (KIB ren 137)

Werken
Bekende en belangrijke schilderijen van zijn hand zijn onder meer: Madonna met Kind en heilige van 1518, Musicerende Engel van circa 1522, Mozes verdedigt de dochter van Jetro van circa 1523 en Leda en de Zwaan van circa 1530. De kruisafneming in het Louvre is een typisch voorbeeld van de emotionele stijl waarin Rosso in zijn laatste jaren schilderde.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 346.