kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 30-04-2011 voor het laatst bewerkt.

Sociaal-realisme

Sociaal realisme

Het sociaal realisme is de tak van het realisme waarin de werkelijkheidsbeschrijving vooral gericht is op de maatschappelijke situatie (vaak de ellendige omstandigheden waarin de lagere-volksklassen verkeerden).

Deze stroming was vooral aanwezig in Frankrijk rond het midden van de 19de eeuw en wordt gezien als reactie op de Romantiek en en het classicisme.

In de tweede helft van de eeuw begon men zich onder invloed van de romantiek steeds meer aangetrokken te voelen tot de natuur en alledaagse onderwerpen. Deze stroming culmineerde uiteindelijk in het sociaal-realisme waarin d.m.v. het uitbeelden van de natuur en het leven van mens, dier en plant erin het accent wordt gelegd op de aanklacht tegen sociaal schrijnende omstandigheden, waaraan het onderwerp het hoofd dient te bieden. Hiermee is deze kunststroming de wegbereider tot het latere zowel figuratieve als lyrisch abstracte expressionisme uit de 20e eeuw.

Sociaal realisme dient niet verward te worden met het socialistisch realisme uit de Sovjet-Unie dat weliswaar dezelfde oorsprong en het zelfde thema heeft, maar toch een specifieke tak van het sociaal realisme is.

Constantin Meunier, (De) steenbreker, Statuette, brons, 59x26x29 (1896)

In België spelen vooral de beeldhouwer Constantin Meunier (1831 - 1905), Léon Frédéric (1858 - 1940), Eugeen Laermans (1864 - 1940) en Pierre Paulus (1861 - 1959) een belangrijke rol in het sociaal realisme, in Duitsland was dat Käthe Kollwitz (1867 - 1945) en in Frankrijk zag je bij Honoré Daumier (1808 - 1879) en Gustave Courbet (1819 - 1877) sociaal-realistische accenten in hun werk.
In Nederland kun je de visserstypes van Jozef Israëls (1824 - 1911) en de boerenfiguren van Vincent Van Gogh (1853 - 1890) onder het sociaal realisme scharen.
In Amerika zijn het onder andere Diego Rivera en Anton Refregier die sociaal realistische kunst maken.

In de literatuur waren het de Fransen Pierre-Joseph Proudhon (1809 - 1865) en Emile Zola (1840 - 1902) die vorm gaven aan het sociaal realisme. Nederlandstalige navolgers van het sociaal relalisme waren o.a. Herman Heijermans (1864-1924), Theo Thijssen (1879-1943) en Jac. van Looy (1855-1930). Ook schrijver Stijn Streuvels (1871-1969) hoort met zijn thematiek - het leven van de arme boeren en landarbeiders - tot het sociaal realisme, terwijl zijn stijl eerder impressionistisch is.

In het realisme, de werkelijkheid zo precies mogelijk vast proberen te leggen, onderscheiden we verder nog
. idealistisch realisme: zedelijke verbeteringen voorstaand. Bijv. Camera Obscura - Hildebrand: nog wel mild spottende vertellersvorm.
. objectief realisme: neutraal objectief en exact beschrijvend. Bijv. Madame Bovary - Flaubert: overspel echtgenoot.
. psychologisch realisme: m.n. de psyche van de mens (gedachten, gevoelens, ideeën e.d.) wordt beschreven.

Auteurs van het psychologisch realisme: Ina Boudier-Bakker (1875-1966), Carry van Bruggen (1881-1932), Frans Coenen (1866-1936), J. van Oudshoorn (1876-1951), Gerard Walschap (1898-1989), Cola Debrot (1902-1981) en Albert Helman (geb. 1903); de laatste twee auteurs schrijven over de Nederlandse koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. Helmans werk vertoont ook romantische en sociale aspecten, waardoor het tevens sociaal-romantisch-realistisch is.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 943.