Sociaal realisme




INSCHRIJVEN
NIEUWSBRIEF


OF WEBFEED!


Tip: klik op Sociaal realisme voor andere pagina's over dit onderwerp.





Index lexicon: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 0-9

Deze pagina is 16-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Sociaal realisme

Het sociaal realisme is de tak van het realisme waarin de werkelijkheidsbeschrijving vooral gericht is op de maatschappelijke situatie (vaak de ellendige omstandigheden waarin de lagere-volksklassen verkeerden).

In de tweede helft van de eeuw en onder romantische invloed, voelde men zich meer en meer aangetrokken tot de natuur en alledaagse onderwerpen. Deze stroming bereikte haar hoogtepunt met het sociaal-realisme, dat in de beeldhouwkunst vanaf 1884 gedomineerd werd door Constantin Meunier.

Het realisme was een stroming waarin gestreefd werd naar het weergeven van de (maatschappelijke) werkelijkheid. De stroming was vooral sterk in Frankrijk rond het midden van de eeuw en wordt gezien als reactie op de Romantiek en en het classicisme.

Bij het realistisch uitbeelden van de natuur en het leven van mens, dier en plant erin, creëert men in het sociaal realisme het accentueren van een aanklacht tegen sociaal schrijnende omstandigheden, waaraan het onderwerp het hoofd dient te bieden. Deze emotionele geladenheid wordt de wegbereidster tot het latere expressionisme, zowel het figuratieve als het lyrisch abstracte, uit de 20e eeuw.

Sociaal realisme is niet hetzelfde als socialistisch realisme, de officiële kunststijl van de Sovjet-Unie. De twee stromingen delen dezelfde oorsprong en themata, maar zijn niet hetzelfde. Socialistisch realisme kan omschreven worden als een specifieke tak van het sociaal realisme.

In België zijn het vooral meesters als Constantin Meunier (1831 - 1905), Léon Frédéric (1858 - 1940), Eugeen Laermans (1864 - 1940) en Pierre Paulus (1861 - 1959) die een opvallende rol in het sociaal realisme speelden.
In Duitsland trad Käthe Kollwitz (1867 - 1945) met haar tekeningen op de voorgrond.
In Frankrijk legden vooral Honoré Daumier (1808 - 1879) en Gustave Courbet (1819 - 1877) sociaal-realistische accenten in hun werk.
In Nederland vallen de visserstypes van Jozef Israëls (1824 - 1911) en de boerenfiguren van Vincent Van Gogh (1853 - 1890) onder deze noemer.
In de Verenigde Staten maakten onder andere Diego Rivera en Anton Refregier sociaal realistische kunst.

In de literatuur gaven vooral de Fransen Pierre-Joseph Proudhon (1809 - 1865) en Emile Zola (1840 - 1902) vorm aan het sociaal realisme. Nederlandstalige auteurs van het sociaal relalisme waren o.a. Herman Heijermans (1864-1924), Theo Thijssen (1879-1943) en Jac. van Looy (1855-1930). De auteur Stijn Streuvels (1871-1969) hoort wat betreft zijn thematiek - het leven van de arme boeren en landarbeiders - bij het sociaal realisme, terwijl zijn stijl impressionistisch is.

In het realisme, de werkelijkheid zo precies mogelijk vast proberen te leggen, onderscheiden we verder nog
. idealistisch realisme: zedelijke verbeteringen voorstaand. Bijv. Camera Obscura - Hildebrand: nog wel mild spottende vertellersvorm.
. objectief realisme: neutraal objectief en exact beschrijvend. Bijv. Madame Bovary - Flaubert: overspel echtgenoot.
. psychologisch realisme: m.n. de psyche van de mens (gedachten, gevoelens, ideeën e.d.) wordt beschreven.

Auteurs van het psychologisch realisme: Ina Boudier-Bakker (1875-1966), Carry van Bruggen (1881-1932), Frans Coenen (1866-1936), J. van Oudshoorn (1876-1951), Gerard Walschap (1898-1989), Cola Debrot (1902-1981) en Albert Helman (geb. 1903); de laatste twee auteurs schrijven over de Nederlandse koloniën, met name Suriname en de Nederlandse Antillen. Helmans werk vertoont ook romantische en sociale aspecten, waardoor het tevens sociaal-romantisch-realistisch is.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Sociaal_realisme.





privacybeleid