kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Sven Augustijnen

Sven Augustijnen studeerde aan deKoninklijke Academie voor Schone Kunsten, Antwerpen, het Hoger Instituut Sint-Lukas, Brussel en de Jan van Eyck Academie, Maastricht. Zijn filmoeuvre omvat werken als ‘Johan' (2002), ‘L'école des pickpockets' (2001), ‘Le guide du parc' (2000), ‘Ernesto' (2000) en ‘Iets op Bach' (1998). In 2001 was hij laureaat van de Prijs voor Belgische Schilderkunst. In 2002 had hij zijn eerstesolotentoonstelling in de Galerie Jan Mot, Brussel.
Recent nam hij deel aan de groepstentoonstellingen ‘L'effet Larsen', Casino Luxembourg en OK-Centrum für zeitgenössische Kunst, Linz (2001-2002) (cat.); ‘Metro>Polis', Brussel 2000 (cat.); ‘Rencontres Urbaines', La Vilette, Parijs (2000). Zijn films werden op festivals in o.a. Brussel, Utrecht, Amsterdam, Parijs, Genève en Helsinki vertoond.

Sven Augustijnen is een Brussels videokunstenaar. In zijn werk worden uiteenlopende technieken aangewend en kruisen verschillende genres elkaar; portretten, docu-soap, human-interest, valse documentaires en home movies. Augustijnen exploreert de verhoudingen tussen fictie en realiteit en speelt met het verwachtingspatroon van de toeschouwer.

Sven Augustijnen toont twee werken; een videoinstallatie waarbij de kijker op gortdroge wijze wordt geconfronteerd met enige blasfemische uitspraken van Jean Marie Le Pen (de leider van het Franse Front National) en een videofilm getiteld; ‘Iets op Bach'. Voor 'Iets op Bach' werkte Augustijnen samen met de Belgische groep ‘Les ballets C. de La B.' wat resulteerde in een vervreemdende registratie van een bizar feestje aan de overkant van de straat. De kijker is een voyeuristische deelgenoot van de filmer die ontdekt dat in het tegenoverliggende appartement een 15tal mensen samenkomen in een wonderlijk ritueel. 'Iets op Bach' lijkt op een huwelijk tussen The Funniest Homemovies en Rear Window van Hitchcock, met alle tragiek vandien.

L'École des Pickpockets
De videotape 'L'École des pickpockets' van Sven Augustijnen werd gemaakt in het kader van Brussel 2000 culturele hoofdstad van Europa. Kunstenaars infiltreerden met werk in de ondergrondse tramverbinding die het Noord- met het Zuidstation in Brussel verbindt. Augustijnen toont in zijn video hoe twee ervaren, professionele zakkenrollers een aspirant-zakkenroller na enkele uren opleiding in een besloten repetitieruimte tot een beloftevol talent omvormen. De leerling wordt stapsgewijs ingewijd in de filosofie van het métier waarbij de verschillende kunstgrepen (van vestzak naar broekzak en verder) worden gedemonstreerd en geoefend. Er wordt er proefgedraaid op bereidwillige vrijwilligers, per toeval geplukt van de straat.

Zonder titel (Kunstberg, Mont des Arts), 2000 1-kanaal dvd-projectie, 14'
Tijdens ‘Brussel 2000 Europese Culturele Hoofdstad' werd Barbara Visser in het kader van het onderzoeksen tentoonstellingsproject ‘Vacant City - Brussel's Mont Des Arts Reconsidered' benaderd om vanuit de beeldende kunst op deze urbanistisch denkoefening rond de Kunstberg te reageren en een bijdrage aan de gelijknamige tentoonstelling te leveren. Visser ging een samenwerkingsverband aan met Sven Augustijnen. Samen maakten zij een videofilm die na de tentoonstelling ‘Vacant City' nooit meer vertoond werd. De video van beide kunstenaars is uit een zeer specifieke context ontstaan, maar door de (humoristische) narratieve benadering kan hij op zichzelf staan. Aan de hand van het ondergrondse 'ruimtelijk overschot' van de Kunstberg is een montage van een uiteenlopend ruimtelijk conglomeraat ontstaan. De NMBS-wachtkamer van de koning, een modelhotelkamer van het destijds in constructie zijnde Meridian, de brandweeringang van het Centraal Station, de gigantische parkeerruimte onder de Ravensteinstraat, … getuigen van een niet-ingeloste, zelfs mank gelopen utopie. Door minimale visuele of auditieve toevoegingen (opflitsende tl-lampen, piepende alarminstallaties of krijsende autobanden, brommende verwarmingsketels of zoemende airconditioningapparaten, …) komt dit vergeten stedelijk potentieel weer tot leven en worden verhalen en mythes opnieuw in de stad verankerd.

Sven Augustijnen maakt gebruik van geijkte formats als documentaires, human-interest reportages en kranteninterviews en speelt met hun conventies zonder ze helemaal te perverteren. Augustijnen zet de beschouwer graag op het verkeerde been door onbelemmerd tussen fictie en realiteit te pendelen. In Le Guide du Parc (2001) volgt hij met zijn camera een fictieve rondleiding in het Parc Royal in Brussel. De gids heeft evenveel aandacht voor de bloeiende homoscène waarvoor het park bekend staat, als voor de geschiedenis van de locatie.

Maria kadert in Augustijnens lange-termijnproject Afasia. Hij wil namelijk een reeks portretten maken van afasiepatiënten tijdens hun logopedische therapie, een zeer intensieve therapie waarmee geprobeerd wordt hun taalvermogens opnieuw op te wekken. Hij beweegt zich hiermee op de grens tussen videokunst en documentaire.
Centraal in dit opzet staat taal, de essentiële plaats die taal inneemt binnen de menselijke communicatie. Afasie is een onvermogen tot taalgebruik als gevolg van hersenletsel, meestal door een ongeval. De vormen van taalverlies zijn enorm verscheiden. Waardoor meteen wordt aangetoond dat zelfs het meest eenvoudige taalgebruik een complexe werking van de hersenen vergt. In een communicatie-maatschappij zou dat tot nadenken moeten stemmen. Een specifieke vorm van afasie is bijvoorbeeld verbale parafasie.
Bij verbale parafasie worden woorden volledig verwisseld met andere woorden, dit is een situatie waarin ‘le signifié' en ‘le signifiant' een totaal andere verhouding t.o.v. elkaar krijgen dan in onze taalconventies. Zo kan het gebeuren dat een afbeelding van een sinaasappel door een patiënt wordt aangeduid met het woord stoel. Het lijkt alsof Magrittes' ‘La clef des songes' veeleer een greep uit de realiteit is dan een droom. Of omgekeerd kan men ook stellen dat de betrokken persoon de sleutel tot de droom bezit.
Augustijnen zegt zelf over zijn project: Het idee om te werken met afatici dateert van enkele jaren geleden toen ik een kennis die logopedie studeerde mocht begeleiden tijdens een stage. Een hele dag lang zag ik alleen maar mensen die zich in het beste geval met veel moeite verstaanbaar konden maken, in het slechtste geval geen woord konden uitbrengen. Het was een schokkende ervaring. De confrontatie met afatici deed me inzien dat spreken niet vanzelfsprekend is. Normaal sprekende mensen staan niet stil bij het feit dat er woorden en gedachten uit hun mond rollen. Maar afatici geraken vaak niet verder dan de eerste letter van het eerste woord van de gedachte die ze zouden willen uitspreken.
De patiënten maken dus voortdurend ‘taalfouten'. Augustijnen beschouwt ze echter niet als fouten, maar als kwalitatieve en creatieve elementen. Enerzijds hebben de taalfouten van de afatici een ontwapenend en grappig effect; ze zijn vaak van een poëtische en associatieve schoonheid.
Anderzijds is er het pijnlijke bewustzijn van de dysfunctie van het taalvermogen van deze mensen, en de onomkeerbaarheid ervan. De blik van de afatici wanneer zij in een onbewaakt moment in de camera kijken, is er uiteindelijk één die verbazend werkt, maar ook onmiddellijk door merg en been gaat. Het oog, de gelaatsexpressie, de handen, de lichaamsbewegingen spreken boekdelen. Het onvermogen tot taalgebruik wordt als het ware gecompenseerd en getransformeerd tot een zeer specifieke, persoonlijke en expressieve choreografie van de dagdagelijkse lichaamstaal.
Onderwerp van de therapie in het portret Maria is het ‘Weesgegroet' en andere gebeden die de patiënt ooit van buiten heeft geleerd. Gebeden zijn net als het noemen van dagen en maanden een automatische taalhandeling die in de therapie gebruikt wordt om taal te regeneren. Een langdurig en moeizaam, soms hopeloos proces. De boodschap klinkt extra luid in een Onze-Lieve-Vrouw-kerk zoals Leliëndaal. Daar bevindt zich ook een Lourdeskapel waar mensen gaan bidden om genezing of oplossing van een probleem en een kaars aansteken.
Locatie ONZE-LIEVE-VROUW VAN LELIËNDAAL

Sven Augustijnen heeft herhaaldelijk het grijze gebied tussen docudrama en fictie onderzocht. In de tentoonstelling zijn twee videoregistraties van de afasiepatiënten Johan en François te zien tijdens de taaltherapie met hun logopedist. Afasie is een taalstoornis veroorzaakt door hersenletsel die zich uit in het gedeeltelijk of helemaal verliezen van de mogelijkheid tot communiceren. De getoonde patiënten herkennen bijvoorbeeld voorwerpen, maar kunnen die niet goed categoriseren of associëren. Dit uit zich in grappige of ontwapenende momenten van een soms poëtische schoonheid. Het belang en de vanzelfsprekendheid van communicatie worden in deze video kenbaar gemaakt.

Sven Augustijnen een krant voor die een nieuw licht werpt op het ontstaan van de Europese Unie en de vestiging van haar zetel in Brussel. Etienne d' Avignon vertelt openhartig over de rol van de generale maatschappij bij de keuze van Brussel als Europese hoofdstad. In het gesprek komen verrassende verbanden aan het licht die in de overige tekstbijdragen worden geduid. Het interview vormt de spil van een hele reeks verhalen over de Leopoldwijk in Brussel en Belgiës koloniale verleden.
Augustijnens krant blijft erg dicht bij het vertrouwde voorkomen en de gebruikelijke structuur van dagbladen, maar de verbanden die hij legt zijn ingegeven door hun betrokkenheid op een zelfde plek of door subjectieve associatie, eerder dan door causale relaties, thematische verwantschap of simultaneïteit, de principes die traditioneel bepalen wat er op een zelfde krantenpagina verschijnt. Bovendien lijkt Augustijnen, schijnbaar ongehinderd door journalistieke distantie, met zijn gesprekspartner te sympathiseren, terwijl zijn associaties net op samenzweringen lijken tewijzen.
film/documentaire
In zijn videofilms is de verhaallijn het alibi voor een onderhuidse kritische reflectie over de werkelijkheid die we doorgaans als 'te vanzelfsprekend' ervaren. De film 'Une femme entreprenante' handelt over projectontwikkelaarster Sophie Le Clercq, de drijvende kracht achter de oprichting van een centrum voor hedendaagse kunst in Brussel, dat zijn toevlucht zal nemen in een voormalige bierbrouwerij.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 39.