kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Theo Kurpershoek

Nederlandse graficus, grafisch ontwerper, glasschilder, monumentaal kunstenaar (intarsia), schilder van landschappen, portretten, stadsgezichten, stillevens, strandgezichten, tuinen, winterlandschappen, zelfportretten

Theodorus Lambertus Kurpershoek

Geboren: Rotterdam 9-10-1914
Gestorven: Amsterdam 24-10-1998

Hij woonde en werkte in Amsterdam waar hij vele jaren docent was aan de Rietveld academie en lector aan de Rijksacademie. Aanvankelijk typograaf en boekverzorger, was hij hoofdzakelijk schilder en graficus: hij heeft tevens ontwerpen gemaakt voor postzegels, boekbanden , wandkleden en wandschilderingen. Vooral zijn grafisch werk getuigt van groot vakmanschap. Zijn schilderijen zijn uitgevoerd in een impressionistische trant met als onderwerpen veelal portretten en intieme huiselijke beelden maar ook poëtische landschappen en stadsgezichten. Zijn werk is verwant aan het Franse neo-impressionisme.

Als ontwerper voor boekomslagen werd hij vooral bekend om zijn ontwerpen voor de uitgeverij Querido en "Eenzaam maar niet alleen" van Koningin Wilhelmina.

Voor de PTT maakte hij een serie postzegels waarop hij zijn kinderen portretteerde. Dat werd nog een kleine rel omdat men vond dat die eer alleen toekwam aan de leden van het Koninklijk Huis.
Kurpershoek ontwierp vier Nederlandse postzegelseries:
Kind, 1953
Europa, 1961
Staten Generaal, 1964
Zomer, 1965

Tevens was Kurpershoek jarenlang docent aan de kunstacademie te Trier en voorzitter van de kunstenaarsverenigingen Arti et Amicitiae en De Kring.

Kurpershoek behoorde tot De-Realisten een groep die in 1947 werd opgericht.

Theo Kurpershoek werd geboren op 8 oktober 1914 in Rotterdam.

Theo Kurpershoek volgde vanaf 1931 de opleiding aan de Grafische school in Amsterdam en de avondcursus aan de Rijksacademie aldaar.

Hij woonde en werkte in Amsterdam tot 1937, Laren (N.H.) tot 1938, Blaricum tot 1940, Laren (N.H.) tot 1947, Amsterdam na 1947, Loenen aan de Vecht; sinds 1953 in Amsterdam.

De jaren na de Tweede Wereldoorlog waren doorslaggevend voor de ontwikkeling van Theo Kurpershoek. De uitstekend opgeleidde graficus en leerling van H. Campendonk aan de Rijksacademie van Amsterdam, kwam vanaf 1946 met zijn kameraad Nicolaas Wijnberg in een maalstroom van gebeurtenissen terecht met als inzet het machtsevenwicht tussen de drie kunstenaarsgroepen CoBrA, Vrij Beelden en zijn eigen met Hans van Norden en Nicolaas Wijnberg opgerichte groepering De-Realisten. Als woordvoerder voor deze laatste groep streed hij voor de figuratie binnen de schilderkunst. Maar de musea, met name directeur Sandberg van het Stedelijk Museum Amsterdam, kozen voor de groep CoBrA, waarbij de andere groepen op een zijspoor raakten.

Een lange periode van werkzaamheden volgde; als docent, reclametekenaar, boekbezorger en typograaf. Daarnaast was hij jarenlang voorzitter van Arti et Amicitiae te Amsterdam.

Begin jaren '70 legde hij zich meer toe op het vrije kunstenaarschap en onderging nogmaals een stormachtige ontwikkeling onder invloed van Bonnard en Vuillard en soms aan Degas of Van Gogh, die zijn stijl opgewekter, Franser maakte, terwijl hij oorspronkelijk Duits georiënteerd was.

Zelfportret in kapperzaak, Wolkenlucht met regenbui, Stilleven bij lamplicht: de onderwerpen van de schilderijen van Theo Kurpershoek zijn niet vergezocht. Een postimpressionistische realist, voor wie de werkelijkheid van de wereld dichtbij de belangrijkste aanleiding was om te gaan schilderen.

Zijn werk kenmerkt zich door een virtuoos kleurgebruik en geraffineerde composities. Nu ontstonden de schitterendste werken die hem uiteindelijk de huidige positie bezorgden als één der allergrootsten van de naoorlogse figuratieve schilders.

Een rode stoel, een mandje met fruit en een lege fles wijn waren voor Kurpershoek genoeg aanleiding voor een schilderij. In het werk Stilleven op rode stoel in olieverf op karton schilderde hij een stoel, op een manier die doet denken aan Van Gogh. Hoewel het kleurgebruik van de laatste veel meer primair is en zijn verftoets pasteuzer, refereren de hoekige vorm en het uitgesproken rood van de stoel duidelijk aan Van Gogh.
In tegenstelling tot Van Gogh bracht Kurpershoek de verf niet dik op. Hij hield ervan de onderschildering nog door te laten schemeren, wat al zijn werk een zeker transparantie en luchtigheid verleent. Dit is duidelijk te zien in het relatief grote werk Maaltijd der vrienden uit 1979, een voorstelling waarop de vrienden van de kunstenaar inclusief Kurpershoek zelf gezamenlijk van een uitgebreid diner genieten.

Dat Kurpershoek zijn onderwerpen dichtbij zocht, blijkt ook uit het werk In de tram. Een moeder, moe van het winkelen, heeft nog net een plaatsje in de drukke tram weten te bemachtigen. Naast haar, in een wandelwagen, zit haar kind, dik ingepakt in een lichtblauw pakje, capuchon en oranje sjaal. Met grote ogen kijkt het naar de toeschouwer. Knap hoe Kurpershoek haar onschuld en verwondering in verf weet te vangen.

Voor het fraaie schilderij Theo Olaf, kleine zaal Concertgebouw uit 1974 lijkt Degas een inspiratiebron te zijn geweest door het onderwerp, de spannende compositie, fotografische beeldafsnijding en het kleurrijke licht-donkerspel. De vrouw vooraan in beeld is perspectivisch knap weergegeven wat het werk een zekere spanning meegeeft. Haar hoofd valt net in de schaduw en is niet in donkere, sombere kleuren geschilderd, maar juist in sterke, verzadigde tinten. Het rood op het podium achter de violist contrasteert mooi met het groen er omheen.

Ontroerend is het portret van de kunstenares Jeanne Bieruma Oosting op hoogbejaarde leeftijd. Vooral de voorstudie in olieverf op doek. Ze moet ontelbare rimpels in haar gezicht hebben gehad, die Kurpershoek één voor één lijkt te hebben willen schilderen. Soms zijn ze met zachte overgangen geschilderd, maar de meeste rimpels zijn geschilderd in een hard contrasterend licht-donker. Het lijkt misschien hard en meedogenloos van Kurpershoek, maar wie het subtiele lichtpuntje in het linkeroog van de kunstenares ziet, weet wel beter.

Een van zijn fraaiste werken is misschien wel het Frans aandoende schilderij Bonjour Mme K. uit 1982. Compositie en voorstelling zijn eenduidig. Het wordt daardoor, zoals in sommige andere werken wel het geval is, geen optelsom van details. Prachtig gevonden is de oranje jurk die in de heldere kleurstelling lijkt op te lichten, zeker naast het kobaltblauwe bakje met fruit dat op de tafel op de voorgrond staat.

In november 1998 overleed Theo Kurpershoek te Amsterdam op 84-jarige leeftijd.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 994.