kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Theophile Steinlen

Steinlen, 1901
Ets van Pieter Dupont, 1870-1911
Spencer Museum of Art, University of Kansas

Zwitsers schilder, tekenaar, graficus en beeldhouwer, geboren 10 november 1859 in Lausanne Zwitzerland - overleden 14 december 1923 te Parijs.

Steinlen was een van de beeldbepalende kunstenaars van het Parijse straatleven uit de Belle Epoque. Zijn manier van schilderen kan geplaatst worden tussen jugendstil, realisme en impressonisme.

Deze in Lausanne geboren ontwerper, tekenaar en schilder was een socialist, een humanist en een pacifist; hij debuteerde met het illustreren van liederen van Aristide Bruant in het cabaret Le Chat Noir van Rodolphe Salis. Hij kwam nadien in contact met al de groten van het Franse naturalisme en werd bekend door zijn affiches in lithografie. Op posters beeldde hij de beroemdheden van Montmartre uit (bij. Yvette Guilbert). Nadien schakelde hij over op landschapsschilderen.
Ook katten vormden zijn handelsmerk. Waarschijnlijk heeft nooit iemand beter het wezen van de kat weergegeven dan hij.
Steinlen vereeuwigde meeslepend het mondaine leven in het Parijs van de Belle Epoque met haar modieus geklede dames van meer of minder allooi, bon-vivants en wervelende uitgaansleven.

'Vrijheid van werk!' Van Le Chambard Socialiste, Maart 10, 1894. De vrouw is vrij in haar keuze: of ze is 'lief' voor haar baas of ze is ontslagen.

Steinlen was zich bewust van de sociale problemen en verwoordde deze in zijn werk. Hij nam de gewone man als zijn onderwerp en toonde zijn problemen van alledag. Hij is beroemd geworden als de sociaal-kritische illustrator van Le Chat noir, Gil Blas en Le Chambard socialiste. Na zijn dood werd hij dan ook in de eerste plaats herdacht als een sociaal-opstandig schilder en karikaturist. Zijn maatschappelijk engagement uit zich vooral in zijn tekeningen die aan Honoré Daumier doen denken.
Men heeft in het werk van Steinlen het samengaan geprezen van een uiterst tedere lyriek met een felle sociale hartstochtelijkheid. Zelf schreef hij dit speciale talent toe aan de invloed van de Japanse prentkunst, die ook in zijn affiches is terug te vinden.

Naast Alphonse Mucha en Toulouse Lautrec werd Steinlen geprezen als een van de leiders in de Franse affichekunst. De produktie van zijn posters is even divers als zijn persoonlijkheid, de een sober en sereen, de ander expressief en uitbundig. Ook in andere aspecten is Steinlens uiteenlopende aard waar te nemen: hij legde zich niet alleen toe op het vervaardigen van affiches, maar experimenteerde ook met vele vormen van prentkunst, maakt tekeningen, olieverfschilderijen en bronzen beelden.

Zijn diverse en universele geest werd door velen gezien als een teken van kunstenaarschap. Omdat hij zijn stijl telkens aanpaste aan het af te beelden onderwerp, werd hij weer door anderen eerder als een ‘chroniqueur', een verteller, dan als een kunstenaar beschouwd. Steinlen scheen deze kritiek niet negatief op te vatten en gaf de volgende repliek: ‘Een echte kunstenaar hoeft niemand te plezieren. Hij dient de waarheid, precies zo als de wetenschapper'

Biografie
Steinlen groeide op in Zwitserland in een omgeving waarin tekenen en schilderen heel gewoon was. Als puber kreeg hij tekenles op school.

Als student raakt hij beïnvloed door het Socialisme. Het was de bedoeling dat Steinlen zich, na zijn studie filosofie in Lausanne, zou gaan wijden aan de religie en pastoor zou worden. Echter zonder diploma verliet hij de universiteit om in 1879 te gaan werken in een textielfabriek. Hier hield hij zich bezig met het ontwerpen van textiel.

Het boek 'L'Asssomoir' (1877) van de Fransman Zola beïnvloedt hem dermate dat hij in 1881 - mede aangemoedigd door de bevriende schilder François-Louis David Bocion (1828 - 1890) - besluit om met zijn vrouw naar Parijs te vertrekken.

Daar komt hij al snel in contact met andere belangrijke denkers, cabaretiers, componisten, schrijvers en beeldend kunstenaars, zoals Henri Toulouse-Lautrec, Caran D'Arche, Paul Delmet, Paul Verlaine, Guy de Maupassant, Alphonse Daudet en Emile Zola. Hun trefpunt is het in 1882 geopende kunstenaarscafé 'Chat Noir' in de kunstenaarswijk Montmartre, dat ook druk bezocht wordt door de mondaine Parijsenaar. Zijn vriend Salis verzorgde in deze club de optredens waarvoor Steinlen vanaf 1884 vele posters zou gaan ontwerpen. Steinlen tekent voor dit café een van zijn beroemdste affiches, waarop een hooghartige zwarte kat te zien is.

Steinlen begint daarnaast illustraties te maken voor diverse bladen waaronder politiek geëngageerde kranten en tijdschriften. Bovendien illustreert hij talloze boeken en maakt hij tientallen affiches voor zowel commerciële als ideële doeleinden. Steinlen wordt beschouwd als een van de grootste illustratoren van het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Naast zijn vele ontwerpen voor affiches en illustraties bij chansons en boeken, werkte hij voor meer dan 30 tijdschriften en kranten. Het werk van Steinlen inspireerde vooraanstaande kunstenaars als Picasso, Kollwitch en Braque.

1891 eerste illustraties in magazine Gil Blas
1893-1894 illustraties voor Le Chambard Socialiste
1894 Wordt beroemd om zijn ontwerpen voor culturele en commerciele affiches
1898 Illustraties voor La Feuille over de Dreyfus-affaire.
1901 Naturaliseert tot de Franse nationaliteit.

Eerste Wereldoorlog
De manier waarop hij het gewone, alledaagse Parijse leven weergaf in al zijn facetten, de kritische wijze waarmee hij de handel en wandel van de heersende klasse op de hak nam en zijn zeer indrukwekkende serie tekeningen uit de oorlogsjaren 1914-1916 bezorgden hem een unieke plaats binnen Parijse kunst van zijn tijd. Tijdens de Eerste Wereldoorlog reist hij naar het front en tekent er de ellende van de burgerbevolking en van de soldaten. De schrille werkelijkheid van de Eerste Wereldoorlog, waarin zowel burger als gewone soldaat slachtoffer waren, wist hij op een even overtuigende wijze op papier te zetten.

Steinlen's werk was in het eerste kwart van de vorige eeuw wijd en zijd bekend in Frankrijk. Het medium waarop hij zich bij voorkeur toelegde, de gebruiksgrafiek, droeg daaraan ook bij. Hij maakte vele affiches en illustraties voor populaire bladen en tijdschriften. De lithografie, die toen net tot grote bloei was gekomen, vormde naast het etsen zijn meest geliefde medium.

Websites: www.kattenkabinet.nl, www.iisg.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1940.