kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Tommaso Masaccio

Fresco van de Drieëenheid

Italiaans schilder, geboren 21 december 1401 San Giovanni Valdarno - jong overleden in 1428 in Rome.

De werken van Tommaso Masaccio (eig. Tommaso di ser Giovanni di Mone Cassai detto Masaccio) behoren tot de Vroege Renaissance.

De naam Masaccio betekent ongeveer 'grote Tommaso'; (kleine Tommaso zou dan Masolino kunnen zijn, waar hij volgens sommigen - ondanks de weinige overeenkomsten in hun werk - veel mee zou hebben samengewerkt).

Masaccio wordt genoemd door Vasari in zijn Levens. Vasari is erg lovend over hem en prijst onder meer de wijze waarop Masaccio zich afkeerde van de gotische stijl en zo een belangrijke bijdrage leverde aan de renaissance in Italië. De naam Masaccio betekent de achteloze. Deze bijnaam is hem door Vasari gegeven omdat Masaccio zo met schilderen bezig was, dat hij zich niet om persoonlijke hygiëne bekommerde.

Ondanks zijn korte leven en weinig navolgers heeft Masaccio een radicale ommezwaai in de Florentijnse schilderkunst teweeggebracht. Zijn werk verraadt een interesse in perspectief, wat nog maar enkele jaren daarvoor ontdekt was en waar nog veel studie naar te verrichten was. Hij had een oog voor lichtval, kon goed gemoedstoestanden weergeven en was een meester in het vormen van groepen.

Masaccio liet zich inspireren door het werk van Giotto en antieke kunstwerken. Zijn werk verschilde met dat van Giotto in het perspectief en de duidelijke zwaartekracht in zijn composities. Ook door Donatello werd hij beïnvloed.

Biografie
Masaccio werd geboren in Castel San Giovanni di Valdarno, tussen Arezzo en Florence als zoon van Ser Giovanni Cassai, een jonge notaris. Zijn grootvader en overgrootvader waren kistenmakers (vandaar de naam Cassai) en houtsnijders.

Masaccio zou leerling en later collega van Masolino da Panicale (1383-1447), die 20 jaar ouder was, geweest zijn.

Masaccio kwam op 16-jarige leeftijd naar Rome, waar hij de opdracht kreeg fresco's te schilderen in de kerk San Clemente. Masaccio keerde daarna naar Firenze terug, waar hij twee portretten van Giovanni di Bicci de Medici schilderde.

1420 Sint-Anna, O.-L.-Vrouw, Christus en engelen (Sint-Anna ter Drieën), paneel, 175x103, Firenze, Uffizi
Het werk liep grote schade op tijdens een restauratiepoging (ongetwijfeld) tijdens de 18de eeuw. Masolino werkte eraan mee. Onderaan, op de sokkel aan de voet van de troon lezen we het begin van het Wees Gegroet, in hoofdletters geschilderd. (Scala)

In 1423 begon hij aan de fresco's in de Brancaccikapel in de Santa Maria del Carmine. Van de twaalf daar aanwezige muurschilderingen zijn zeker van hem: de verdrijving uit het paradijs, de cijnspenning, Petrus verricht de doop, Petrus geneest zieken door zijn schaduw, Petrus geeft aalmoezen en Petrus predikt. Masaccio heeft - samen met Masolino en Filippino Lippi - aan de fresco's in de Brancacci-kapel gewerkt. Masolino onderbrak dat werk toen hij een waarschijnlijk lucratieve opdracht kreeg in Hongarije.

De wijze waarop Masaccio in het begin van de Florentijnse renaissance het naakt schilderde, de gemoedsaandoeningen weergaf en zijn groepen vormde plaatste hem ver boven zijn voorgangers. Zijn werk is een keerpunt in de Italiaanse schilderkunst. Invloed van Donatello en Brunelleschi: opmerkelijke plasticiteit, beheersing van de ruimte, logische plaatsing van slagschaduwen. Geniaal baanbreker: hij werkt in de geest van Giotto, maar met meer soepelheid. Perspectief. Godsdienstige voorstellingen voor de weergave van aardse mensen en dingen. (Summa; ?)

Van 1425-28 - met een onderbreking voor een verblijf in Pisa in 1426 - schilderde Masaccio een zeer belangrijk werk voor de Santa Maria del Carmine in Florence in opdracht van de familie Lenzi, namelijk het fresco van de Drieëenheid (De Trinità). Op het fresco zijn de Vader, de Zoon en de Heilige Geest afgebeeld onder een tongewelf met Maria en Johannes onder het kruis. Links en rechts op de voorgrond knielen de schenkers van het fresco.

Het werk had een op de antieken geïnspireerde architectonische achtergrond, in plaats van de traditionele vergulde achtergrond of een landschap. Duidelijk is ook te zien dat het werk is geschilderd naar de theorieën over het lineair perspectief van Brunelleschi.

Het fresco was zijn laatste werk in Florence, daarna ging hij naar Rome maar heeft daar voor zover bekend niets meer geschilderd. Het grootste deel van zijn werken is verwoest. Masaccio overleed op 27-jarige leeftijd waarschijnlijk onder armoedige omstandigheden in Rome, nadat hij zou zijn vergiftigd.

Websites: websthetica


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 37.