kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 06-08-2008 voor het laatst bewerkt.

Verf

Doorverwijspagina

Tempera [Italiaans] == schilderstechniek waarbij met ei of colloïde(op lijm gelijkende stof) gebonden kleuren op een gips- of krijtondergrond worden geschilderd.

Olieverf == pigment (kleurstof) gebonden met olie. Meestal lijnzaadolie.

Acrylverf == een synthetische verfsoort waarin de belangrijkste eigenschappen van olieverf en aquarel zijn samengebracht.

Waterverf (ook aquarelverf) == Pigment (kleurstof) gebonden met een in een water oplosbaar middel zoals Arabische gom.

De lijmverf == verf die enkel uit krijtwit en lijmwater (behangplaksel) bestaat.

Keimverf
Kwartszand en alkalien (soda is alkalisch). Chemische omzettingen en vorming van silicaat geven de bindkracht.
De schildertechniek met keimverf, ofwel pigmenten gemengd met kaliwaterglas, is vergelijkbaar met de techniek van al fresco en al secco: de keimverf kan op een verse mortellaag of op een droge grond aangebracht worden. Zoals bij de fresco vindt ook hier verkiezeling/verstening plaats van pigment en bindmiddel. Pasteuze verf moet vermeden worden. Op een verse mortellaag kan met alleen pigment, gemengd met water, geschilderd worden.
Als de schildering klaar is, wordt deze gefixeerd met waterglas. Het waterglas verbindt zich dan met het koolzuur uit de lucht en vormt kaliumcarbonaat (dat oplosbaar is en afgewassen kan worden of met regenwater wegspoelt) en kiezelzuurhydraat. Voor de seccotechniek moet het kaliwaterglas als bindmiddel aan de pigmenten toegevoegd worden.

. Waterglas is een van de weinige echt weerbestendige bindmiddelen. Het is dan ook een van de beste schildersmaterialen voor het maken van weerbestendige muurschilderingen.

. Karel Appel gebruikte in 1951 keimverf voor de Appelbar in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Enkele jaren daarna, in 1956, gebruikte hij dezelfde verf en glas voor de muurschildering in het restaurant van dit museum.

Magnaverf
Magnaverf is een van de eerste soorten verf op kunstharsbasis. Pop Art kunstenaars zoals Roy Lichtenstein gebruikten deze verf vaak. In 'Cathedra' (Stedelijk Museum) heeft Barnett Newman zowel magnaverf (witte zip en bovenste gespoten laag blauw) als olieverf gebruikt. De eigenschappen van magneverf zijn vrijwel gelijk aan die van de opvolger acrylverf.

Synthetische verven ofwel kunststofdispersieverf
Samenstelling:
- kleurmiddel: pigment
- bindmiddel: polymeren ofwel kunstharsen (chemische producten), bijv. acryl.
Voor de schilder zijn de twee belangrijkste groepen kunstharsen:
. kunstharsen die gedispergeerd zijn in water: zoals acrylaten
. kunstharsen die oplosbaar zijn in terpentine: zoals alkydhars
- toegevoegde stoffen: vulstoffen om de verf dekkend te maken.
- verdunningsmiddel: water

Omstreeks 1950 werden in de U.S.A. verven op basis van gepolymeriseerde acrylzuuresters voor het eerst door de fabrikant van kunstschilderverf voor gebruik door de kunstschilder vervaardigd. In de verfindustrie bestonden kunststofdispersieverven al iets langer. De schildertechnieken zijn vergelijkbaar met de bij olieverf gebruikte technieken.
Kenmerken: dekkend of transparante verf. Na droging is deze verf watervast.
Voordelen: Niet-vergelende verf, nooit barstend.
Nadelen: Met deze verf kan niet gemakkelijk pasteus gewerkt worden aangezien de verf bij droging krimpt. Droging door verdamping (van het water in de verf) wordt fysische droging genoemd. Met behulp van vulmiddelen is het wel mogelijk om pasteus te schilderen.

Alkydverf
Alkydverf lijkt op olieverf maar droogt sneller. Na een etmaal is de verf handdroog en overschilderbaar. Het bindmiddel van alkydverf is een kunsthars die gemodificeerd is met natuurlijke olie en verdund is met terpentine. Omdat het aandeel terpentine groot is, krimpt de verf tijdens het drogen eerst, in tegenstelling tot pure olieverf.
Kunstenaars gebruiken alkydverf op dezelfde manier als olieverf. Het belangrijkste verschil is de snelle droging, wat tot gevolg heeft dat schilderijen vooral gelaagd geschilderd worden in plaats van alla prima (waarbij het niet gewenst is dat de verf tussentijds droogt).

Caseïneverf
Verf die het bindmiddel caseïne bevat, dat in melkeiwit zit en oplosbaar wordt gemaakt met kalkpap of borax.

Huisschilderverven
Soms gebruiken kunstenaars verven die niet speciaal voor het maken van schilderijen vervaardigd zijn, maar voor bijv. het schilderen van interieurs. Voorbeelden zijn latexverf (gebruikt door bijvoorbeeld Lucio Fontana op geperforeerd doek en door Jan Schoonhoven op reliëfs van karton) en lakverf.

Mixed media
Het gebruik van verschillende soorten verf in één schilderij is niet voortgekomen uit 20ste-eeuwse experimenten met verf. In de Middeleeuwen (en soms tot in de late Renaissance) werden verschillende bindmiddelen in één schilderij gebruikt. Voor bepaalde partijen in een schilderij werd olie gebruikt en voor andere ei of hars. Vanaf de 17de eeuw tot midden 20ste eeuw werd voor schilderijen bijna uitsluitend olieverf gebruikt. Een enkele kunstenaar begon in de eerste helft van de 19de eeuw weer verschillende soorten verf (= verschillende soorten bindmiddelen) in één schilderij te verwerken. Een bekend voorbeeld is de Engelse kunstenaar J.M.W. Turner die verschillende schildermaterialen en -technieken combineerde om een bepaald effect te bereiken. Hij zou als de vader beschouwd kunnen worden van de tegenwoordig veel gebruikte omschrijving 'gemengde technieken' (mixed media).


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2074.