kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-05-2009 voor het laatst bewerkt.

Vito Acconci


Undertone 1972

Amerikaanse performance-kunstenaar, beeldhouwer en architect openbare ruimte, geboren 1940, Bronx, New York.

Vito Acconci woont en werkt in Brooklyn, New York. Hij is dichter en begint in de jaren zestig met het maken van kunstwerken waarbij hij op een zelfanalytische manier te werk gaat. Zijn eigen lichaam is het onderwerp in werken van diverse aard: fotografie, film en performance.

Het oeuvre van Vito Acconci kenmerkt zich door een grote artistieke diversiteit. Waar in zijn vroege werk gedichten, foto’s en performances een centrale plek innamen, staat hij de laatste tijd vooral in de belangstelling met projecten in de openbare ruimte, onder de naam Acconci Studio. Terugkomend thema in zijn oeuvre is zijn fascinatie voor de grens tussen privé en openbaar. Opvallend hierin is de evolutie die zijn werk doormaakt: van de privé-wereld van zijn poëzie, via zijn stem en lichaam naar de publieke, collectieve maatschappij.

Vito Acconci is een van de grondleggers van de performance- en videokunst uit de jaren '70. Vanaf de jaren '80 verwerft hij bekendheid als kunstenaar in de openbare ruimte met de experimentele landschapselementen, paviljoenen gebouwen, die hij onder de naam ‘Acconci Studio’ ontwerpt en realiseert. Acconci is in zijn werk, dat poëzie, performance, installatie en architectuur omvat, continu op zoek naar de grenzen tussen het persoonlijke en het publieke. Hierbij is ruimte een belangrijk terugkerend gegeven.

Biografie
In 1962 studeerde Vito Acconci af op het 'Holy Cross College' in Worcester met als hoofdvak Engelse Literatuur.

Acconci woonde de 'Writers Workshop' bij aan de Universiteit van Iowa vanaf 1962, waar hij zijn meestertitel ontving voor creatief schrijven in 1964, waarop hij terugkeerde naar New York.

Vito Acconci begon onder de naam Vito Hannibal Acconci als freelance schrijver van poëzie en fictie, die de bladzijde als een zichzelf-ingesloten ruimte beschouwde waar de schrijver en lezer doorheen kon wandelen. Woorden waren daarbij bewegingselementen en de pagina diende als ‘container’. Later verplaatsten zijn poëtische handelingen zich van papier naar de galerie en veranderden ze in performances waarin hij reflecteerde op zijn eigen fysieke en psychologische zijn.

Van 1968 tot 1971 heeft hij een leerstoel aan de School of Visual Arts van New York.

Zijn eerste kunstwerken, gebruikmakend van performance, film- en videokunst als instrumenten van zelf-analyse en persoon naar persoon relaties, ontstonden in de late jaren zestig en begin jaren zeventig. Samen met kunstenaars als Allan Kaprow, Bruce Nauman en Dan Graham verwierf hij bekendheid met zijn performances en daarvan afgeleide videokunst. De performances ontstonden vanuit de poëzie, waarmee Acconci in de jaren '60 regelmatig in literaire tijdschriften publiceerde.

In zowel de performances als de installaties uit de jaren zeventig was zijn lichaam altijd aanwezig: letterlijk fysiek dan wel door middel van films of geluidsopnames waarin zijn stem bij de bezoeker een heftige sensuele ervaring opriep.
Acconci was in zijn audiovisuele installaties op zoek naar een nieuwe definitie van het object en naar een ruimte voor publieke ervaringen tussen beschouwer en kunstenaar. Hij verwijderde de traditionele grenzen tussen kunstenaar en publiek, tussen een object en een gebeurtenis, een kunstwerk en zijn bestaansrecht in een ruimtelijke of een sociale context.
Acconci onderzoekt nu niet zichzelf, maar relaties tussen mensen en de grenzen tussen publieke en privé-ruimtes. Het feit dat bezoekers in musea niets mogen aanraken, terwijl dat juist de plaats is waar men [door de werken] uitgenodigd wordt om dat te doen, brengt hem ertoe om machines [die een soort schuilplaatsen vormen] te maken die door de bezoekers geactiveerd kunnen worden.

In zijn performances staat doorgaans een directe confrontatie met de beschouwer centraal, op een zeer indringende manier. Hij volgt voorbijgangers naar hun bestemmingen of masturbeert onder de vloer van de galerie en laat de bezoekers het geluid daarvan horen via speakers.


Blindfolded Catching

De grootste faam genieten zijn performances waarin hij de (pijn)grenzen van het eigen lichaam aftast: zichzelf bijt, op de grond valt of zich met de hand ontdoet van een vierkante decimeter lichaamsbeharing. Bekend werk uit deze periode is Blindfolded Catching (1970), waarin hij keihard naar hem toegegooide rubber ballen tracht te vangen, geblinddoekt.

Al in 1978 had het Stedelijk Museum het eerste grote overzicht van Acconci in Nederland, samengesteld door conservator Dorine Mignot (die ook de organisatie van de tentoonstelling in 2005/2006 in het Stedelijk Museum CS coördineert jaren tachtig schiep hij met sculpturen ruimtes voor het publiek, waarin zij huizen konden scheppen of afbreken.

Midden jaren tachtig ging acconci zich meer toeleggen op architectuur, landschaps-architectuur en meubel-design. Zijn werken uit de jaren zestig en zeventig zijn vaak agressief en confronterend en Acconci is zich ervan bewust dat de galerie- of museumbezoeker daar enigszins op voorbereid is. Hij realiseert zich dat hij mensen in de publieke sfeer [op straat, op een perron of in een winkelcentrum] niet op die manier kan benaderen. Hij zoekt daarom ‘zachtere’ manieren om denkprocessen op gang te brengen. Eind jaren tachtig ontwerpt hij prototypes voor meubels, huizen en tuinen. Zoals al zijn werk vormen deze modellen voorstellen van ideeën, die door Acconci’s bekommernis voor intermenselijke relaties en het zich bewegen en gedragen in privé- of publieke ruimte, een politieke dimensie verkrijgen.

Eind jaren tachtig richtte Vito Acconci de 'Acconci studio' op, een groep van kunstenaars die projecten ontwierp voor publieke ruimtes, plaza's, tuinen en parken. Acconci bracht architecten en kunstenaars samen die plannen ontwikkelden voor monumentale ingrepen in de architectuur en het milieu. Taal en het lichaam, in relatie tot de ruimte, blijven voor Acconci essentieel. De kracht van de ideeën van Acconci Studio lag echter in het drastisch herbezinnen op de definities van de publieke ruimte.

Tegenwoordig richt Acconci zich meer op architectonische concepten in een stedelijke omgeving.

Van zijn poëzie via zijn performances en installaties, was het een relatief kleine stap naar zijn werken voor de openbare ruimte en zijn huidige architecturale praktijk. Door zijn continue zoektocht naar de grenzen tussen het persoonlijke en het collectieve heeft hij al deze gebieden betreden, waarbij zijn fascinatie voor, en verkenning van, ruimte – in de verschillende betekenissen van dat woord – het belangrijkste terugkerende gegeven is.

Met zijn projecten voor de openbare ruimte is Acconci evenzeer een pionier, al was het maar om de (landschaps-)architecturale dimensies ervan. In zijn recente, meer architecturale werk heeft hij voor locaties wereldwijd al verschillende projecten met een vaak utopisch karakter ontworpen. Ook dit werk confronteert de bezoeker vaak met zijn eigen existentie, zoals wel blijkt uit zijn project Personal Island voor de Floriade in Zoetermeer in 1992, Park in het water dat in 1997 voor het gebied Laakhaven 1 Hollands Spoor bij de Haagse Hogeschool in Den Haag werd gerealiseerd en het recent opgeleverde, futuristisch ogende paviljoen Island in the Mur in Graz, Oostenrijk.

Acconci Studio organiseert en realiseert publieke projecten zoals een binnentuin voor de Philadelphia luchthaven, een plein voor de University of Illinois in Chicago en zetels en belichting voor een transithal in de San Francisco luchthaven.

Websites: tentoonstelling 2006 in het stedelijk www.stedelijk.nl gesprek dat plaatsvond op 29 september 2005 in ‘SMCS op 11’ nav expositie www.stedelijk.nl/content/BULLETIN06_35-68.pdf)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 687.