kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 11-04-2011 voor het laatst bewerkt.

Vroeg-christelijke kunst

De kunst van de vroege christenen zie je vooral de vele archeologische vondsten uit het hele Romeinse Rijk: beelden, tombes, fresco's, gebruiksvoorwerpen, sieraden, munten, speelgoed en kleine persoonlijke eigendommen die zijn aangetroffen in de catacomben, grafkelders waar tijdens de vervolgingen de ondergedoken christenen samen kwamen.

De stijl van de vroegchristelijke kunstvoorwerpen sluit nog aan bij het laatklassieke realisme, wel is al duidelijk te zien dat de boodschap voor de christenen belangrijker was dan de esthetica. Symbolen zoals de vis (Ichtus) die staat voor Christus, het anker dat staat voor de zekerheid van het geloof en het christogram, Christus' in elkaar gevlochten initialen X (chi) en P (rho), vaak samen met 'alfa en omega' (begin en einde) nemen de plaats in van de levensechte voorstellingen van de profane kunst. Nadat in de vijfde eeuw de kruisiging als straf voor halsmisdrijven was afgeschaft dook ook het kruis op.

In de derde en vierde eeuw werd de basis gelegd voor een nieuwe thematiek die langer dan een millennium de beeldende kunst van Europa zou domineren: Christus en de apostelen, de opstanding van Lazarus, de wonderbare spijziging, de aanbidding der wijzen en sommige oud-testamentische scènes. Zo waren de drie mannen in de hete oven en de op een Vaticaanse sarcofaag fel realistisch weergegeven avonturen van Jonas in de grote vis ook in de derde en vierde eeuw al geliefde onderwerpen. Op een tiental piepkleine reliëfs met ivoorsnijwerk uit de vierde en vijfde eeuw zijn al de geboorte van Christus, zijn lijdensweg, de zelfophanging van Judas Iskariot en zelfs een afbeelding van de allereerste basiliek die keizer Constantijn boven het graf van Petrus liet aanleggen te zien.

De vreedzame coëxistentie met andere religies, waar de kerkvaders helaas een einde aan zouden maken, is goed te zien in twee goedbewaarde drinkbekers die in de vierde eeuw in dezelfde werkplaats in Keulen werden gemaakt, met op beide bekers een vrijwel identieke afbeelding: een vrouw die een man de kelk reikt. Maar bij de een zijn het Diana en Apollo met de inscriptie: "Neem de beker en geniet", terwijl het bij de andere gaat om Eva en Adam met de woorden: "Geniet van God, drink en leef." En bij Engels tafelgerei is het bord versierd met heidense godheden terwijl het bestek christelijke monogrammen heeft.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 405.