kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 15-08-2011 voor het laatst bewerkt.

Wassily Kandinsky



Russisch-Franse kunstschilder en graficus, geboren 4 december 1866 in Moskou – overleden 13 december 1944 in Neuilly-sur-Seine. Hij was een neef van filosoof en psychiater Viktor Kandinski.

Kandinsky gaf vorm en filosofische ondergrond aan de abstracte kunst van het begin van de twintigste eeuw. Zijn schilderstijl behoorde aanvankelijk tot het expressionisme. Een "Improvisatie"-aquarel van hem uit 1910 luidde de abstracte kunst in.

Biografie
Wassily Kandinsky (Vasili Vasiljevitsj Kandinski) had rechten en economie gestudeerd aan de universiteit van Moskou.

Kandinsky was nog werkzaam als jurist aan de Universiteit van Moskou toen bij een bezoek aan Parijs een tentoonstelling over Franse schilderkunst zijn interesse in de beeldende kunst zo groot werd dat hij op dertigjarige leeftijd een professoraat in de rechten weigerde om schilderkunst te kunnen studeren.

Hij vertrok in 1896 naar München waar hij na twee jaar kunststudie aan de particuliere school van Anton Azbè verder studeerde aan de Akademie der Bildenden Künste. Hier werd hij al snel opgenomen in de atmosfeer van art-nouveau en jugendstil die deze stad in zijn ban hield.
München was sinds 1890 één van de actiefste centra van experimentele kunst in Europa en Kandinsky werd er al snel één van de leidende figuren. Vassily Kandinsky volgde onder meer onderricht bij Franz von Stuck en leerde Alexej Jawlensky en Marianne Werefkin kennen.

In 1901 stichtte hij een nieuwe artiestenassociatie: Phalanx, waarop een jaar later zijn eigen kunstschool volgde: de Phalanx-Malschule. Een van zijn leerlingen, Gabriele Münter, werd zijn levensgezellin.


Song, ook wel 'Chant de la Volga' 1906


Huizen in Munchen, 1908

Tussen 1903 en 1908 maakte de kunstschilder vele reizen, onder meer Nederland, Rusland, Frankrijk, Italië en Zwitserland.

Zijn werk was te zien op de tentoonstelling van de Onafhankelijken in Parijs in 1905.

In 1908 vestigt Vassily Kandinsky zich samen met Gabriele Münter in München waar hij al snel een revolte leidde tegen de gevestigde kunst. Dit resulteerde in de vorming van de 'Neue Künstler Vereinigung' met Jawlensky, Münter, Kubin en later Marc.

Kandinsky schilderde tot dan vooral Russische scenes, legenden, portretten en landschappen in olieverf en tempera. Ook maakte hij houtsnedes, schreef gedichten en maakte ontwerpen voor het toneel. Maar Kandinsky begon revolutionaire ideeën omtrent abstracte schilderkunst te koesteren. Een schilderkunst die zijn vorm niet haalde uit de observeerbare wereld. Alhoewel de meningen over het ontstaan van de abstracte kunst uiteenlopen is het zeker dat de in 1886 20-jarige student Kandinsky al de kleurenoverheersing in de oude Russische iconen had opgemerkt en dat hij zich in 1895 op een expositie in Moskou voor de "Hooimijt" van Claude Monet afvroeg "...Waarom zou de emancipatie van de kleur niet kunnen samengaan met de bevrijding van de vorm?...".

In Murnau, waar hij met zijn gezellin in 1910 verbleef, zou hij definitief de abstracte kunst ontdekt hebben. Hij kwam er op een dag zijn studio binnen, en kon geen enkel onderwerp herkennen op zijn schilderij, enkel vormen en kleuren - "...Ik bevond me onverwacht voor een schilderij van een onbeschrijfelijk overweldigende schoonheid. Verbaasd bleef ik staan, gefascineerd door dit werk ... Het schilderij had geen onderwerp, het stelde geen enkel herkenbaar object voor, het was uitsluitend samengesteld uit lichtende kleurvlekken ..." - tot hij zich realiseerde dat het op zijn kant stond.
ZIjn werk in Murnau was duidelijk beïnvloed door de fauvisten die in 1905 voor het eerst als groep tentoonstelden op het Salon d'Automne in Parijs, waar ook Kandinsky aan deelgenomen had. Een voorbeeld van deze invloed is het schilderij "Murnau Kohlgruberstrasse" uit 1908.
Zijn eerste puur abstracte werk schilderde hij in 1910 waarmee hij als één van de grondleggers van de abstracte-kunst beschouwd kan worden.

Der Blaue Reiter
In 1911 resulteerde een splitsing in de Neue Künstler Vereinigung tot een afscheidingsbeweging van Kandinsky, Franz Marc en Münter, in de oprichting van der-Blaue-Reiter, genoemd naar een eerder schilderij van Kandinsky. Der Blaue Reiter was ook de naam van de door deze groep uitgegeven almanak. Een historische tentoonstelling vond plaats in December 1911 in de Thannhauser Gallery in München met werken van Kandinsky, Franz Marc, Macke, Campendonck, Münter, Schönberg en anderen.

Über das Geistige in der Kunst
In zijn boek 'Über das Geistige in der Kunst' van 1912 formuleerde Kandinsky de ideeën die hem geobsedeerd hadden sinds zijn dagen als student in Rusland.
Hij had veel tijd besteed aan de relatie tussen plastische kunst en muziek. Iets wat zijn weerslag zal vinden in zijn schilderkunst. Denk maar aan zijn ritmische lijnen en kleuren, titels als 'Improvisatie', ... Kandinsky liet zich met name inspireren door de atonale muziek van Arnold Schönberg.
In 'Über das Geistige in der Kunst' stelde Kandinsky dat kleur en klank psychologische effecten hebben op de menselijke ziel en stelde hij een klankkleurtheorie op, die een grote invloed heeft gehad op de ontwikkeling van de twintigste-eeuwse kunst. Volgens Kandinsky spreekt iedere kleur een eigen taal met een eigen expressie en zit in elke kleur en vorm een ziel. Verschillende kleuren samen zullen een innerlijke beleving bij de beschouwer bewerkstelligen, zoals ook de verschillende klanken in muziek, die samen een harmonieus geheel vormen, een innerlijke beleving bij de luisteraar opwekken. Deze krachtige uitwerking die kleur en klank hebben op de menselijke psyche, noemde hij 'innerlijke klank' of 'seelische Vibration'.


Farbstudie Quadrate, 1913

Na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog ging Wassily Kandinsky terug naar Moskou in Rusland in 1914 waar hij leraar werd en in 1917, op 50-jarige leeftijd, trouwde met de 16-jarige Nina de Andrejevski. Zijn vriendin Gabriele was in Murnau gebleven waar zij zou sterven in 1962. Zij had nog één schilderij van Kandinsky overgehouden, een portret van haar, in een mauve kleedje, toen ze 27 jaar was. Het zou hun geliefkoosde kleur zijn geweest.

In 1918 werd Kandinsky professor aan het staatsatelier in Moskou en in 1921 behoorde Kandinsky tot de oprichters van de Academie der Kunstwetenschappen in de Russische hoofdstad.

In de jaren twintig werd zijn werk volledig abstract en had hij zijn warme kleuren ingeruild voor een koelere, afstandelijker ogende-stijl.


Composition VIII, 1923

Vanaf 1922 was hij weer in Duitsland waar hij lessen gaf aan het Bauhaus, waar hij het contact met Paul Klee (1879-1940) hernieuwde. Hier begon zijn meest productieve periode die hij zelf verwoordde als "de tijd, gekarakteriseerd door een lyrisch geometrisme".

In 1922 realiseerde hij voor de 'Jurifreie Kunstausstellung' van Berlijn een monumentaal decor over de 4 muren van het Salon. Dit kunstwerk werd gereconstrueerd in het Nationaal Museum voor Moderne Kunst (M.N.A.M.) van Parijs, in 1977.

In 1924 stichtte hij met Lyonel Feininger, Paul Klee en Alexej von Javlenski een nieuwe kunstenaarsgroep op: "Die Blauen Vier".

Hij verhuist in 1925 mee met het Bauhaus naar Dessau.

Naast talloze van zijn theoretische beschouwingen die in de "Bauhaus-Bücher" verschijnen, publiceert hij in 1926 ook zijn "Punkt und Linie zu Fläche".

In 1928 verkreeg Kandinsky de Duitse nationaliteit.

Op de Internationale Tentoonstelling voor Architectuur te Berlijn in 1931 creëerde hij de grote muurpanelen in keramiek voor de Muziekzaal van het Mies van der Rohe-huis.

In 1933 moest hij evanals Paul Klee Duitsland verlaten. Het Bauhaus, dat een jaar daarvoor nog was overgeplaatst naar Berlijn werd datzelfde jaar door de Gestapo gesloten. Hij vertrok naar Parijs, waar hij de Franse nationaliteit aannam en met zijn jonge vrouw Nina in Neuilly-sur-Seine ging wonen.

In 1944 schilderde hij zijn laatste werk "Getemperd élan".

Kandinsky overleed in Neuilly-sur-Seine op 13 december 1944 aan de gevolgen van atherosclerose, een vaatziekte. Zijn weduwe Nina overleefde hem bijna 40 jaar tot zij in september 1980 vermoord werd gevonden tijdens een vakantie in haar chalet te Gstaad, in Zwitserland.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 101.

Tweets by kunstbus