kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 17-10-2008 voor het laatst bewerkt.

William Hogarth

zelf-portret, 1745

Engelse (barok) schilder, etser en karikaturist, geboren 10 november 1697 te Londen – overleden 26 oktober 1764 in Leicesterfields.

De Britse hofschilder William Hogarth wordt zowat gezien als de "vader van de Engelse schilderkunst". Hij was een twistziek, nukkig en een racistisch heerschap, maar tevens en bovenal begaafd als schilder en prentenmaker. Hogarth was niet alleen een belangrijk Engelse schilder, maar ook een beroemd portretschilder (individuen zowel als groepen), een picturale satiricus en cartoonist, die reputatie verwierf als pionier van de sequentiële kunst. Hij was een meester in de anekdotiek en een scherp realist.

Eén van Hogarth's vroegste werken is een illustratie voor Pope's The Rape of the Lock.

Hij kreeg een opleiding als graveur, maar maakte ook muurschilderingen, portretten en andere schilderijen. Hij was de eerste Engelse schilder die brak met de traditie van de buitenlandse schilders zoals Holbein, Van Dijck en P. Lely. Hij was in zijn prenten beïnvloed door de Fransman J. Callot.

William Hogarth zou doorheen de achttiende eeuw de Engelse samenleving met bijtende satire van commentaar voorzien. De reputatie van de kunstenaar William Hogarth is voornamelijk gebaseerd op zijn serie gravures, die hij zelf "Modern moral subjects" noemde. Belangrijke voorbeelden hiervan zijn de reeksen "Harlot's progress" en "Rake's progress" (1735), the enraged musician (1741) en the Marriage à la mode (1745). Hij heeft de meeste van deze werken geschilderd, maar enkele zijn door de prent verspreid en populair geworden als kopergravures die Hogarth grotendeels zelf met groot meesterschap heeft vervaardigd.
Hogarth was een pragmatisch man, hij spotte natuurlijk met de gegoede bourgeoisie en de adel maar hij wist wie zijn klanten waren en bespotte even enthousiast het gewone volk, de katholieken, Fransen, Joden, en andere buitenlanders.

William Hogarth schildert met losse en luchtige streken zeer schetsmatige portretten vol levendigheid. Zijn met enige sentimentaliteit voorgesteld Garnalen meisje, National Gallery, Londen, loopt schildertechnisch vooruit op de impressionistische schilderkunst in de 19e eeuw.

Hogarth heeft ook een theoretische verhandeling over kunst gepubliceerd: the analysis of beauty (1753).

Werken: zelfportret, de actrice Miss Felton, de toneelspeler Garrick en zijn vrouw, portret van zijn bedienden. (Summa)
. Garnalenmeisje (Shrimp girl), ca. 1740, olieverf op doek, 64x53, Londen, National Gallery
. Het personeel van de artiest, ca. 1750, olieverf op doek, Londen, Tate Gallery

Biografie
William Hogarth (1697—1764) was de zoon van een Londensch schoolmeester, die zonder succes de schoone letteren beoefende. Geboren te Londen ondervond hij al snel de nadelen van de financiële problemen van zijn vader die in de gevangenis belandde omdat hij zijn schulden niet kon betalen.

Hij werd reeds als jongen in de leer gedaan bij een zilver-graveur, legde zich, toen zijn leerlingschap was afgeloopen, toe op het graveeren op koper, en leverde in dit procédé, dat toen zeer populair was, en tot allerlei doeleinden werd gebruikt, wapenen, rekeningen en prijscouranten voor winkels, tickets voor theaters, prenten voor boeken. Eén van Hogarth's vroegste werken is een illustratie voor Pope's The Rape of the Lock gegraveerd op het deksel van een snuifdoos.

Het schijnt dat zijn werk in het eerst niet ver boven het middelmatige uitstak. Een keerpunt in zijn leven was zijn ontmoeting met sir James Thornhill die een vrije kunstacademie bezat in Covent Garden. Hogarth liep hier school en vond zo zijn roeping.

Tussen 1723 en 1726 illustreerde hij o.m. Hudibras van Samuel Butler - het verhaal van een soort Engelse Don Quichote, een satire op de Puriteinen en andere supermorele uitwassen - en Paradise lost van John Milton.

Toen hij in 1730 de dochter van Sir James Thornhill schaakte (voor de dame een mesalliance) had hij reeds zijn eigen genre geschapen.

Hij vestigde zich officieel als schilder van portretten, conversation pieces (conversatiestukken) en genrestukken, doorwerkt met komische en dramatische elementen, zoals bijv. de Bruiloft van Stephen Buckingham en Mary Coxe (1729; Metropolitan Museum, New York).

Hoewel succesvol als portrettist, legde hij zich toch steeds meer toe op het moraliserende genrestuk, een novum voor zijn tijd, met scherpe karakterisering van personen en handeling; m.n. drie series werden beroemd: The harlot's progress (alleen in prent bewaard gebleven, 1732), The rake's progress (8 taferelen, 1733 geschilderd, 1735 in prent; Soane's Museum, Londen) en vooral Marriage à la mode (1742-1744; National Gallery, Londen). De vermenging van satire en zedeles vond spoedig ook navolging in Frankrijk, o.a. bij Jean-Baptiste Greuze.

A Rake’s Progress (1735)
Zijn werken strekten zich uit van buitengewone realistische schilderingen tot komische beeldverhalen of taferelen die ‘modern moral subjects’ genoemd werden. Onder laatst genoemde valt de serie van acht schilderijen ‘A Rake’s Progress’ waarin het roekeloos leven van Tom Rakewell getoond, zoon van een rijke koopman, die al zijn geld verkwist in een weelderig leven, aan vrouwen en gokken, en zo zijn leven eindigt in een gekkenhuis.
(De laatste ets (zie afbeelding links) toont de opname van Rakewell in een psychiatrische instelling, Bethlem Mental Asylum. Hoewel Hogarth dit ziekenhuis kende, is de ets geen realistische weergave. Op de afbeeldingen zitten alle geesteszieken in één ruimte, terwijl zij in de instelling apart werden opgesloten. Hogarth toonde in deze ets de gestandaardiseerde geesteszieken, zoals de religieuze melancholicus en de op de muren tekenende wiskundige.)

Marriage à la mode, 1745
Hogarth heeft van het burgerlijke genrestuk op een bijzondere manier een beeldverhaal gemaakt. In verscheidene bij elkaar behorende episoden beeldt hij bvb. de aan zijn fantasie ontsproten geschiedenis uit van een vanwege het geld gesloten huwelijk dat daarom onvermijdelijk verkeerd moet eindigen.
Al spoedig na de bruiloft komt de man kennelijk dronken thuis; uit zijn zak hangt een meisjesmuts. Maar de jonge vrouw heeft de hele nacht bij het kaartspel doorgebracht. Ze rekt zich wellustig uit en neemt blijkbaar geen aanstoot aan de staat waarin haar man zich bevindt. (KIB bar 186)
De taferelen met hun kritiek op de samenleving zijn vooral op grote schaal verspreid geworden als kopergravures die Hogarth grotendeels zelf met groot meesterschap heeft vervaardigd. (KIB bar 186)

Sinds 1749 woonde Hogarth in Chiswick: daar schreef hij The analysis of beauty (1753).

De prenten Frontispiss (ca. 1760), Enthusiasm Delineated (ca. 1760) en de herwerking ervan onder de naam Credulity, Superstition and Fanaticsm (1762). Enthusiasm Delineated ging over de kunst maar werd volgens Robert Paulson naar aanleiding van het voorval te Cock Lane herwerkt tot Credulity, Superstition and Fanaticsm. De familie Parsons, wiens kind met de geest communiceerde, waren methodisten en de dezen wisten het voorval al snel in hun voordeel om te buigen (het gebeuren vormde het bewijs voor het bestaan van geesten). Wanneer men ontdekte dat het om opgezet spel ging werden de methodisten ervan beschuldigd in het hele complot betrokken te zijn. Hogarth’s prent toonde dan ook de corruptie van de Kerk als instituut en het daarmee gepaard gaande gevaar van fantisme.

Na de terugkeer van Joshua Reynolds uit Italië verbleekte Hogarths ster. Zijn werk is goed vertegenwoordigd in de National Gallery en in de Tate Gallery in Londen.

Websites: Oudere Engelse Caricaturisten en ilustrators, door Cornelis Veth


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1508.