kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-02-2011 voor het laatst bewerkt.

Wladimir Tatlin

Vladimir Tatlin

Russische kunstenaar, geboren 28 december 1885 in Charkov (Oekraïne), gestorven 31 mei 1953 in Moskou.

Vladimir Tatlin behoorde samen met Kasimir Malewitsj tot de voornaamste vertegenwoordigers van de Oosteuropese avant-garde van de jaren twintig.

Ondanks hun vriendschap raakten Tatlin en Malewitsj verdeeld over de koers van het Constructivisme. Terwijl Tatlin verder ging met het constructivisme ontwikkelde Malewitsj in Vitebsk het suprematisme.

Met zijn hoekreliëfs, de moderne iconen van een functionalistische sociale orde, stond hij aan de wieg van het constructivisme. Met de 'hoekreliëfs', constructies van onder andere hout en staal die opgehangen werden in de hoek van een muur, wilde hij de traditionele opvatting over kunst ter discussie stellen.

Tatlin propageerde het ideaal van de kunstenaar, die tevens gekwalificeerd technoloog en ingenieur was, waardoor kunstenaars op die manier een gelijkwaardige plaats in de maatschappij hadden naast de normale arbeiders in de moderne technologische maatschappij.

Biografie
Vladimir Jevgrafovitsj Tatlin was de zoon van een spoorwegingenieur en een dichteres.

Op zijn dertiende monsterde Tatlin aan als scheepsjongen. Zijn kunstenaarscarrière begon hij als schilder van iconen- en decorschilder in verschillende werkplaatsen.

Vladimir Jevgrafovitsj Tatlin volgde van 1907/1908 lessen bij Larionov. In 1909 voltooide Tatlin zijn studie aan kunstacademie Penza.

Hij studeerde van 1909 tot 1911 aan het schilder- beeldhouw- en architectuurinstituut in Moskou. Het voornaamste onderwerp in zijn eerste schilderijen was de scheepvaart.

In 1911 ontwierp hij het decor voor het toneelstuk 'Tsaar Maximiliaan'.

In 1917 werkt hij samen met Kasimir Malevich.

In 1912 deed hij mee aan de tentoonstelling 'Ezelsstaart' in Moskou.

In 1913 reisde hij naar Noord-Afrika, Berlijn en Parijs, waar hij het werk van de fauves en de kubisten leerde kennen. Ook ontmoette hij Picasso van wiens collages hij zo gefascineerd raakte dat hij zelf reliëfconstructies begon te maken van plaatmetaal, glas, draad en object-trouvés.

Terug in Moskou maakte Vladimir Tatlin kunstwerken van glas, hout en metaal die niets meer uitbeelden en 'werkelijke materialen in een werkelijke ruimte' toonde. Tatlins werken waren opgebouwd uit 'junk' (afval) en waren de eerste werken die 'Constructies' werden genoemd.

Tatlin raakte nauw verbonden met de Russische futuristen, een literaire groep die politieke en artistieke revolutie als afhankelijk van elkaar beschouwde.

Hij richtte een eigen atelier in en kreeg al snel verschillende studenten.

Tatlin werd geïnspireerd door het Futuristisch Manifest, dat in 1910 in het Russisch vertaald werd. De Constructivisten waren net als de Italiaanse Futuristen gek op beweging en dynamiek, iets dat niet alleen in de betekenis van hun werk naar buiten kwam: ze gebruikten ook machine-elementen, om het werk te kunnen laten bewegen.

In 1915 worden in Rusland de eerste twee avant-garde tentoonstellingen 'Tram V' en 'o.10' in St. Petersburg georganiseerd, waaraan de twee tegenstrevers Kazimir Malevich (suprematisme) en Vladimir Tatlin (constructivisme) deelnemen.

In 1916 deed hij mee aan de tentoonstelling 'Magazin' in Moskou.

In 1917 ontwierp Tatlin samen met Rodtsjenko en Jakoelov (1884-1928) het constructivistische interieur van Café Pittoresque in Moskou, een bekende ontmoetingsplaats van kunstenaars en acteurs in de Russische hoofdstad.

Tatlin ging meer en meer de weg van ontwerper op. Zo realiseerde hij na zijn ‘junk'-constructies tal van gebruiksvoorwerpen, zoals bv. in 1918-19 een kachel die met een minimum aan brandstof een maximum aan warmte produceerde.

Van 1918/1919 was hij directeur van de IZO-NARKOMPROS in Moskou.

De Tatlintoren
Zijn meest ophefmakende ontwerp presenteerde Tatlin in december 1920, een zeven meter hoge maquette voor het 'Monument voor de Derde Internationale'. Na de revolutie van 1917 kreeg hij de opdracht Lenins plan voor propagandistische monumenten uit te voeren en ontwierp geïnspireerd op bouwwerken als de Eiffeltoren de spiraalvormige skeletstructuur van ijzer, glas en metaal die tweemaal zo hoog moest worden als de Empire State Building in New york. In de basis van de toren zouden congreshallen voorzien worden en… op bewolkte en regenachtige dagen zouden vanuit de toren slogans over Moskou geprojecteerd worden op de wolken.
Het gebouw zou de dynamiek van de technologische utopie moeten laten zien zoals de communisten hem voor ogen hadden. Het is een dubbele helix, net als DNA, die drie duidelijke blokken onderscheidt. Deze met glazen ramen overdekte blokken moesten op verschillende snelheden draaien: de onderste een keer per jaar, de middelste een keer per maand en de bovenste een keer per dag. In de toren zouden de kantoren van de communistische partij worden gehuisvest. Het plan was echter niet te realiseren en werd dus nooit gebouwd. Ook hielp het niet dat de Sovjetleiding de abstracte kunst inmiddels had afgezworen. De arbeiders in de fabrieken en boeren op het land zouden meer hebben aan figuratieve kunst.

In 1918 werd Tatlin hoofd van de Izo NKP (Faculteit der Schone Kunsten van Narkompros) in Moskou.

Van 1919 tot 1920 leidde hij de schilderafdeling van Svomas (later bekend als Vkhutemas).

Hij richtte in 1921 een afdeling 'produdiekunst' op in het Museum van Artistieke Cultuur in Petrograd (Leningrad) en doceerde in die stad van 1921 tot 1925 aan het GINChUK. Hij concentreerde zich op "volume, materiaal en bouw".

In 1922 nam hij deel aan de tentoonstelling van Sovjetkunst in Berlijn.

In 1923 ontwierp hij het decor voor het toneelstuk Zangezi van Chlebnikov.

Na de sluiting van de GINChuk had hij van 1925 tot 1927 een leerstoel aan de afdeling theater en film van het kunsinstituut van Kiev.

Van 1927 tot 1933 gaf hij les aan het VHUTEMAS in Moskou.

Hij ontwierp de cantileverstoel van buizen (1927- 1928).

Van 1929 tot 1932 construeerde hij zijn experimentele vliegmachine Letatlin, een vliegende machine met vleugels als een valk… Het zou echter nooit vliegen.

In 1931 werd hij nog onderscheiden met de titel 'Kunstenaar van de Sovjetunie' gevolgd door zijn enige solotentoonstelling. Na 1933 kreeg Tatlin echter veel kritiek te verwerken en werd hij er van beschuldigd een schadelijke formalisme uit te dragen. Hij trok zich terug uit diverse organisaties en richtte zich op zijn schilderkunst. Tatlin hervatte de klassieke schilderstijl en werkte als decorontwerper omdat hij vond dat hij de maatschappij moet dienen en zijn kennis en kunde ter beschikking van de communistische heilstaat moest stellen.

In 1937 ter gelegenheid van de 20e verjaardag van de Oktoberrevolutie droeg hij bij aan de ceremoniële decoraties in Moskou.

In 1948 werd Vladimir Tatlin door de Communistische Partij officieel aangeklaagd als 'volksvijand'.

Vladimir Tatlin overleed in mei 1953 in Moskou. Hij werd begraven op de Novodevitsji-begraafplaats in Moskou. .


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 2004.