kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 01-01-2016 voor het laatst bewerkt.

André Philippus Brink

Andre Philippus Brink

Zuid-Afrikaanse Afrikaner auteur, literair-criticus en docent. Geboren: 29 mei, 1935, Vrede, Zuid Afrika

Andre Philippus Brink was een Zuid-Afrikaanse Afrikaner auteur (sestiger) die de sociale en politieke problemen van zijn land centraal stelde.

Andre Philippus Brink was Professor in Afrikaanse en Nederlandse literatuur op de Rhodes University en later Professor in Engels op de Universiteit van Kaapstad. Brink vertaalde meer dan zeventig literaire werken uit onder andere het Engels, Spaans, Duits en Frans in het Afrikaans. Voor zijn romans kreeg hij drie keer de belangrijkste prijs van Zuid-Afrika: de CNA-prijs.

Levensloop
Opleiding genoten aan de Universiteit van Potchefstroom en de Sorbonne in Parijs.

Keert terug in de jaren zestig.

In Lobola vir die lewe (1962) is de hoofdpersoon Francois Raubenheimer op zoek naar zijn echte ouders. Het wordt een speurtocht waarin hij steeds zichzelf tegenkomt, een existentiële ervaring.

Een jaar later verscheen Die ambassadeur (1963), een roman die gesitueerd is rond de Zuid-Afrikaanse ambassade in Parijs. Het Franse meisje Nicolette gaat het leven van de derde secretaris en de ambassadeur beheersen. Beiden leggen in het boek rekenschap af van hun ervaringen en nederlagen.

Brinks reisverhalen verschenen in de jaren zestig. Enkele daarvan zijn: Olé (1965) over Spanje, Midi (1969), Parys-Parys: retoer (1969) en Fado (1970).

In 1965 zagen twee toneelwerken het licht: Bagasie en Elders mooi weer en warm. Het eerste gaat over de zinloosheid van het menselijk bestaan. Het tweede sluit aan bij de existentiële traditie van Sartre, 'maar met die gebruik van die Ou-Testamentiese vloedmite, die reddingsmoontlikheid van ark en die genadeteken van duif voer hy by Sartre se uitsigloosheid en durende hel verby na 'n bestaan waar die mens bevry sal wees van die worsteling van goed en kwaad' (Kannemeyer 1990:292).

Brink was een van de voormannen van de beweging van Sestig - een groep vernieuwende prozaïsten die op onstuimige wijze brak met het gemoedelijke lokale realisme van de vorige generaties en op de tenen van het conservatieve publiek trapte door zich niet te storen aan de traditionele opvattingen over seksualiteit en godsdienst.
In 1968 distantieert Brink zich van de beweging van Sestig. Hij wil dat literatuur een meer sociaal-maatschappelijke functie krijgt, waarin een bewustwording tot stand gebracht moet worden voor de Zuid-Afrikaanse situatie. Hij komt tot dit inzicht na verblijf in Parijs, waar hij van 1959 tot 1961 en van 1967 tot eind 1968 heeft gewoond.

André Brink in Trouw (10 februari 2001): 'Ik vond het noodzakelijk om de regering de tijd te geven. Op een gegeven moment dacht ik: ik kan nu niet langer zwijgen. Ook al was ik bang dat conservatieve Afrikaners genoegdoening uit mijn boek zouden halen. Ik kan niet toestaan dat mijn werk wordt bepaald door angst over wat anderen zullen denken.'

Brink raakte bekend in het buitenland door zijn geëngageerde romans die vanaf de jaren zeventig zijn verschenen. Ze zijn in verschillende talen vertaald en zelfs herdrukt. Verschillende van deze romans werden in Zuid-Afrika verboden en ongewenst verklaard. Brink werd ook voortdurend door de veiligheidspolitie in de gaten gehouden.

Kennis van die aand (1973) bevat de mémoires van een bruine man, Josef Malan, die terechtgesteld wordt wegens moord op zijn (blanke) vriendin. Het is het eerste boek van een blanke Zuid-Afrikaan dat verboden wordt, voorheen werden alleen werken van zwarte en gekleurde schrijvers slachtoffer van de scherpe censuur.

'n Oomblik in die wind (1975) plaatst de eigentijdse problematiek in de achttiende eeuw, wanneer een vrouw met twee mannen een tocht maakt door het Kaapse binnenland voor geografisch onderzoek.

Gerugte van reën (1978) beschrijft negen dagen uit het leven van een rijke zakenman die op zoek is naar zijn eigen identiteit.

'n Droë wit seisoen (1979) gaat over de onopvallende Ben du Toit, leraar aan een school in Johannesburg. Hij raakt betrokken bij het leven van een aantal zwarte mensen en gaat daar zo ver in dat hij vervreemd raakt van zijn eigen familie, terwijl hij zich tegelijk realiseert dat hij nooit in de huid van een zwarte kan of mag kruipen, omdat hij zelf blank is. De stof van dit boek vertoont overeenkomsten met een aantal politieke gebeurtenissen in Zuid-Afrika, de opstand in Soweto in 1976 en de dood in gevangenschap van Steve Biko in 1977.
Brink kreeg verschillende prijzen voor dit boek, waaronder de Martin Luther King Memorial Prize en de Medicis-prijs voor buitenlandse letterkunde. Van dit boek is een film gemaakt.

Houd-den-Bek (1982) beschrijft het leven van een blanke en zwarte jongen die samen opgroeien op een boerderij met deze naam. Ze zijn vrienden, maar gedetermineerd door hun afkomst, de ene 'baas', de andere ondergeschikte. De personages vertellen ieder hun eigen verhaal, waardoor het boek een realistisch karakter krijgt.

Die muur van die pes (1984) belicht het leven van een jonge vrouw, een zwarte en een blanke man, die verstrikt raken in hun eigen problematiek. Evenals in zijn andere romans worden deze belevenissen gekoppeld aan de turbulente ontwikkelingen op politiek gebied in Zuid-Afri-ka.

In 1988 verscheen de roman Noodtoestand, gelijktijdig in het Engels en in een Nederlandse vertaling. Het is niet in het Afrikaans verschenen. Hier spelen verschillende niveaus een rol: er is een novelle waarin het verhaal verteld wordt van de liefde tussen een jonge vrouw en een oudere man. Uit het dagboek blijkt dat deze man politiek activist is. Daaruit construeert de schrijver een verhaal. Op deze wijze wordt de lezer tijdens het lezen geconfronteerd met het ontstaan van een roman.

In 1991 verscheen het zevenhonderd pagina's tellende Die kreef raak gewoond daaraan. De twee hoofdpersonen zijn Thomas Landman en Nina Jordaan, die actief betrokken is bij de Black Sash (een vrouwenorganisatie die zich inzet voor gelijke rechten tussen blanken en zwarten). Centraal staat de vraag naar de rechtvaardiging van geweld, 'die de lezer begeleidt op een tocht door de ruimte en door de geschiedenis van Zuid-Afrika'. (Ester 1992:14).

Die eerste lewe van Adamastor (1993) is een roman die zich afspeelt in de tijd van de komst van Vasco da Gama aan de Kaap. Allerlei sagen en legenden spelen hierin een rol.

Inteendeel (1993) is een historische roman over het leven van Estienne Barbier, een Fransman die via de VOC aan de Kaap terechtkwam en daar terechtgesteld werd.

Brink is de samensteller van de verhalenbundel S.A. 27 April 1994 (1994), waarin 45 schrijvers hun persoonlijke ervaringen weergeven van de verkiezingsdag op 27 april. Hetzelfde concept gebruikte hij in 27 April - een jaar later (1995), waarin dezelfde schrijvers aan het woord komen.

De laatste jaren verschenen zijn romans Integendeel (1994), Sandkastele (1996), De Duivelsvallei (1999) en Donkermaan (2001) en de essaybundel Herontdekking van een continent (1999).

Websites: boeken.vpro.nl , www.boekentaal.info


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1913.