kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 13-01-2009 voor het laatst bewerkt.

Anneke Brassinga

Nederlandse dichteres, prozaschrijfster en vertaalster, geboren 20 augustus 1948 te Schaarsbergen.

Anneke Brassinga debuteerde als dichteres relatief laat in 1987 (met de bundel Aurora) en als romanschrijfster in 1993, maar daar staat tegenover dat zij daarvoor al tal van vertalingen had gepubliceerd. Ze verwierf bekendheid met haar vertalingen van werken van onder meer Vladimir Nabokov, Oscar Wilde, Sylvia Plath, Jules Verne en W.H. Auden.

Haar thema's zijn de natuur en de liefde, maar ook de taal. Om haar rijke woordenschat wordt zij vaak geroemd, om haar taalvaardigheid en wegens de speelsheid en associatieve kracht van haar werk. In haar gedichten deelt Anneke Brassinga intieme speldenprikken uit, is zij liever niet merelloos en leert ze haar lezers 'Hoe te zoenen op straathoeken'.

Haar poëzie is van meet af aan gunstig onthaald door de meeste critici. Veel poëtisch werk van Brassinga verscheen in het circuit van bibliofiele margedrukkers. De 'gewone' poëzie-publicaties van Brassinga, alle verschenen bij uitgeverij De Bezige Bij, omvatten de bundels Aurora (1987), Landgoed (1989), Thule (1991), Zeemeeuw in boomvork (1994), Huisraad (1998), Verschiet (2001) en Timiditeiten (2003).

De Nijhoff-prijs voor haar vertaling van Nabokov's The Gift weigerde Anneke Brassinga in ontvangst te nemen. Ze nam later wel andere prijzen aan zoals de Trevanian-poëzieprijs in 1985, de Herman Gorterprijs in 1990 voor Landgoed, de Paul Snoekprijs, de VSB poëzieprijs en de Ida Gerhardt Poëzie Prijs in 2002 voor Verschiet en de Constantijn Huygensprijs 2008. Gerrit Komrij selecteerde voor zijn toonaangevende bloemlezing uit de Nederlandse poëzie van de 19e t/m de 21e eeuw drie van Brassinga's gedichten. - Duits vertaald.

In haar poëzie experimenteert zij uitbundig met het taalmateriaal en met in onbruik geraakte woorden. Haar toon is afwisselend zwaarmoedig en ingetogen, moeiteloos wisselt Brassinga van register. De kritiek is steeds zeer enthousiast geweest over Brassinga's poëzie, zo schreef criticus Koen Vergeer over Zeemeeuw in boomvork: 'Deze gedichten zijn werkelijk muzikaal, maar ook vitaal, nergens van een benauwende afstandelijkheid en bovendien voorzien van de nodige humor. Een weldaad voor de poëzie'. - Biografie
1948 Geboren in Schaarsbergen (20 augustus)
1960 Volgt middelbare schoolopleiding aan Thorbecke Scholengemeenschap in Arnhem.

1967 Anneke Brassinga wilde eerst biologie en later filosofie studeren, maar het werd op advies van een loopbaandeskundige aan haar ouders een opleiding tot literair vertaler aan het Instituut voor Vertaalkunde van de Universiteit van Amsterdam .

1971 Vertaalt eerste literaire werk voor verschillende tijdschriften en dag- en weekbladen

1974 Publiceert eerste proza en poëzie onder het pseudoniem A. Tuinman in De Revisor.
Schrijven wilde Anneke Brassinga altijd al, maar daarvoor was een eigen plek nodig. Als die thuis niet te vinden is door ouders, broer en zus, is er altijd nog de natuur, de ontvangende, niet oordelende natuur. Anneke Brassinga schreef als meisje/jonge vrouw een dagboek en publiceerde delen van de tekst 20 jaar later onder de naam Tuinman. In de autobiografische waarnemingen van de serieuze en eigenzinnige studente krijgen we een portret van de schrijfster als kind: klein, bang, uiterlijk volgzaam, een intellectueel in een vreemde, armoedige omgeving. - Vladimir Nabokov, Oscar Wilde, Jules Verne, Jean Jacques Rousseau, Sylvia Plath, Patricia Highsmith, W.H. Auden en vele anderen.

1978 Krijgt Martinus Nijhoff-prijs toegekend voor de vertaling van Nabokov's The Gift (De gave), maar weigert deze aan te nemen vanwege de boycot van een groot aantal vertalers, wardoor de jury slechts kon kiezen uit een kleine groep kandidaten.

1985 Ontvangt Trevanian-poëzieprijs (voor haar gedichten)

Haar vertaalwerk, met name van poëzie, bracht haar tot het inzicht dat de taal en de vele mogelijkheden om zo fijnzinnig mogelijk de oorspronkelijke tekst te benaderen, een grote verantwoordelijkheid voor de omgang met taal met zich meebrengt. Dat is dan ook af te lezen aan haar poëzie, waarin de taal zelf een van de thema's is. Haar gerichtheid op het taalmateriaal zelf brengt haar ertoe veelvuldig te citeren uit allerlei taalbronnen, vooral uit werk van andere dichters, maar ook uit kinderliedjes en dergelijke. Deze intertekstualiteit is aanwijsbaar in 'Brassinga's debuut' (1985), waarin ze verwijst naar het werk van Gorter, Slauerhoff, Lodeizen en anderen. Betekenisnuances worden uitgebuit, evenals associatieve verbanden. Daarbij gaat ze humor en pastiche niet uit de weg. - Anneke Brassinga debuteerde in 1987 met de bundel Aurora. Ze was toen al bekend door haar vertalingen. Zeventien gedichten uit de bundel Aurora zijn eerder verschenen onder de titel Brassinga's Debuut. - grafisch kunstenaar Peter Yvon de Vries, die tevens bibliofiel drukker is. Veel van haar eigen werk wordt dan ook uitgegeven in prachtige bibliofiele uitgaven.

De tweede bundel van Brassinga, 'Landgoed' (1989), bevat gedichten die meer verhalend en ook associatief zijn. - Herman Gorter-prijs voor 'Landgoed'.
1991 Jurylid P.C. Hooft-prijs

De bundel Thule (1991), die werd opgedragen aan Peter Yvon, de man van Brassinga, is verdeeld in de afdelingen 'IJszee' en 'Gras'. 'IJszee' heeft als motto 'Er sah ihn stürzen, trinken und sinken tief ins Meer' van Goethe. De sfeer van kou en ontbering is voelbaar in 'Verlossing', het maakt niet meer uit wat er gebeurt. De afdeling 'Gras' heeft als motto 'Gij luiaard in het gras: de mieren steken vlijtig' van Jean de Jupille. De sfeer is hier bijna tegengesteld aan de vorige afdeling, met jeugdherinneringen en observaties van de omgeving. - Europese Vertaalprijs 1992 (voor de vertaling van Herman Brochs De dood van Vergilius

1993 Debuteert als prozaïst met 'Hartsvanger', een bundeling van dagboeknotities en reisverslagen, essays en brieven.
Ook in haar proza speelt Brassinga met allerlei stijlfenomenen.

1994 Jurylid Herman Gorter-Prijs; Jurylid Libris Literatuur Prijs; Genomineerd voor AKO-literatuurprijs (voor Hartsvanger)

Zeemeeuw in boomvork (1994) bevat de opdracht 'Aan mijn moeder (1911-1993)' en heeft als motto 'Par l'espace, l'univers me comprend' van Pascal. - Charlotte Köhler Stipendium

Het motto van Huisraad (1998)(Paul Snoek Prijs, nominatie VSB Poëzieprijs) luidt: 'Dit jaar zijn aller zielen te lui en zatjes om op te staan: vers kweeënnat in oude zakjes.' Soms zijn de teksten absurd grappig. - Belgische stad Sint-Niklaas (voor Huisraad); Jurylid van VSB Poëzieprijs; Ontvangt ECI-prijs voor Schrijvers van Nu (voor essaybundel Hapschaar (1998)).

In 2001 verscheen de meermalen bekroonde bundel 'Verschiet' (VSB Poëzieprijs en Ida Gerhardt Poëzieprijs). Naast gedichten van Brassinga staan hierin ook de vertaling van een gedicht van Samuel Beckett en de vertaling van drie gedichten van Ingeborg Bachmann. De uitgave kwam mede tot stand dankzij een werkbeurs van het Fonds voor de Letteren. - Anna Bijnsprijs 2005), waarin zwart-wit foto's van Freddy Rikken zijn opgenomen. Soms staan foto en gedicht naast elkaar, soms is de tekst in het beeld opgenomen. - fotograaf Freddy Rikken publiceerde zij hun beider briefwisseling, Tussen vijf en twaalf (2005).

IJsgang (2006).

Haar gedichten tussen 1987 en 2003 werden gebundeld in de gebonden uitgave Wachtwoorden. Verzamelde gedichten, waarbij een CD is gevoegd met voordrachten uit eigen werk.

Publiceerde de essaybundel Bloeiend puin (2008).

Woensdag 12 november 2008 Constantijn Huygensprijs naar Anneke Brassinga
Schrijfster Anneke Brassinga krijgt de Constantijn Huygensprijs 2008. Dat heeft de stichting Jan Campertprijzen vandaag bekend gemaakt.
Brassinga wordt onderscheiden voor haar hele oeuvre, volgens de jury ‘een uniek universum van taal, waarin ze voortdurend zoekt naar een balans tussen de wereld van woorden en de echte, die van gras, vlees, botten, liefde. Razend knap, geestig, ontroerend, soms ergerniswekkend, nooit gemakkelijk.’
De Constantijn Huygensprijs is na de P.C. Hooftprijs de belangrijkste Nederlandse literaire prijs.

Websites:
. www.kb.nl
. www.dbnl.nl
. www.debezigebij.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 634.