kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 12-04-2009 voor het laatst bewerkt.

assimilatie

De assimilatie(s) v

1 gelijkmaking, aanpassing
2 het volledig in elkaar opgaan van verschillende bevolkingsgroepen
3 (taalk) gehele of gedeeltelijke gelijkwording van medeklinkers

Assimilatie kan verwijzen naar:
. Biochemische assimilatie (zie ook Stofwisseling)

Assimilatie (psychologie)
Assimilatie is een begrip uit de ontwikkelingspsychologie van de Zwitserse psycholoog Jean Piaget. Assimilatie staat voor het incorporeren van wat waargenomen wordt in een bestaand "handelings" schemata. Voorbeeld: een kind heeft geleerd dat een hond een dier is, als hij ontdekt dat ook katten dieren zijn, wordt "kat" ondergebracht in het schema "dier". Kat wordt dus geassimileerd in het schema dier.

Assimilatie en accommodatie zijn adaptieve processen.

Culturele assimilatie
Culturele assimilatie (ook wel kortweg assimilatie) is een begrip uit de sociologie waarmee bedoeld wordt een proces van consistente integratie, waardoor leden van een ethno-culturele groep (zoals immigranten of minderheidsgroepen) opgaan in, oftewel geabsorbeerd worden in een gevestigde, doorgaans grotere gemeenschap of cultuur. Dit veronderstelt bij de geabsorbeerde groep het verlies van bepaalde onderscheidende kenmerken, zoals kleding, spraak of manieren, ten gevolge van het contact met die andere cultuur of gemeenschap.

Assimilatie (taalkunde)
Assimilatie is in de fonologie de gehele of gedeeltelijke gelijkwording van een medeklinker aan een andere medeklinker.

Het Nederlands kent progressieve en regressieve assimilatie:
. Als de medeklinker zich aanpast aan een eraan voorafgaande medeklinker, spreekt men van progressieve assimilatie. Een voorbeeld: in 'dat daar een huis staat' wordt de beginklank van 'daar' vaak stemloos uitgesproken (dus als een t). Dat gebeurt onder invloed van de eraan voorafgaande stemloze t.
. Als de medeklinker zich aanpast aan een erop volgende medeklinker, spreekt men van regressieve assimilatie. Een voorbeeld: in 'zakdoek' wordt de k onder invloed van de stemhebbende d vaak stemhebbend gemaakt (en dus uitgesproken als de beginklank van 'garçon').

Voorbeelden:
. vaatdoek (de t is in de uitspraak samengevallen met de erop volgende d: [vaadoek])
. ontvangen [onfangə(n)]
. onweer [omweer]
. opdracht [obdracht]).

Degeminatie
Op assimilatie kan degeminatie volgen: indien een geassimileerde klank identiek is geworden aan de daaropvolgende klank, blijft hiervan veelal één klank over. Dat is in het eerder genoemde geval van twee op elkaar volgende t-klanken het geval.

Historische voorbeelden:
. pollepel (ontstaan uit potlepel), waarbij de t onder invloed van de l is geassimileerd tot een l, waarop degeminatie volgde.
. litteken (ontstaan uit likteken; lik/lijk = 'lichaam'). Dit is een vorm van assimilatie die ook in de spelling tot uitdrukking is gekomen, de degeminatie overigens niet.
. voebal ← voet + bal, waarbij de t onder invloed van de b is geassimileerd tot een b, waarop degeminatie volgde. Dit is een vorm van vaak voorkomende assimilatie die niet in de spelling tot uitdrukking is gekomen.

Ook de vorm van veel aan het Latijn ontleende woorden zijn het resultaat van assimilatie: suffix (van sub + fix), irrealis (van in + realis), impuls (van in + pulsus).

Arabisch
In het Arabisch vindt assimilatie systematisch plaats bij het prefix al-, dat het bepaalde lidwoord uitdrukt. Indien het gevolgd wordt door bijvoorbeeld een sibilant, zoals de 's' in 'salaam', assimileert de 'l' in 'al-' tot 'as-', in dit geval wordt al-salaamoe uitgesproken als: assalamoe, de vrede. Hier is er overigens na de assimilatie geen sprake van degeminatie, de uitspraak van 'ss' in assalamoe wordt werkelijk langer aangehouden dan de 's' in salaam.

Zie ook Dissimilatie.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Assimilatie_(taalkunde).


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 301.