kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 15-04-2008 voor het laatst bewerkt.

Baldassare Castiglione

Baldassare Castiglione door Rafaël, 1516, Louvre, Parijs

Baldassar(e) Castiglione, graaf van Novellata (Casatico, bij Mantua, 6 december 1478 – Toledo, 2 februari 1529) was een Italiaans schrijver, diplomaat en priester

Biografie
Baldassare Castiglione, graaf, geboren in Mantua als zoon van een hoveling, krijgt een uitgebreide opvoeding aan de universiteit van Milaan en treed in dienst aan het hof van Milaan (Lodovico Sforza).

Baldassar Castiglione trad omstreeks 1499 in dienst van Francesco Gonzaga te Mantua als militair (1500-1504).

Van 1504 tot 1513 diende hij aan het hof van Urbino achtereenvolgens de hertogen Guidobaldo de Montefeltro en Francesco Maria della Rovere.

Hij bezoekt Engeland en ontmoet de koning van Frankrijk in Bologna.

In 1513 werd hij als ambassadeur van Urbino naar Rome gezonden, waar hij vriendschap sloot met Rafaël, die van hem een beroemd geworden portret schilderde.

Trouwt in 1516 en leeft getrouwd aan het hof van Mantua van 1516 tot 1524.

Vanaf 1519 in Rome als ambassadeur voor Mantua aan het pauselijk hof en wordt dan (1524-1529) gezant (nuntius) van de paus (Clement VII) en gedetacheerd in Spanje aan het hof van Karel V.

Is in Spanje tijdens de “Sacco di Roma” daardoor diplomatiek tussen twee vuren. Laat zich na de “Sacco di Roma” in Spanje naturaliseren en wordt door Karel V in 1528 tot bisschop van Toledo benoemd waar hij in 1529 sterft. Karel V liet hem bij zijn dood in Toledo een vorstelijke begrafenis geven.

Il libro del Cortegiano
Hij schreef in 1528 in Venetië zijn boek "Il libro del Cortegiano" (Het boek van de Hoveling). Bescheiden, waardig, innemend en ongedwongen, zo zou de volmaakte hoveling zich moeten gedragen.

Baldassar Castiglione laat personages aan het hof van Urbino, werkelijk bestaande personen, een reeks denkbeeldige gesprekken voeren. Urbino is een klein hertogdom in de heuvels van Midden-Italië, met een vermaard, zeer verfijnd en rijk hofleven. Castiglione is daar in dienst van hertog Guidobaldo da Montefeltro.
De gesprekken vinden plaats op vier avonden in maart 1507. een gedeelte van de hofhouding van Paus Julius II bivakkeert in het hertogelijk paleis. De zwakke en zieke Guidobaldo zoekt iedere avond vroeg zijn slaapvertrek op. De overige aanwezigen discussiëren over wat de ideale, dus denkbeeldige hoveling zou moeten kunnen en hoe hij zich zou moeten gedragen. Ter sprake komt een hoveling die uitblinkt als moedig krijgsman, als musicus, als minnaar, als liefhebber van de schone kunsten, als dichter, als scherpzinnig en subtiel spreker.

De discussie staat onder leiding van hertogin Elisabetta, die wordt bijgestaan door haar vriendin en schoonzus, de scherpzinnige Emilia Pia. Een prominente aanwezige is de bekende schrijver Pietro Bembo. De felle vrouwenhater Gasparo Pallavicino mengt zich graag in discussies over de vrouwelijke hoveling en de liefde. Breed meet hij al zijn vooroordelen uit tegen het vrouwelijk geslacht. Ook de 17-jarige edelman Francesco della Rovere, die Guidobaldo in 1508 na diens dood zou opvolgen, weert zich als jongste aanwezige dapper.
Het levert een kleurrijke, pittige, vaak humoristische dialoog op, waarin iedereen zijn eigen rol speelt en iedereen praat in zijn eigen straatje. Alle kwesties worden daardoor van meerdere kanten belicht alvorens men tot een conclusie komt.
De grote afwezige is Castiglione zelf. Hij was op dienstreis in het buitenland – zo schrijft hij – en heeft pas later gehoord van de discussie. Hij geeft deze zo nauwkeurig mogelijk weer, zonder het verlossende laatste woord te spreken over de kwesties die in de twistgesprekken aan de orde gekomen zijn. Het boek van de hoveling is daardoor geen dogmatisch boek geworden; eerder een aanzet tot verdere discussie. - ridder uit de middeleeuwen heeft afgedaan; deze verfijnde tijden vragen ook om een meer verfijnde hoveling. Graaf Ludovico uit het pauselijk leger is aan het woord: Een dame vraagt een heer ten dans. Hij weigert, wil ook niet naar muziek luisteren of deelnemen aan andere vormen van tijdverdrijf. Zulke frivole bezigheden behoren niet tot zijn vak, zegt hij. De dame vraagt: "Wat is uw vak dan?" "Vechten", antwoordt hij. Daarop reageert de vrouw: "Ik zou denken dat u, nu er geen oorlog is en u ook niet op het punt staat te vechten, er het beste aan zou doen u goed te laten invetten en u met uw hele wapenrusting in een kast te laten opbergen tot men u nodig heeft, anders raakt u nog erger vastgeroest dan u nu al bent."

Dit boek wordt, samen met "Il Principe" (De Vorst) van Machiavelli uit 1513, in verschillende bronnen tot de belangrijkere boeken van de Renaissance gerekend. Het boek is, na zijn uitgave in Italië, verspreid geweest over heel Europa. De ideale hoveling heeft min of meer model gestaan voor de Engelse gentleman.

De eerste Engelse vertaling verscheen in 1561. De eerste Nederlandse vertaling kwam honderd jaar later op de markt en is opgedragen aan Jan Six (1618).

Websites: GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Baldassare_Castiglione


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 897.