kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Boeli van Leeuwen

Boeli van Leeuwen (Foto ir. B. Buddingh, 1989)

Antilliaans Curaçaose schrijver en jurist, geboren 10 oktober 1922 Curaçao - overleden 28 november 2007 Curaçao. Van Leeuwen woonde behalve op Curaçao ook op Aruba en in Nederland en Venezuela.

Als tijdgenoot van Lucebert behoorde Boeli van Leeuwen tot de groep der vijftigers. Behalve proza schreef Boeli van Leeuwen poezië en het scenario voor de film 'Corsow' (1966). Voor het laatste kreeg hij de Nederlandse Staatsprijs voor Filmkunst. Ook schreef hij (politieke) columns in De Curaçaosche Courant, met een heldere blik op de Curaçaose samenleving in al zijn facetten. De natuur en samenleving op Curaçao spelen een belangrijke rol in zijn werk. Zijn personages leven nadrukkelijk op het snijvlak van twee culturen.

Biografie
Willem Christiaan Jacobus (Boeli van Leeuwen is een zoon van de voormalige gouverneur van het eiland. In Nederland ging hij naar het gymnasium. Hij studeerde rechten in Leiden en promoveerde in 1950 in Amsterdam. Terug op Curaçao werd hij hoofd algemene en juridische zaken en was hij jarenlang secretaris van het eilandbestuur.

De Mensenzoon (1947)

1959 - De rots der struikeling
Van Leeuwen debuteerde met de roman De rots der struikeling, een opmerkelijke Curaçaose roman, geschreven in een sfeer van bedwelming en ontbinding rondom de zwervende hoofdpersoon Lejeune, bezeten op zoek naar de onvindbare god. Van Leeuwen kreeg er in 1961 de Vijverberg-prijs voor. Binnen dit werk speelt het leven op het eiland een belangrijke rol. Dit wordt veelal gekoppeld aan bijbelse thematieken. De paradoxen tussen individu en sociale omgeving worden hiermee uitgedrukt.
De rots der struikeling is het verhaal van Eddy Lejeune, die in Curaçao opgroeit, in Nederland studeert, in een concentratiekamp belandt en in Venezuela op raadselachtige wijze aan zijn eind komt bij het zoeken naar diamanten. Zijn nalatenschap bestaat uit autobiografische, dagboekachtige aantekeningen, met verhalen over karakteristieke gebeurtenissen uit zijn leven.
Deze opmerkelijke roman vertelt dit relaas in een sterke dagboekvorm en begint bij het einde van zijn leven. Daarvóór wordt zijn schooltijd beschreven, zijn opgroeien in een pleeggezin, de oorlog die hem als student overvalt, het kamp. Met name zijn oorlogservaringen blijken van grote invloed te zijn op zijn denken.
Indringend zijn de passages over de verhouding tot zijn ouders, van wie vooral de vader een diepe indruk op hem maakte, net als het woord van God dat hij in de vorm van de bijbel altijd bij zich droeg en intens vreesde.

In zijn volgende boeken, Een vreemdeling op aarde (1963) en De eerste Adam (1966), heerst eenzelfde sfeer, soms verhevigd door de confrontatie van Europa (Holland, Parijs) met de tropen. Aan hun ontworteld-zijn en aan de onverenigbaarheid van christelijke geboden en moderne levenspraktijken gaan de hoofdfiguren te gronde. Het werk van Van Leeuwen is echter meer dan een weergave van persoonlijke lotgevallen; door zijn pregnante stijl spreekt hij zonder enig gemoraliseer een vonnis uit over de moderne mens en zijn wereld. liefde voor een Spaanse vrouw brengt bijtijds een ommekeer in zijn bestaan. Vanaf de derde druk aangevuld met een verklarende woordenlijst, waardoor het werk voor een breder publiek toegankelijk is geworden, en een excerpt door Andries van der Wal van een scriptie van de Antilliaan Pablo Walter die het boek plaatst in zijn Caribische context, waardoor veel van het roots-gebeuren verklaard wordt. (Biblion recensie, F.J. van Wel.)

1966 - De eerste Adam
De Curaçaose Adam Polar wordt na een traumatische ervaring met zijn jeugdliefde, het buurmeisje met de 'mooie zwiepers, teruggeworpen op zichzelf. Hij raakt verzeild aan de zelfkant van de maatschappij en trekt zich het lot van de kansarmen aan. Zijn pad kruist dat van de hooggeleerde Franse priester-filosoof, Edouard Bodin, die op doorreis naar Zuid-Amerika op Curaçao herstelt van een lichte hartaanval. Als oudheidkundige in India was ook Bodin ooit in de ban van een 'onwaarschijnlijk mooie vrouw'.
Deze derde roman van de op Curacao geboren auteur (1922) beschrijft de achtergronden van de beide hoofdfiguren, die elk op verschillende wijze met hun geloof worstelen. Bovendien wordt de - soms zwoele - sfeer van de samenleving op Curacao boeiend en indringend weergegeven. Deze fascinerende, knap geschreven roman is voorzien van een verklaring van Papiamentoe-uitdrukkingen. (Biblion recensie, Redactie)

Voor het scenario van de film 'Corsow' (1966) kreeg hij de Nederlandse Staatsprijs voor Filmkunst.

1978 - Een vader, een zoon
Een korte, compact geschreven roman, waarin een (Nederlands) generatieconflict vanuit twee gezichtspunten wordt verteld: Een vader en een zoon.

Na zijn pensioen in 1983 wierp hij zich op als pro-deo advocaat voor de armen en opende hij een tehuis voor alcoholisten, zwervers en daklozen.

1985 - Schilden van leem
Zijn ervaringen als pro deo advocaat in de armen-wijk van Curaçao zijn in dit boek ruimschoots verwerkt. De problematiek van een samenleving waar Europese elementen het Caribische bestaan zijn binnengedrongen, zonder dat de Hollandse overheersers ooit echte greep op deze tropische kluwen kon krijgen wordt duidelijk geschetst aan de hand van het huwelijk van de twee hoofdfiguren: de man worstelend in de ingewikkelde familie-tradities van het eiland, de vrouw geïmporteerd uit een Hollands burgergezin. Beiden geven, afwisselend aan het woord gelaten, hun visie op hun historie, hun bestaan en op elkaar. De taal van deze roman is bijna tropisch te noemen, overweldigend barok. (Biblion recensie, Redactie.)

1988 - Het teken van Jona
Hoofdpersoon is een ouder wordende schrijver op een eiland aan de rand van Zuid-Amerika. In de beginnende ontluistering van zijn lichaam herkent hij steeds meer een teken van dreigend verval van de wereld om hem heen. Hij ziet 'met ogen - klein en scherp als van een roofvogel' wie en wat verantwoordelijk is voor het onontkoombare einde en besluit het naderend onheil uit te dagen door zijn lotgenoten te onthalen op een eet- en drinkfestijn.
Het boek speelt zich af in 1986 op Curaçao en in Panama. De ik-figuur was advocaat in A'dam en later secretaris van het Eilandgebied en schrijver. In het 1e en 4e hoofdstuk maken we kennis met de zelfkant van de Curaçaose samenleving. Het 2e en 5e hoofdstuk gaan over Juan Carlos, een Panamese kapitalist, die het idealisme bewondert. In zijn "tuin" maakt de ik-figuur kennis met o.a. een nationaal-socialist, een zendelinge en een querrillero. Behalve verhalende gedeelten bevat het boek opmerkingen en beschouwingen over christendom, kapitalisme, marxisme, armoede, politici en hoeren. Hoofdthema is de naderende dood. Sommige delen zijn nuchter en humoristisch, andere hartstochtelijk, lyrisch, visionair, religieus. Engelse en Spaanse woorden en zinnen verhogen de exotische sfeer. Een onnederlands, literair waardevol, zeer boeiend werk. Voor literair gevormd publiek. Pocketeditie, kleine druk (Biblion recensie, J.G.W. Gielen.)

1990 - Geniale anarchie
Boeli van Leeuwen schreef gedurende een jaar een wekelijkse column in de Curaçaosche Courant. De neerslag van zijn 'bloed, zweet en tranen werd gebundeld in Geniale anarchie en toont Van Leeuwen in topvorm. Op zijn kenmerkende, onnavolgbare wijze schets de auteur een messcherp beeld van zijn geboorte-eiland: fascinerend, soms keihard, maar altijd diepmenselijk.
Een aantal van deze kranteartikelen is als voorpublikatie verschenen in 'De Volkskrant'. In het titelstuk wordt de anarchistische inslag van de Antilliaanse bevolking beschreven.
De stijl van Boeli van Leeuwen is barok en levendig. Zijn woordkeuze is trefzeker. 'Geniale Anarchie' is mede door zijn verfijnde humor en zwierige stijl een genot om te lezen. - (Biblion recensie)

1996 - De ruïne van een kathedraal

1997 - De taal van de aarde
Wie afkomstig is van de aarde blijft tot de aarde behoren en spreekt de taal van de aarde. Vijf spirituele verhalen van Boeli van Leeuwen over de Man van Nazareth, over de denkers Freud, Darwin en Marx, over de kunstenaars Cornelis Zitman en Gabriel Garcià Márquez en over andere helden die hem inspireerden.
Sterk voelt hij zich verbonden met Gabriel Garcia Marquez, evenals als hij geworteld in de Cariben. Maar het meest is hij geïnspireerd door Jezus van Nazareth, in een spanningsvolle twijfel tussen Jezus als mens en als God. Daarbij was de katholieke theoloog Schillebeeckx voor hem een belangrijke gids. Het zijn verhalen die ook bij de lezer de spanning erin houden. Door de stijl en vooral door de open en eerlijke dialoog van de auteur met zichzelf en daardoor ook met degene die met hem mee wil denken. (Biblion recensie, Drs. K. de Jong Ozn.)

Op zijn 85ste verjaardag, 10 oktober 2007, kreeg Van Leeuwen de bijzondere oeuvreprijs van het Nederlandse Fonds voor de Letteren. Ten paleize van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen werd hem formeel een ‘oeuvregeld’ overhandigd opgeluisterd met lezingen door Franc Knipscheer, Tommy Wieringa, Aart G. Broek en Fondsdirecteur Sylvia Dornseiffer.

Na een kort ziekbed is de Curaçaose schrijver Boeli van Leeuwen woensdag 28 november 2007 overleden.

Websites: www.digitallibraries.org


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 361.