kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

C.B. Vaandrager

Nederlandse dichter en schrijver, geboren 26 augustus 1935 te Rotterdam, overleden 18 maart 1992 te Rotterdam .

Vaandrager was redacteur van Gard Sivik en behoorde tot de belangrijkste vertegenwoordigers van de ready-made poëzie.

Levensloop
Cornelis Bastiaan Vaandrager (1935-1992) was de zoon van een postbode uit Rotterdam-Zuid, die op zijn eindexamen een 10 kreeg voor zijn Homerus-vertaling en van jongs af aan gefascineerd was door de literatuur.

Aanvankelijk was hij werkzaam als reclametekstschrijver en freelance-journalist.

Vaandrager debuteerde met de roman "Leve Joop Massaker" (1960), welke hem vergelijkingen opleverden met De Avonden en Werther Nieland van Gerard Reve.

'de Bende van Vier'
Cornelis Bastiaan Vaandrager behoorde samen met Hans Sleutelaar, Armando en Verhagen tot de belangrijkste schrijvers van de generatie van Zestigers. Hij schreef voor 'Gard Sivik' (vanaf 1957) en na 1964 samen met Armando en Sleutelaar voor 'De Nieuwe Stijl', waarin ze zich verzetten tegen de poëtica van de Vijftigers.
Literatuur moest voortaan nuchtere registratie zijn, hun gedichten waren kort en soms rechtstreeks aan de werkelijkheid ontleend, emotie werd weggesneden. Dit resulteerde vaak in gortdroge observaties.

Vaandragers 'teksten', zoals hij ze zelf noemde, geven kleine stukjes alledaagse realiteit die door poëtische rangschikking, het gebruik van het paginawit en de typografie in hun isolement een intensivering krijgen waardoor zij als nieuw of verrassend gelezen kunnen worden. Voor dit type poëzie kan alles materiaal zijn: kranteberichten, advertenties, reclameleuzen, alledaagse statements, folderteksten enz. In die zin zijn Vaandragers teksten vergelijkbaar met de 'ready-mades' van de modernistische kunstenaar Duchamp van het begin van deze eeuw. Vaandrager paste dit procédé toe zowel in zijn bijdragen aan de genoemde tijdschriften als in zijn bundel Gedichten (1967). ( scene in de Maasstad, maar na een paar jaar ging ieder zijn eigen weg. Alleen Vaandrager bleef Rotterdam èn de principes van 'Gard Sivik' trouw.

Behalve poëzie schreef hij ook proza: autobiografische verhalen in Leve Joop Massaker (1960), later opgenomen in De avonturen van Cornelis Bastiaan Vaandrager I (1963), en realistisch-journalistiek proza in De reus van Rotterdam. Stadsgeheimen (1971). Ook in dit proza wordt de scheiding tussen literatuur en niet-literatuur niet opgeheven, bijv. in de selectieve presentatie binnen de romanvorm van documenten, verslagen, ambtelijke stukken e.d. Ook in de stijl komt dit tot uitdrukking. ( paranoia gingen de oude vriendschappen kapot. De veelbelovende schrijver werd naar de marge gedrongen, de drugsscene in. 'In De hef' (1975) gaf Vaandrager volop lucht aan zijn wrok.

Vaandrager werd steeds somberder en steeds vaker wisselde hij drugs af met antidepressiva. Er kwam nog maar weinig uit zijn handen.

C.B. Vaandrager gleed langzaam af tot de zwerver Vaan. De gevierde schrijver en bekroonde dichter van weleer werd na langdurige verblijven in psychiatrische klinieken en ettelijke zelfmoordpogingen een vereenzaamde dakloze. Buurtgenoten scholden hem uit voor 'keldermonster', omdat hij leefde tussen het vuilnis in een vervallen souterrain in Rotterdam-Delfshaven.

In de jaren tachtig kwam het tot een verzoening, en Sleutelaar stelde een verzamelbundel van Vaandragers poëzie samen. Sleutelaar had nog een ontmoeting met Vaandrager vlak voor zijn dood: "Hij had een een roodwitte verkeersplank onder de arm. (...) Hij keek me aan met een verstoorde blik, ik geloof wel dat hij me herkende. Ik was op mijn hoede. Hij keek me nog eens indringend aan, draaide zich om en liep weg met die plank. Dat is mijn laatste beeld van hem. Je kan wel realist zijn, maar de realiteit kan je ook opbreken."

Belangrijkste bundels van C.B. Vaandrager waren "Met andere woorden" (1962), "Gedichten" (1967), "Martin waarom hebbe de giraffe" (1974 en de verzamelbundel "Totale poëzie" (1981).

Het literaire maandblad Passionate maakte een Vaandrager special.(Passionate, jaargang 9, nr. 2, 2002)

Websites: boeken.vpro.nl, www.dbnl.org


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 412.