kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 07-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Charles Dickens

Engels romanschrijver, geboren 7 februari 1812 in Landport, overleden 9 juni 1870 in Gadshill, Rochester.

Terwijl hij in zijn vroege werken het Britse burgerdom nog, in zijn standsbewustzijn en zijn vermeende deugden, op humoristische wijze attaqueerde ('The posthumous papers of the Pickwick Club', 1836-'37), werden later versterkte elementen van een sociale aanklacht dominant. Dickens' werk had een beslissende invloed op het literaire werk van geëngageerde schrijvers, zoals de kritische realisten (o.a. Wilhelm Raabe) in Duitsland.

Biografie
Charles John Huffham dickens groeide op als zoon van een ambtenaar aan de zuidelijke spits van het Britse continent. Dickens was eerst werkzaam als parlementsstenograaf (1831-'35) en journalist, voor hij zich geheel op zijn literaire werk richtte.

Dickens schreef het grootste deel van zijn werken in afleveringen, die hij maandelijks liet verschijnen.
Tot zijn populairste romans behoren:
. 'Oliver Twist' (1837-'38), waarin het lot van een weesjongen wordt geschilderd
. 'Bleak house' (1852-'53), waarin het juridische apparaat ontmaskerd wordt dat zich bij vonnissen sterk oriënteert op bezit
. 'David Copperfield' (1849-'50), een levensverhaal met sterk autobiografische trekjes

Andere beroemde werken zijn 'Life and adventures of Martin Chuzzlewit' (1843-'44), 'Hard times for they times' (1854) en 'Great expectations' (1860-'61).

Werken

A Christmas Carol
A Christmas Carol (volledige titel: A Christmas Carol in Prose, Being a Ghost Story of Christmas) is een boek van Charles Dickens. A Christmas Carol verscheen op 19 december 1843 en was uitverkocht op de 22e. De eerste versie was geïllustreerd door John Leech. Het boek was dus onmiddellijk een succes met een verkoop van 6000 exemplaren binnen een week. Dickens schreef dit boek om een schuld te kunnen afbetalen (en het verkoopsucces was dus belangrijker dan de literaire waarde).
Het boek kwam uit in een periode dat de tradities van Kerstmis steeds minder in ere werden gehouden. A Christmas Carol bracht daar een verandering in.

Ebenezer Scrooge is de de hoofdpersoon uit de roman A Christmas Carol. Scrooge is een synoniem geworden voor "vrek" en "misantroop", met name voor Engelstaligen. Anderzijds staat Scrooge voor de mogelijkheid van tot inkeer komen. De inspiratie voor Dickens karakter komt van een grafsteen van een zekere Ebenezer Lennox Scroggie waarop zijn beroep stond: "meal man" (graanhandelaar). Dickens las dit als "mean man". Er zijn literatuurcritici die aannemen dat het karakter van Scrooge gebaseerd is op dat van de demograaf Thomas Malthus.

Het verhaal
A Christmas Carol is een Victoriaanse allegorie over de oude en verbitterde vrek, Ebenezer Scrooge, die in de nacht voor Kerstmis in een aantal dromen heeft en daardoor tot inkeer komt. Scrooge is een financier en geldwisselaar die zijn leven lang zich heeft gericht op het verkrijgen van meer geld en verder niets. Hij veracht andere zaken dan geld, inclusief vriendschap, liefde en de gedachten van het kerstfeest.

Dickens heeft het verhaal ingedeeld in vijf hoofdstukken. Het verhaal begint begint met het vaststellen dat Jacob Marley, Scrooges zakenpartner in "Scrooge & Marley", dood is. Het verhaal begint op kerstavond, precies zeven jaar na de dood van Marley. Scrooge en zijn boekhouder Bob Cratchit zijn aan het werk op het kantoor, met Cratchit in een slecht verwarmde ruimte - slachtoffer van de gierigheid van Scrooge. Fred, een neef van Scrooge, komt langs om zijn oom een 'gelukkig kerstfeest' te wensen en hem uit te nodigen voor het kerstdiner op eerste kerstdag. Scrooge stuurt hem weg met opmerkingen als "Bah! Onzin!". De heren die daarna binnenkomen om te collecteren voor de armen worden door Scrooge afgepoeierd met de opmerkingen dat de werkhuizen en de armenwet voldoende zijn voor de armen. Als de heren antwoorden dat hij liever zou sterven dan naar een armenhuis gaan antwoordt Scrooge "Als ze liever sterven ... dan moeten ze dat maar doen en zo de overbevolking verminderen". Aan het eind van de dag stemt Scrooge grommend in met een vrije dag voor Cratchit op eerste kerstdag, mits hij de tweede kerstdag vroeger komt ter compensatie.

Scrooge gaat laat naar huis, een statig pand dat vroeger van wijlen Jacob Marley was. Hij woont in een kleine kamer en de rest van het huis is verhuurd als kantoor. Zijn kamer is donker en koud om kosten te sparen. Als hij de sleutel in het slot steekt schrikt hij als de klopper op de deur de vorm krijgt van het spookachtige gezicht van Marley. Dit is het begin van een gedenkwaardige nacht. Geluiden in het donker op de trap, geluiden van schuivende grendels en slaande deuren elders in het huis, en een onverklaarbaar gerinkel van de in onbruik geraakte bediendenbel gaan vooraf aan een bezoek van Marley terwijl Scrooge bij de haard zijn pap zit te eten. Marley is gekomen om Scrooge te waarschuwen dat zijn huidige levensstijl hen het zelfde lot zal brengen als Marley na zijn dood: veroordeeld om over de aarde te zwerven als boetedoening voor het gebrek aan naastenliefde tijdens zijn leven. Als symbool van zijn marteling draagt Marley een zware ketting met daaraan symbolische objecten uit zijn leven, maar dan in massief metaal: kasboeken, geldkisten, sleutels en dergelijke. Marley waarschuwt dat het lot van Scrooge nog erger kan zijn, want zijn ketting was zeven jaar geleden al net zo lang als die van Marley, en hij heeft met zijn egocentrische levensstijl daar alleen maar aan toegevoegd. Marley vertelt Scrooge bovendien dat hij een kans heeft om aan zijn lot te ontkomen door bezoeken van drie geesten die een voor een zullen komen. Scrooge is geschrokken maar niet geheel overtuigd dat hij niet hallucineerde en gaat naar bed, denkend dat een goede nachtrust hem goed zal doen.

De eerste van de drie geesten
Om 1 uur 's nachts verschijnt de eerste geest die zichzelf 'Geest van Voorbije Kerstmis' ('Ghost of Christmas Past') noemt. Hij leidt Scrooge langs enkele van de gelukkigste en verdrietigste gebeurtenissen uit Scrooges verleden, gebeurtenissen die Scrooge hebben gemaakt tot wat hij nu is. De gebeurtenissen betreffen zijn vader (die zelfs met Kerstmis Scrooge eenzaam op de kostschool liet zitten), het verlies van zijn grote liefde door teveel aandacht voor de zaken en de dood van zijn zus, de enige persoon die hem liefde en aandacht schonk. Niet langer in staat de pijnlijke herinneringen te verdragen en met een steeds sterker worden gevoel van spijt, smeekt hij de geest hem naar huis te laten gaan. Terug in zijn kamer is het weer 12 uur.

De tweede van de drie geesten
Om 1 uur 's nachts (wederom) verschijnt de tweede geest die zichzelf 'Geest van Huidig Kerstmis' ('Ghost of Christmas Present') noemt. Deze geest toont hem het karige kerstfeest van de familie Cratchit, het goede karakter van de kreupele zoon, Tiny Tim, en de mogelijke vroege dood van deze jongen. Dit vooruitzicht zet Scrooge echt aan het denken en hij toont medelijden. De geest herinnert hem aan zijn woorden van eerder die dag over het verminderen van de overbevolking. Ze bezoeken ook neef Fred waar een vrolijk kestfeest wordt gevierd met en spel waarbij een persoon geraden moet worden met alleen ja/nee vragen. Fred heeft uiteraard Ebenezer Scrooge in gedachten en door de vragen wordt diens karakter bloot gelegd. Het hoofdstuk eindigt symbolisch met het tonen van twee kinderen, Onwetendheid en Behoefte (Ignorance en Want), die zich onder de mantel van de geest bevinden, en die de belangrijkste oorzaken van het lijden in de wereld personificeren. Als Scrooge vraagt of ze geen plaats hebben om te wonen citeert de geest hem weer: "Zijn er dan geen armenhuizen?". Na dit bezoek keert Scrooge weer terug naar zijn kamer en staat de klok wederom op 12 uur.

De derde en laatste geest
De derde, zwijgende geest, de 'Geest van Toekomstig Kerstmis', komt net na middernacht. Hij confronteert Scrooge met zijn eigen dood: een groepje mensen heeft het over de zojuist overleden "oude schraper" en spullen uit diens huis worden verkocht en daarbij bijkt hoe zeer zijn dood de mensen koud laat. Scrooge herkent niet dat het om hem zelf gaat. Ze bezoeken ook het huis van de Cratchits die kerstmis vieren zonder Tiny Tim. Als Scrooge de geest smeekt te vertellen wie de "oude schraper" is, toont de geest hem zijn eigen grafsteen.

Het laatste hoofdstuk vertelt over Scrooge die zijn leven verandert en de royale, zachtaardige man wordt die hij was voor de dood van zijn zuster. Hij geeft op kerstochtend een jongen de opdracht de slager een kalkoen 'twee keer zo groot als Tiny Tim' te laten bezorgen bij de familie Cratchit. Hij verontschuldig zich bij de collecterende heren en doet een gulle bijdrage. Bovendien neemt hij de uitnodiging van neef Fred aan om bij hem het kerstfeest te vieren.

Dickens sluit het verhaal af met twee korte alinea's waarin hij vertelt dat Tiny Tim overleeft en dat Scrooge bekend wordt door zijn hervonden goedheid.

De thema's van het verhaal, sociaal onrecht en armoede, de relatie daartussen en hun oorzaken en gevolgen, zijn terugkerende thema's in Dickens' werk. De illustrator van de eerste editie, John Leech, was ook een politiek radicale kunstenaar.

A Christmas Carol is talloze keren aangepast voor theater, film en televisie. Volgens de Internet Movie Database dateert de eerste verfilming al uit 1910.


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/A_Christmas_Carol.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1384.