kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Driek van Wissen

Driek van Wissen (1943)

' Het draait in mijn gedichten om de traan, de lach en de herkenning. Het is een groot misverstand in dit land, dat de lach en ernst niet samen kunnen. Ik dicht over het voorbijgaan van de tijd, over de alledaagse ervaring. Dat zijn grote thema's in de poëzie. '

televisie verwierf Driek van Wissen enige bekendheid als taalgeleerde. Al enkele decennia schrijft hij echter vooral light verse. Van Wissen is daarin een grootmeester die niet onderdoet voor Kees Stip, Ivo de Wijs of Drs. P, maar stilistisch en thematisch een eigen plaats heeft verworven.

Van Wissen behoort tot de vormvaste dichters met een haast onbegrensd technisch vermogen en heeft een duidelijke voorkeur voor het sonnet, waarbij Van Wissen twee rijmwoorden gebruikt in plaats van de gebruikelijke vier, al schuwt hij andere versvormen zoals het rondeel, het ollekebolleke en de limerick, beslist niet. Wat opvalt, is dat geen onderwerp hem te dol is om er in een gedicht de draak mee te steken. Hij kent daarbij zijn klassieken en schept er plezier in met enige regelmaat in zijn gedichten door halve en hele citaten en toespelingen daarvan blijk te geven. Hij schrijft kortom poëzie die niet moeilijk wil doen, maar tegelijk de lezer iets meer biedt dan louter vermaak.

De op 12 juli 1943 in Groningen geboren en getogen dichter en woordkunstenaar Driek van Wissen zal voor velen geen onbekende zijn. Naast zijn vaste rubriek in het Nieuwsblad van het Noorden, waarin hij eigenaardigheden van de Nederlandse taal uitlichtte (na te lezen in Het verkeerde woordenboek en Het verkeerde spreekwoordenboek (BZZTôH, 's-Gravenhage, 1996 en 1998) gaf hij wekelijks acte de présence in het Tros radio- en televisieprogramma 'Binnenlandse Zaken', waarin spitsvondig commentaar werd gegeven op de lopende zaken. Hij is een veel gevraagd dichter die voor diverse radio- en televisieprogramma's schreef. Voor het VARA-radio programma Spijkers met
koppen schreef hij liedteksten en hij werkte mee aan het populaire televisieprogramma 10 voor taal. Zijn rubriek over taalgebruik in het Dagblad van het Noorden gebruikte hij onder andere om zijn hekel aan modewoorden te ventileren. De thema's van de gedichten zijn herkenbaar en humoristisch, waarbij het scala breed is. Van Wissen schreef gedichten over Friezen, over burenruzie, over de schaker Donner en over het nut van Hoogezand en de zin van Sappemeer.

bi(bli)ografie
Driek van Wissen stamt uit een Gronings katholiek gezin en wilde al vroeg schrijven. Als kind maakte hij gedichten en (mis)boekjes, later deed hij aan schoolcabaret.

1961 Driek van Wissen studeerde Nederlands aan de Rijksuniversiteit van Groningen.

1968 Docent Nederlands aan het Dr. Aletta Jacobscollege te Hoogezand

1975 Redacteur van het tijdschrift De Nieuwe Clercke (tot 1977)
In de jaren zeventig publiceerde hij onder het pseudoniem Albert Zondervan samen met Jean Pierre Rawie verzen in het satirische Groninger studentenblad 'De Nieuwe Klerke', waarvan ze beiden de drijvende krachten waren.

Na samen met Rawie de bundel ‘De match Luteijn Donner': een schaakcursus in twee maal twaalf sonnetten (Holmsterland, 1976) te hebben uitgebracht, debuteerde Van Wissen in 1978 met Het mooiste meisje van de klas (C.J. Aarts, Amsterdam). Sedertdien volgden nog tal van bundels, taalboeken en bloemlezingen.

1977 Jurylid voor De Nieuwe Clercke-Pico Bello-Prijs (evenals in de jaren 1979, 1980, 1982, 1984, 1987, 1991, 1994, 1996, 1997 en 1999)

'Meisjesgenade' (1980),
'De badman heeft gelijk' (1982).
Dartele dactylus; ollekebollekes nieuwste verzameling metrisch plezier (door Drs. P, Jean Pierre Rawie, Driek van Wissen en Ivo de Wijs), Bert Bakker, Amsterdam, 1984
Letterkundig verskwartet, Amsterdam, 1985

Driek van Wissen werd in 1987 onderscheiden met de Kees Stip Prijs.

De volle mep. Gedichten 1978-1987. Het mooiste meisje van de klas. Meisjesgenade. De badman heeft gelijk. Veertig plus. De kastelein van Sier, Bert Bakker, Amsterdam, 1987

1988 Schrijft liedteksten voor het Vara-radioprogramma 'Spijkers met koppen'; Geeft in het Tros-radioprogramma 'Kritiek van Driek' commentaar op taalgebruik; Taalrubriek in het Nieuwsblad van het Noorden

Gezichtsbedrog, Exponent, Bedum, 1992

vorm (de bundel bestaat uitsluitend uit sonnetten, waarvan er geen enkele meer dan twee rijmwoorden heeft, een bijna onmogelijke prestatie) blijft, zelfs bij ernstige zaken, de toon lichtvoetig. Hoewel Van Wissen het grote verdriet niet ongemoeid laat (in twee gedichten komt Joegoslavië aan de orde) overheerst het kleine leed, want '...dicht bij huis heb ik meer medeleven/.../ Het hemd is immers nader dan de rok', aldus de dichter. Gezien de opgewekte wendingen in zijn verzen over de verschrikkingen van de anti-rookterreur, enkele inbraken in zijn huis, het getreiter van een nachtelijke mug en de kwellingen van het leraarschap, lijkt de dichter te beschikken over een onverwoestbaar optimisme. Collega-leraren kunnen overigens bij Van Wissen uitstekend terecht voor enkele adviezen over hoe het niet aflatende getreiter van onwillige leerlingen gewroken kan worden.

1995 Mooi is anders (maar anders is niet altijd mooi)
Columns over minder fraai of incorrect gebruik van het Nederlands.
ISBN: 9055012173
Uitgever: 's-Gravenhage: BZZTôH,
Bundeling van een selectie uit de taalcolumns die Van Wissen, docent Nederlands, dichter en taalpublicist, de afgelopen vier jaren heeft uitgesproken voor het radioprogramma 'Binnenlandse Zaken' en voor Radio Noord. In de 60 columns van anderhalve bladzijde staat centraal het - in de ogen van de auteur - twijfelachtig gebruik van het Nederlands. Het betreft dan meestal nieuwe woorden en uitdrukkingen en modieus taalgebruik. Van Wissen demonstreert dat hij een goed waarnemingsvermogen voor dat soort zaken heeft en laat telkens op zijn eigen, persoonlijke wijze zien wat er volgens hem niet deugt aan of wat er belachelijk of vreemd is aan de betreffende uitdrukking. Meestal eindigt de column met een kwinkslag. De columns zijn onderhoudend en in begrijpelijke taal geschreven.

1996 ...een doorn in mijn oog en een doorn in mijn oor
Columns over discutabel hedendaags taalgebruik.
ISBN: 9055013757
Uitgever: 's-Gravenhage: BZZTôH
Bundeling van taalcolumns (uitgesproken voor Radio Noord) en voordrachten die bij verschillende gelegenheden zijn gehouden, waarin Van Wissen hedendaagse woorden of uitdrukkingen bespreekt die volgens hem als twijfelachtig Nederlands kunnen worden gekarakteriseerd. Het gaat vooral om nieuwe woorden (bijv. 'ijstransplantatie'), verhullende eufemismen en de verzakelijking van taal (alles is een 'product' en iedereen 'klant'). Van Wissen laat telkens zien wat er lachwekkend of verkeerd aan de betreffende woorden is. Het woord dat centraal staat, vormt telkens de titel van de column. De inhoudsopgave geeft zodoende een overzicht van woorden die aan de orde komen.

1996 Groot verkeerde-woordenboek der Nederlandse taal
Alfabetische lijst van woorden die gebruikt worden op een manier die strijdig is met hun oorspronkelijke betekenis.
ISBN: 9055012777, Uitgever: 's-Gravenhage: BZZTôh
Alfabetisch geordende lijst van gangbare, niet-modieuze woorden die een betekenis hebben die logisch-taalkundig gezien niet aangepast is (b.v. 'droog' bij wijn; beter is: onzoet).
Van de - naar schatting: 500 - opgenomen 'verkeerde' woorden laat de auteur telkens zien waarom de 'gewone', in de woordenboeken vastgelegde betekenis logisch-semantisch gezien niet correct is. Ook doet hij een suggestie voor verbetering, dat wil zeggen dat hij het woord een benaming (vorm) geeft die past bij of in overeenstemming is met de actuele, in het dagelijks taalgebruik bedoelde betekenis. Die verbetering is echter niet serieus bedoeld: niettegenstaande de eventuele niet-logische betekenis, maken de betreffende woorden immers deel uit van de woordvoorraad van het Nederlands en van de realiteit van de taalgebruiker. Het gaat dan ook niet zozeer om de lering, maar om het vermakelijke van de kloof tussen de letterlijke, logische betekenis en de actuele betekenis.

1998 Groot verkeerde-spreekwoordenboek der Nederlandse taal
ISBN: 9055015717
Uitgever: 's-Gravenhage: BZZTôH
Verzameling spreekwoorden, zegswijzen en vaste uitdrukkingen (alfabetisch geordend op hoofdwoord) die logisch-taalkundig gezien een andere betekenis zouden moeten hebben dan in het dagelijkse taalgebruik het geval is. De samensteller laat van de circa 450 items zien waarom de 'gewone' (woordenboek)betekenis logisch-taalkundig gezien niet correct is. Na het commentaar wordt bij ieder item een alternatief geformuleerd dat in overeenstemming is met die logisch-taalkundige betekenis. Deze publicatie borduurt dus voort op Van Wissens eerder verschenen 'Groot verkeerde-woordenboek der Nederlandse taal' (a.i. 96-20-263-7). Uiteraard is het boek vooral bedoeld als vermaak. Een breed publiek van taalliefhebbers, in het bijzonder taalpuristen en andere muggenzifters, zal derhalve plezier beleven aan deze uitgave.

1999 De hap van Adam : gedichten
Lichtvoetige gedichten. De Arbeiderspers, 1999, ISBN: 9029556048
Uitgeversinformatie: Driek van Wissen is een vormvaste dichter, die zich niet zo makkelijk in een hokje laat plaatsen. Zijn poëzie beweegt zich voordurend op de grens van light verse en ernst. Zijn nieuwe bundel. De hap van Adam, compliceert het patroon verder, temeer daar een thematische eenheid erin ontbreekt. Er zijn gedichten in opgenomen over zeer uiteenlopende gelegenheidsonderwerpen zoals bijzondere vakantie-ervaringen, de omgang met psychiaters en tandartsen, het uitsterven van de reuzenalk en het millenniumprobleem, maar ook over verklaard poëtische onderwerpen als de worsteling met de vergankelijkheid en de zucht naar eeuwigheid. De toon is zeer divers. Sommige gedichten mag men vanwege de relativering of overdrijving erin met alle reden tot het light verse rekenen, terwijl andere gedichten zonder meer tot de serieuze poëzie horen. In elk geval is Van Wissen een dichter die de diverse versvormen met grote vaardigheid hanteert. Hem komt het patent toe op het schrijven van sonnetten met maar twee rijmklanken zonder dat het resultaat ook maar één moment geforceerd aandoet. De zeer gevarieerde bundel bevat daarnaast sonnettines, rondelen en kwatrijnen. Zelfs de limerick schuwt hij niet. De hap van Adam zou naar oude traditie heel goed bestempeld kunnen worden als 'mengelwerk'.
Steeds duidelijker betreedt Driek van Wissen het gebied tussen de serieuze poëzie en het light verse. Serieuze thema's worden hier op een begrijpelijke, vormvaste en vaak relativerende én ontroerende manier onder woorden gebracht. Daarbij laat Van Wissen zien hoe virtuoos hij is met rijm en uiteenlopende versvormen.

2000 De dikke Driek : het betere werk : luchtige taalbeschouwingen
Speelse columns over de Nederlandse taal.
ISBN: 9055017833
Uitgever: 's-Gravenhage: BZZTôH
Bloemlezing uit de zeven bundels columns met beschouwingen over de Nederlandse taal die Van Wissen sedert 1989 publiceerde. Aan de orde komen o.a. inconsequenties, merkwaardige en dubieuze woorden, modewoorden, verloederende elementen, versregels uit bekende oud-vaderlandse liedjes, voorbeelden van twijfelachtig en taalkundig-onlogisch gebruik van woorden, spreekwoorden en uitdrukkingen, enzovoort. In luchtige stijl laat Van Wissen telkens zien wat er mis is. In de bloemlezing is de volgorde van verschijnen van de bundels columns aangehouden. De thematische ordening binnen de afzonderlijke bundels is in de bloemlezing terug te vinden. De beschouwingen zijn geschreven in een luchtige, onderhoudende stijl.
Uitgeversinformatie: Zo bespreekt hij in dit boek ondere de talloze en dubieuze neologismen die onze taal binnensluipen (van afwerkplek tot zwartblaffer) en de rare modewoorden die te pas en vooral te onpas worden gebruikt (zoals smoel en wensenplaatje). Ook laat hij zijn licht schijnen over brandende kwesties (zit je voor of achter de compjter; g je op of met vakantie), bewijst hij de inconsequentie van onze woordkeuze (een voetballer staat niet opgesteld, want hij ligt eruit en dus zit hij op de bank) en analyseert hij op onnavolgbare wijze onze vaderlandse liederenschat.

2000/2001 Schrijft een jaar lang elke dag een gedicht over de actualiteit op www.gedicht.nl

2003 Onverwoestbaar mooi
Bundeling van het werk van de Nederlandse dichter.
ISBN: 9038884257, Uitgever: Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar

Naast vormvast dichter is hij leraar Nederlands aan het Aletta Jacobs College te Hoogezand. Hij werkt momenteel aan zijn volgende bundel, die omtrent 2005 zal verschijnen.

2004 Voert actieve campagne tijdens de verkiezingen van de nieuwe Dichter des Vaderlands

Op 26 januari 2005 werd hij verkozen tot derde Dichter des Vaderlands. Vier jaar zal hij deze functie vervullen. Zijn voorgangers waren Gerrit Komrij (2000-2004) en Simon Vinkenoog (2004-2005).
Hij voerde tijdens de verkiezingen een actieve campage voor zichzelf en deelde links en rechts pennen uit waarop vier rijmende regels aanspoorden tot het uitbrengen van een stem op Van Wissen. Hij gaf het goede voorbeeld en stemde op zichzelf. Als gelegenheidsdichter oefende hij al sinds 2000 door wekelijks een actueel gedicht voor een website te schrijven en ook in het Dagblad van het noorden publiceert hij veel gedichten over de actualiteit. Van Wissen wil als landsdichter het poëzieonderwijs op scholen een duw in de rug geven. ,,Dat heeft ontzettend geleden onder alle vernieuwingen vanuit Den Haag.''

Driek van Wissen op Nederlands.nl, www.kb.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 101.