kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 24-01-2016 voor het laatst bewerkt.

Duizend-en-een-nacht

De vertellingen van Duizend-en-één-nacht is een verzameling verhalen in de vorm van een raamvertelling uit het Midden-Oosten. Sommige van deze verhalen zijn ouder dan de christelijke jaartelling. Anderen stammen uit de Middeleeuwen. De kern van deze verhalen is het Perzische boek Hezar-afsana ("Duizend mythen").

Oorsprong
Lang dacht men dat de verhalen van Duizend-en-één nacht van oorsprong Perzisch waren. Dit blijkt niet het geval te zijn. Deze verhalen zijn afkomstig uit India. Er bestaat een Jaïnistische versie uit de 5e eeuw.

Opzet
Het verhaal gaat dat er ooit een koning Sjahriaar was die de gewoonte had jonge maagden te huwen en hen na de huwelijksnacht te vermoorden. Zo ook zijn pas verworven bruid Scheherazade. Om aan de executie te ontkomen vertelt zij hem in de huwelijksnacht een verhaal dat nog niet af is. Om te weten hoe het afloopt spaart hij haar. De volgende nacht komt het vervolg, maar ook dat verhaal is niet af. De koning gunt haar nog een nacht. Dit houdt Scheherazade 1001 nachten vol en elke nacht wordt afgesloten met een onvoltooid verhaal. Ondertussen schenkt zij hem enkele kinderen. Wanneer de verhalen uiteindelijk ten einde zijn, is de koning zo van haar gaan houden, dat hij haar gratie schenkt en ze zijn definitieve vrouw mag worden.

Bekendheid
Gedeelten van deze verhalenbundel waren in Europa al bekend in de 18e eeuw. De oorspronkelijke verhalen waren erotisch getint. (Door de erotische aard van deze verhalen, werd het verhaal niet als echte literatuur aanzien in de Arabische Wereld, in tegenstelling tot in Europa. Pas in de vorige eeuw hebben de Arabieren dit verhaal als literatuur aanzien.) Toen de Britse avonturier en ontdekkingsreiziger Richard Francis Burton in 1850 een volledige maar ongekuiste vertaling publiceerde, werd hij van pornografie beschuldigd. In later tijden (1885-1888) werden de verhalen uitgegeven zonder de erotische bestanddelen en werden ze populair als sprookjes voor kinderen en volwassenen.

Functie
Toch zijn de verhalen niet alleen pornografisch van karakter. In de bloeitijd van de islam hanteerde de mullah deze verhalen om zijn toehoorders een les te geven. Door de tijd heen werd het ook volkstherapie. Een Perzische arts en psychotherapeut heeft de verhalen aangewend in de psychosomatische geneeskunde voor het behandelen van conflicten en therapeutische situaties. In het boek "De Koopman en de Papegaai" maakt hij de toepassing van deze verhalen toegankelijk voor de lezer.

Vertalingen
De vertaling van J.C. Mardrus is halverwege de jaren zeventig in het Nederlands vertaald door een aantal schrijvers onder leiding van Albert Helman, die zelf ook een bijdrage heeft geleverd. Deze vertaling is in zestien delen uitgegeven door Manteau.

De nieuwe standaard is de vertaling van Dr. Richard van Leeuwen (UvA, Islam Studies) Aan deze vertaling is zes jaar gewerkt en het laatste deel kwam gereed in de herfst van 1999. Van Leeuwen heeft gebruik gemaakt van belangrijke Arabische bronnen waaronder de Cairo-editie uit 1835 en de Calcutta-editie uit 1842. De verzameling is uitgebracht in zeven banden bij uitgeverij BULAAQ. De illustraties in dit standaardwerk zijn van Jean-Paul Franssens.

Verhalen
De bekendste verhalen uit de verzameling zijn:
. Aladin en de wonderlamp
. Sinbad de zeeman
. Ali Baba en de veertig rovers
Overigens zijn Ali Baba en Aladin toegevoegd door de Europese vertalers en hoorden ze er oorspronkelijk niet bij. Dat is wellicht de reden dat er sprookjes zijn die er nogal op lijken. Het sprookje Sesam Open U! van de gebroeders Grimm is een ingekorte variant op Ali Baba en de sprookjes Het Blauwe Licht (Grimm) en De Tondeldoos (van Hans Christian Andersen) tonen parallellen met Aladin.

De Russische componist Nikolaj Rimski-Korsakov heeft eind 19e, begin 20e eeuw ballet-muziek geschreven voor uitvoeringen van het klassiek ballet Sheherazade, waarin ook het stuk van Sindbad de Zeeman voorkomt. De compositie wordt tegenwoordig minder als balletstuk uitgevoerd maar meer als concertmuziek.

Minder bekende verhalen zijn:
. De visser en de geest
. Prins Ahmed en de fee Pari Banoe
. De bochel
. Prins Kamar Alzaman en Boedoer
. Abukier en Abuzier (Abu Kir en Abu Sir)


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Duizend-en-%C3%A9%C3%A9n_nacht
Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 124.