kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Francisco Umbral

Spaanse schrijver, geboren 11 mei 1935 in Madrid - overleden 28 augustus 2007.

Umbral schreef meer dan tachtig boeken. Mortal y Rosa (1975) en Trilogia de Madrid (1984) behoorden tot zijn bekendste werken.
Umbral schrijft dagboeken, romans, verhalen, monografieën en essays. Daarnaast is hij bekend als columnist, de laatste jaren voor El Mundo.

Francisco Umbral is in zijn vaderland Spanje een waar fenomeen. Dat is niet alleen te danken aan zijn virtuoze pen maar ook aan zijn duizelingwekkende productie en zijn recalcitrante optredens in de media. Toch lijkt de inzet van Umbrals werk serieus te zijn. Hij is een schrijver die - in het voetspoor van de romantici en de decadenten - zijn heil in de kunst en de literatuur zoekt, als alternatief voor het gewone, banale leven. Umbral doet dit niet alleen door in zijn werk heel veel te verwijzen naar kunst en literatuur, maar ook door lyrisch en barok te schrijven.

Mortal y Rosa (Sterfelijk en roze)
In het dagboek 'Sterfelijk en roze' evoceert Francisco Umbral op omzichtige maar tegelijkertijd indringende wijze de tragische dood van zijn zoon, die na een ernstige ziekte op vierjarige leeftijd overlijdt. De fragmentarische vorm die hij daarvoor gebruikt is niet alleen geconcentreerd maar ook gevarieerd en bestaat onder andere uit literaire verwijzingen, met name naar de Spaanse poëzie.
De intieme verbindingen die Umbral weet te leggen tussen leven en literatuur hebben een authentiek weefsel gecreëerd waarin het strikt persoonlijke gesublimeerd wordt tot een bij uitstek literaire stijl zonder dat er ook maar iets van de scherpte van de tragische gebeurtenis verloren is gegaan.
Met 'Sterfelijk en roze' heeft Umbral definitief zijn naam in de Spaanse literatuur gevestigd: het geldt daarbinnen als een moderne klassieker.
Umbrals stijl, die aan die van Nobelprijswinnaar Cela doet denken, is zeer barok en niet zelden op het gekunstelde af. Zelfs bij een zo'n persoonlijk en gevoelig onderwerp als de dood van zijn kind blijft Umbral zijn virtuoze, uitgesproken talige stijl trouw. Het boek bevat, naast concrete herinneringen aan zijn zoon, een amalgaam van terzijdes over literatuur, kunst, filosofie, psychoanalyse, vrouwen, seks, dood en nog veel meer. In feite is dit boek een vermomde autobiografie van een verliteratuurde persoonlijkheid, die is geschreven vanuit een heroische poging om in elk geval in taal nog samen met zijn geliefde dode te zijn. Geen gemakkelijk, wel een onalledaags boek. (Biblion recensie, Maarten Steenmeijer)

Ramón y la Vanguardias (1978)
Boek over Gómez de la Serna.

Un Ser de Lejanías (Een wezen van verten)
Francisco Umbral is een erg veelzijdig schrijver die onder andere de column, de roman en het essay beoefent, maar toch voor alles een uitstekend autobiograaf is. Dat liet hij al zien in het eerder gepubliceerde dagboek Sterfelijk en roze en wordt nu opnieuw bevestigd door zijn meest recente dagboek Een wezen van verten. In een wezen van verten draait het om het verloop van het leven van alledag. De literaire tovenaar Umbral toont waartoe de taal in staat is wanneer ze het alledaagse leven werkelijk de hand reikt, wanneer ze door haar vorm en stijl datgene opzoekt wat doorgaans als het tegendeel van literair wordt beschouwd.
De uitkomst is een spanningsvol en zeer persoonlijk perspectief waarin de voortgang van de dagen gestalte krijgt via een tegelijkertijd intieme en ironische blik. Deze blik, als van een moderne picaro, enigszins spookachtig en gedistantieerd, richt zich nu eens op het private dan weer op het publieke leven van de schrijver, om zo zowel de eigen eenzaamheid als het gezelschap van anderen de revue te laten passeren.
In dit ongedateerde dagboek schetst hij aan de hand van korte beschouwingen en autobiografische anekdotes een portret van de oudere schrijver die hij inmiddels is geworden. Van verzoening met het voortschrijden van de tijd is geen sprake. Umbral levert strijd met het verval en de sterfelijkheid door te proberen het leven en de werkelijkheid te vervangen door het schrijven en de literatuur. Hij doet dit in de wetenschap dat hij deze strijd nooit kan winnen. Maar dat is voor hem geen reden om haar niet te voeren. Integendeel. (Biblion recensie, Redactie)

De auteur werd in 1996 onderscheiden met de belangrijkste Spaanse literatuurprijs, de Prins van Asturië-prijs.
In 2000 kreeg hij de Premio Cervantes (Cervantes-prijs).

Francisco Umbral stierf in de nacht van maandag 27 augustus op dinsdag op 72-jarige leeftijd in het ziekenhuis Monteprincipe de Boadilla del Monte aan hartfalen. Hij werd tweeënzeventig.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 38.