kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Gabriel Garcia Marquez

Gabriel García Márquez

García Márquez, Colombiaanse auteur die in Aracataca, een klein dorp aan de Caribische kust, werd geboren op 6 maart 1928 en daar ook opgroeide.

García Márquez geldt als de vaandeldrager van het magisch realisme, een stroming die zich kenmerkt door het in elkaar laten overlopen van sprookjesachtige en alledaagse gebeurtenissen. In de literatuur geldt Franz Kafka daarvan als een van de pioniers, en het was zijn novelle Die Verwandlung (De gedaanteverwisseling) die de jonge journalist García Márquez begin jaren vijftig als schrijver vormde. Dat de Cubaanse schrijver Alejo Carpentier rond dezelfde tijd betoogde dat de Latijns-Amerikaanse werkelijkheid doortrokken is van het wonderbaarlijke ('lo real maravilloso'), was een bijkomstigheid. Márquez heeft zich altijd verzet tegen het etiket 'magisch realist'; in zijn Nobelprijsrede beklemtoonde hij dat de Zuid-Amerikaanse realiteit bizarrer is dan lezers uit het Westen zich kunnen voorstellen. Zijn weergave van de Colombiaanse werkelijkheid was niet wezenlijk anders dan de manier waarop zijn grote voorbeeld William Faulkner het Zuiden van de Verenigde Staten mythische dimensies had gegeven.

De jeugd van Gabriel García Márquez wordt gekenmerkt door grote armoede. García Márquez werd grootgebracht door zijn grootouders en bezocht een Jezuïetenschool, waarna hij een rechtenstudie volgde aan de nationale universiteit van Bogota.

Met negentien jaar begon hij te werken als journalist en hij is journalistiek werk blijven doen naast het schrijven van romans.

Reeds tijdens zijn studietijd begon García Márquez te publiceren. In 1954 werd hij journalist bij El Espectador als buitenlandcorrespondent. Door zijn journalistieke werk en de politieke ontwikkelingen in eigen land verbleef García Márquez een groot deel van zijn leven in het buitenland. In de jaren vijftig bracht hij vele jaren in Europa door. Daarna vestigde hij zich in Mexico.

Veel verhalen van García Márquez spelen zich af in het verzonnen plaatsje Macondo, het dorpje waar hij was opgegroeid als zoon van een telegrafist en een kolonelsdochter. Voor het eerst gebruikte hij deze plaats in het verhaal 'Monólogo de Isabel'.

De geschiedenis van zijn familie en de verhalen van zijn grootmoeder werden zijn voornaamste inspiratiebronnen. Zijn eerste belangrijke roman was 'La hojarasca' uit 1955. In dit boek wordt de uitbuiting door Amerikanen van bananenboeren beschreven.

Aan het begin van de zestiger jaren verschenen een aantal imposante boeken: 'El coronel no tiene quien le escriba' (1961), 'La mala hora (1962)' en in 1962 publiceerde hij negen Macondo-verhalen in De uitvaart van Mamá Grande, 'Los funerales de la Mamá Grande'.

Honderd jaar eenzaamheid
In 1967 pas kreeg hij met zijn verschenen roman 'Cien años de soledad' (Ned. vert. 'Honderd jaar eenzaamheid', 1972) wereldfaam. Hierin wordt de geschiedenis van het dorp Macondo verteld, waarvan de ingezetenen - met name de familie Buendía - in het civilisatieproces de verhoudingen van hun oorspronkelijke familieband verliezen, dusdanig dat de afzonderlijke individuen tot eenzaamheid vervallen. Als uitweg uit de individuele isolatie wordt uiteindelijk gekozen voor de strijd voor vrijheid en sociale gerechtigheid, die de zelfontvreemding van de mens overwinnen en die een weerkeren van de mythische eendracht moeten bewerkstelligen.

Door het grote succes van dit boek kreeg de wereld oog voor de literaire wereld van Zuid-Amerika, waardoor ook andere auteurs uit dit gebied eindelijk de belangstelling kregen die zij verdienden. Het virtuose samengaan en in elkaar grijpen van het fantastische en het werkelijke, de schier grenzeloze neiging tot fantaseren van de verteller enthousiasmeerde lezers over de hele wereld maakte Garcia Márquez naast Alejo Carpentier, Julio Cortázar en Mario Vargas Llosa tot een der belangrijkste vertegenwoordigers van de moderne Latijns-Amerikaanse literatuur, die na de Tweede Wereldoorlog een grote bloeiperiode beleefde.

Het grote succes van de schrijver bij het lezerspubliek houdt tot op heden aan. Alle daaropvolgende verhalen en romans kenden miljoenenoplagen.

'El otoño del patriarca', 1975, Ned. vert. 'De herfst van de patriarch'

'Crónica de una muerte anunciada', 1981, Ned. vert. 'Kroniek van een aangekondigde dood'

In 1982 ontving de auteur voor zijn literaire oeuvre en voor zijn inzet voor de emancipatie van het Latijns-Amerikaanse volk de nobelprijs voor literatuur. Márquez is een van dié weinige schrijvers die zich kunnen beroepen op een breed lezerspubliek. De Westerse letterkunde was enigszins uitgekeken op het modernisme van het interbellum. In deze periode, waarin men de romanexperimenten van de Franse 'nouveau roman' nog te ontoegankelijk vond, brak García Márquez door met een vorm van schrijven die men later postmodern zou gaan noemen.

'El amor en los tiempos de cólera', 1985, Ned. vert. 'Liefde in tijden van cholera'

'El general en su laberinto', 1989, Ned. vert. 'De generaal in zijn labyrint'

'Del Amor yotros demonios', 1994, Ned. vert. 'Over liefde en andere duivels'

Ten slotte verscheen de omvangrijke reportage 'Ontvoeringsbericht' (1996), waarin Márquez aan de hand van een minutieuze schets van een ontvoering het politieke klimaat in zijn vaderland weergeeft.

Vanaf zijn eerste grote roman 'Honderd jaar eenzaamheid' gaan de boeken van Gabriel García Márquez over voor de hand liggende onderwerpen als tijd en geschiedenis, liefde en dood. Voortdurend vinden er verschuivingen en spiegelingen plaats, waardoor de lezer onzeker wordt over het precieze verloop van die 'normale' gebeurtenissen. Steeds opnieuw ondergraaft de auteur de zo vertrouwde tijds- en werkelijkheidsopvattingen van de lezer. Dat gebeurt op zo'n speelse wijze dat de lezer graag bereid zal zijn alles maar weer eens door een andere bril te bekijken. Die bereidheid heeft ongetwijfeld ook te maken met de vele registers die García Márquez weet te bespelen: van barok en fantastisch tot sober en realistisch, maar steeds superieur vertellend.

In Colombia en Mexico heeft hij belangrijk bijgedragen aan het opzetten van academies voor journalistiek. Zijn vriendschap met Fidel Castro van Cuba maakt hem in veler ogen verdacht, maar hij heeft zich ingezet voor slachtoffers van mensenrechtenschendingen onder zowel linkse als rechtse regimes.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 47.