kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

H.C. ten Berge

Nederlands dichter, prozaschrijver en vertaler geboren: 24 december 1938 te Alkmaar als Johannes Cornelis (Hans) ten Berge.

Ten Berge schreef in verschillende genres. De grens tussen deze genres is niet altijd even scherp. Zo bundelt De beren van Churchill essays, brieven, poëzie en proza. Ook verschillende personages en woorden - zoals Stefan, raaf, sjamaan - komen zowel in zijn proza als poëzie regelmatig erug.
Hij doceerde onder meer aan de Hogeschool voor de Kunsten te Arnhem, werkte in Canada (National Museum of Man), was gastschrijver in Texas, Londen en Groningen, en werkte een jaar bij het National Museum of Man in Ottawa (Canada).

HC ten Berge bracht zijn jeugd door in Bergen en trok in het begin van de jaren zestig naar Amsterdam om te studeren.

Zijn eerste publicatie, in 1961, betrof een sprookje, De prins en de gedachte, in een verzameling verhalen en gedichten die verscheen onder de naam Zwart schuurpapier.

Zijn eerste gedichten verschenen in 1963 in de tijdschriften Podium en Merlyn.

Reeds in zijn debuut, de dichtbundel Poolsneeuw (1964), toonde Ten Berge zich een dichter, die het zijn lezers niet gemakkelijk maakt. Kenmerkend voor het werk van Ten Berge is een montage-techniek, verwant aan die van de Amerikaanse dichter Ezra Pound, waarin hij verhalen uit verschillende tijden en/of verschillende culturen met voorbeelden uit de eigen tijd, hierbij steeds vormen van bederf signalerend, naast elkaar plaatst.

1964 - Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam voor Journaal I, II en XII

Swartkrans (1966)
Personages (1967) Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor Personages 1968

In 1967 richtte Ten Berge zelf het literaire tijdschrift Raster op dat tot 1973 verscheen en werd opgevolgd door het nog steeds bestaande Raster. Tijdschrift in boekvorm.
Als redacteur van het tijdschrift Raster (eerst door hem alleen geleid, later in samenwerking met anderen) leren we hem kennen als een zeer strijdbaar, consciëntieus en veeleisend schrijver, die opkomt voor bedreigde culturen, waar ook ter wereld.
In 1972 zou hij de Bijzondere prijs van de Jan Campert-stichting voor zijn leiding van het tijdschrift Raster mogen ontvangen.

In 1969 debuteerde Ten Berge als prozaschrijver en verscheen zijn eerste verhalenbundel, Canaletto en andere verhalen. Ook hier toont hij zich een experimenterende en monterende schrijver, facetten die vergeleken met zijn poëzie meer in de structuur van zijn verhalen en romans dan in het taalgebruik tot uiting komen.

Gedichten (1969)

Yugao, 5 noh-spelen (1969)
Een geval van verbeelding (1970) Prozaprijs van de gemeente Amsterdam 1971

Ezra Pound, 15 cantos (1970)
Hommage aan de Nahua. Oudmexicaanse teksten (1971)
Poëzie van de Azteken (1972)

Belangrijk werk verrichtte Ten Berge ook als vertaler, niet alleen van moeilijk toegankelijke literatuur zoals Japanse noh-spelen, de Cantos van Pound en Azteekse poëzie, maar ook van volkse verhalen uit de Eskimoculturen. De raaf en de sjamaan vinden hun oorsprong in fabels en mythen van Noord-Amerikaanse Indianen, Eskimo’s en Siberische volken.

In zijn bundel De witte sjamaan (1973) toon waar te nemen, terwijl het poëtische recht van spreken en de politiek-satirische accenten steeds directer worden beleden.

De dood is de jager (1974)
Gunnar Ekelöff, Laat op aarde (1975)
De raaf in de walvis (1976)
Een schrijver als grenskozak. F.C. Terborgh over zich zelf en zijn werk (1977)
Het meisje met de korte vlechten (1977)
De beren van Churchill (1978)
Siberiese vertellingen (1979)
Va banque (1979)

Levenstekens & doodssinjalen (1980)
Matglas (1981)
Nieuwe gedichten (1981)

Het onderweg zijn is een thema dat veel terugkomt in zijn werk en personages zijn vaak reizigers. Hierbij is het onderweg zijn zelf belangrijker dan de bestemming van de reis; eigenlijk is de reis zelf een bestemming. Als toch een bestemming wordt bereikt is dit een leegte. In Texaanse Elegieën (1983), wel gezien als een hoogtepunt in zijn werk, is dit thema duidelijk aanwezig.

De mannenschrik (1984)
Zelfportret met witte muts (1985)
Het geheim van een opgewekt humeur (1986) Multatuliprijs 1987

De verdediging van de poëzie en andere essays (1988)
Liederen van angst en vertwijfeling (1988)

Zijn werk vraagt soms veel van de lezer. De doorbraak bij het grote publiek is dan ook een toegankelijkere roman: Het geheim van een opgewekt humeur uit 1988. Ten Berge's roman werd genomineerd voor de AKO-literatuurprijs en bekroond met de Multatuliprijs.

Een Italiaan in Zutphen (1990)
Overgangsriten (1992)

In Materia prima bracht hij gedichten bijeen uit de jaren 1963-1993.

Ten Berge bundelde dagboekfragmenten en notities in De honkvaste reiziger (1995) en Vrouwen, jaloezie en andere ongemakken (1996).

De honkvaste reiziger (1995)
Dagboekbladen, veldnotities (1995-...)
Vrouwen, jaloezie en andere ongemakken (1996)
Andere belangrijke thema’s in zijn werk zijn de dreiging die uitgaat van de vrouwelijke seksualiteit en incest. Het eerste vindt wederom zijn oorsprong bij de vertellingen van Indianen waarin seksualiteit in termen van vreten of gevreten worden tot uiting komt. Voorbeelden hiervan zijn te vinden in de bundel Vrouwen, jaloezie en andere ongemakken.
Incest is een thema dat Ten Berge terugvoert op de klassieke Griekse mythen waarin dit element veelvuldig voorkomt.

1996 - Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele oeuvre

De roman De jaren in Zeedorp (1998) is een zelfstandig te lezen vervolg op de roman Het geheim van een opgewekt humeur. Beide romans lijken sterk autobiografisch gekleurd.

Oesters & gestoofde pot (2001)

Zijn roman Blauwbaards ontwaken (2003) werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.

2003 - A. Roland Holst-Penning voor zijn gehele oeuvre

Gedichtenbundel Het vertrapte mysterie (2004).

Op vrijdag 19 mei 2006 wordt in het Letterkundig Museum de P.C. Hooftprijs uitgereikt aan H.C. ten Berge voor zijn gehele oeuvre. Aan deze literaire prijs is een bedrag van 57.000 euro verbonden. De P.C. Hooftprijs is toegekend aan het gehele oeuvre van H.C. ten Berge - dus ook zijn prozawerken -, omdat de jury van mening was dat zijn poëzie onlosmakelijk verbonden is met zijn proza.

Bronnen en bi(bli)ografieën: www.dbnl.org, www.kb.nl, wikipedia, www.ned.univie.ac.at


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 82.

Tweets by kunstbus