kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 02-01-2009 voor het laatst bewerkt.

Harold Pinter

Engels acteur, regisseur, theaterauteur en scenarioschrijver, geboren 10 oktober 1930 in Londen - overleden 24 december 2008 in Londen.

Harold Pinter was nobelprijswinnaar en wordt gezien als één van de meest belangwekkende na-oorlogse postmoderne Britse toneelauteurs. Hij gebruikte als een van de eerste schrijvers radicaal de alledaagse spreektaal op het toneel. Zijn dialogen bestaan uit halve zinnen, vele pauzes en onlogische antwoorden op vragen. Harold Pinter is vooral bekend geworden door toneelstukken die zich afspelen in een gewone omgeving met alledaagse mensen, maar waarin ondertussen vreemde en onverklaarbare gebeurtenissen plaatsvinden. Dat levert telkens een onheilspellende spanning op. Zijn schrijfstijl is een handelsmerk geworden en wordt Pinteriaans genoemd. elke dialoog, elke lettergreep, elke verbuiging, de opeenvolging van korte en lange klanken, woorden en zinnen, zijn nauwkeurig berekend. Als een dichter gebruikt Pinter herhalingen en onderbrekingen om zijn stukken te componeren.

Harold Pinter schrijft niet alleen voor toneel, maar ook voor televisie en film. Hij werkte ook mee aan verschillende films als acteur en regiseur. The French Lieutenant's Woman is de bekendste film van zijn hand.

Pinter is politiek zeer actief: hij neemt het o.a. op voor kunstenaars die – waar ook ter wereld – door de repressie in hun land de mond worden gesnoerd.

Biografie
Harold Pinter werd geboren op 10 oktober 1930 in Hacney, een kleine arbeidersgemeenschap dicht bij London, als zoon van een uit OostEuropa geëmigreerde Joodse kleermaker.

Bij het uitbreken van de 2de wereldoorlog werd hij gescheiden van zijn ouders en geevacueerd uit de stad, maar na de oorlog keerde hij op 14 jarige leeftijd terug naar de stad waar hij school liep in de Hackney Downs Grammar School.

In zijn tienerjaren begon hij met het schrijven van poezie. Op school las Pinter vooral de werken van Franz Kafka en Ernest Hemingway en reeds op vroege leeftijd toonde hij zijn interesse voor toneel door mee te werken aan de schoolproducties.

Hij kreeg een beurs om te studeren aan de London's Royal Academy of Dramatic Arts, maar na 2 jaar stopte hij zijn studie.

dienstweigering
In 1949 werd hij gestraft voor zijn dienstweigering.
Volgens zijn biograaf, Michael Billington is Pinter altijd een politiek kunstenaar geweest, ook in zijn vroege gezinsdrama's. Zijn afkeer van fascisme, dat in Engeland na 1945 al gauw de kop opstak, wordt in zijn stukken vaak in de verschijning van een indringer verbeeld. In zijn werk vinden we als thema's afkeer van geweld en van angst. Deze in het algemeen en in de persoon van een geweldpleger, indringer en mysterieuze buitenstaander. Pinter behoort echter niet tot de Absurdisten (zoals Becket en Ionesco),die de zinloosheid van het bestaan wilden onthullen.

Pinter trouwde met de actrice Vivien Merchant

In 1950 Begon hij gedichten te schrijven onder de naam Harold Pinta. Hij werkte als figurant acteur op het BBC Radio programma, Focus on Football Pools. Hij studeerde weer voor een korte periode aan de ‘Central School of Speech and Drama' en trok door Ierland tussen 1951 en 1952.  Tussen de engagementen door verdiende hij de kost als kelner, bordenwasser en verkoper.

In 1953 sloot hij aan bij het King's Theatre in Hammersmith. Hij stortte zich onder de naam David Baron op het acteren

“The Room”
Na weer 4 jaar onder het pseudoniem van David Baron gewerkt te hebben, begint hij toneel te schrijven. Zijn eerste stuk ‘The room' (1957), oorspronkelijk geschreven voor de Bristol University's drama department, was klaar na 4 dagen. In "The Room" tast de komst van een blinde neger het veilige bestaan van een middelbaar echtpaar aan.

Al bij zijn eerste stukken zijn er elementen die heel Pinters oeuvre kenmerken: zo spelen zijn verhalen zich meestal af in een gewone omgeving met alledaagse mensen en vaak geeft Pinter bewust geen verklaring waarom vervelende dingen plaatsvinden, evenmin voor de reacties en acties van de hoofdrolspelers. Dit laatste deed ook Samuel Beckett, een andere beroemde toneelschrijver, niet.

“Het Verjaardagsfeest”
Een kostganger wordt door twee indringers vernederd en weggevoerd.
Zijn eerste lang-durend toneelstuk, ‘the birthday party', werd in 1958 geschreven, het had een echt Kafkiaans karakter en werd zwaar bekritiseerd. Hij werd nadien bekend onder zijn eigen naam als postmodern toneelschrijver en wordt ‘the master of 'the comedy of menance.' ‘genoemd.

De Dienstlift (The Dumb Waiter 1959)
De eenakter De Dienstlift gaat over moordenaars die op instructies wachten om de zoveelste moord uit te voeren.

The Caretaker (De Huisbewaarder)
Met The Caretaker (De Huisbewaarder) realiseerde hij in 1959 zijn internationale doorbaak dat werd bekroond met de Evening Standard Award. Het is in 1963 verfilmd door Clive Donner en won dat jaar op het filmfestival in Berlijn de Zilveren Beer.

Pinter weet door middel van tegenstrijdige beweringen en oncontroleerbare uitspraken vragen op te roepen die niet te beantwoorden zijn, en juist dat maakt zijn stukken zo fascinerend. In "The Caretaker", waarin een zwerver tijdelijk onderdak krijgt in het huis van twee broers, maakt Pinter subtiel gebruik van dit middel. In de opvatting van Pinter bestaat tussen waarheid en onwaarheid geen duidelijk verschil, evenmin als tussen werkelijkheid en onwerkelijkheid. Niets is te verifieren hetgeen onmiskenbaar een mystificerende werking heeft.

‘A slight ache', Pinter's eerste radio werk, werd uitgezonden op de BBC in 1959.

De Minnaar (The Lover 1963)
Seksuele verwarring speelt een rol in eenakters als The Collection en The Lover. In het eerste stuk worden een heteroseksueel en een homoseksueel met elkaar geconfronteerd. Gespeeld overspel is het thema van "The Lover". Beide stukken werden als televisiespel geschreven.

The Homecoming (1965),

“Niemandsland”
In 1975 schreef Pinter “No Man's Land” , wat in Londen in grote toneelhit werd. “Niemandsland” is wellicht het merkwaardigste en meest raadselachtige van alle Pinter-stukken. “Niemandsland” is een schimmenspel zonder sluitende intrige, maar woord voor woord gebracht in een prachtig en ook humoristisch bouwwerk van taal. Het meest frappante aan het stuk is dat je aan het slot absoluut niet weet of het nu waar is of niet waar wat je gezien hebt. Het is puur theater en een slagveld van taal en illusie voor twee tot de tanden bewapende acteurs.

Betrayal (1978)
‘Bedrog' heeft een ingenieuze structuur: het beweegt zich terug in de tijd naar de eerste blik, die de gepassioneerde relatie van Jerry en Emma inluidde. Het publiek ziet met terugwerkende kracht hoe het bedrog zich in een tijdspanne van acht jaar voltrekt en hoe het geheugen werkt.

Een jaar na zijn scheiding in 1981 hertrouwde hij met de biografe Lady Antonia Fraser.

Voor film schreef Pinter o.a. de scenario's voor The French Lieutenant's Woman (1981) en The Comfort of Strangers (1990).

Ashes to Ashes (1996).

Ander werk van Harold Pinter zijn stukken als Betrayal, Family Voices (1981) en Moonlight (1993).

Pinter schreef zijn laatste stuk 'Remembrance of Things Past' in 2000.

War
Pinter publiceerde in 2003 de bundel 'War' met poëzie tegen de oorlog. De bundel, waarin hij hevig de oorlog in Irak bekritiseert, werd onderscheiden met de Wilfred Owen Award, genoemd naar de dichter die tijdens de Eerste Wereldoorlog om het leven kwam.

2005 Pinter schrijft geen toneel meer
De Britse toneelschrijver Harold Pinter heeft aangekondigd geen toneelstukken meer te schrijven. De 74-jarige Pinter zei voor de BBC Radio dat hij zich gaat concentreren op andere literaire werkzaamheden. ,,Ik heb nu 29 toneelstukken geschreven; dat vind ik wel genoeg.'' Pinters hart gaat nu meer uit naar de poëzie. ,,Maar ik heb in de afgelopen jaren ook veel politiek getinte toespraken gehouden. Ik steek nu veel meer energie in het uiten van mijn kijk op de gang van zaken in de wereld, die mij tegenwoordig zeer somber stemt.''

In 2005 werd hij, tamelijk verrassend, winnaar van de Nobelprijs. Zijn gezondheidstoestand liet toen al niet toe dat hij zelf in Stockholm de prijs ging ophalen. In zijn vooraf opgenomen dankrede, die een felle aanval was op de Verenigde Staten, zei hij dat Bush en Blair voor de inval in Irak voor het Internationaal Strafhof zouden moeten verschijnen.

24 december 2008 in Londen is Harold Pinter overleden in Londen. Hij leed al geruime tijd aan keelkanker. Hij is 78 jaar geworden.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 29.