kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 29-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Hermann Broch

Oostenrijkse schrijver en filosoof van het existentiële/nihilisme etc., geboren 1 november 1886 Wenen - overleden 30 mei 1951 in New Haven in de Verenigde Staten.

Hermann Broch schreef in tussen droom en werkelijkheid laverende romans over intellectuelen in tijden van historische crisis. Hermann Broch heeft zijn leven ook gewijd aan het schrijven van brieven. Brieven waarin hij de tijd waarin hij leefde aan een kritische analyse onderwierp.

Biografie
Hermann Broch groeide op in Wenen. Na een opleiding tot textielingenieur wordt Broch door de vroege dood van zijn vader gedwongen de leiding van diens textielonderneming op zich te nemen. Op zijn veertigste, in 1927, verkocht hij de fabriek, ging wiskunde en filosofie studeren en begon een leven als schrijver.

In 1931 verwierf hij een vooraanstaande plaats in de wereldliteratuur met zijn debuutroman de trilogie Die Schlafwandler "De slaapwandelaars" waarin drie mannen verschillende levenshoudingen vertegenwoordigen in de periode rond de Eerste Wereldoorlog. Hermann Brochs romantrilogie is een grootse poging om de Midden-Europese geschiedenis van eind 19e eeuw en begin 20e eeuw te beschrijven als voorgeschiedenis van de Eerste Wereldoorlog en alles daarna.

Schlafwandler-trilogie: Esch oder die Anarchie (Esch of de Anarchie, 1903); Hugnau oder die Sachlichkeit (Huguenau of de Zakelijkheid, 1918) en Pasenow oder Die Romantik (Pasenow of de Romantiek, 1903).

Pasenow of De romantiek
Centraal in zijn literair werk staat het waardenverval van het respectievelijk tijdsbestek. Dit 1ste deel van de romantrilogie 'Die Schlafwandler" speelt in 1888 en schildert het verval der duitse burgermaatschappij. Het is de wereld van verstarde conventies en loze erecodes; het uniform is a.h.w. symbool. Gardeofficier Joachim von Pasenow wordt door de dood van zijn broer - duel! - gedwongen het vaderlijk landgoed te beheren. Zijn vriend Bertrand, koopman en speculant, helpt hem bij zijn aarzelend begin in het civiele leven. Joachim verzaakt zijn liefde voor het grillige animeermeisje Ruzena, zoals ook Elisabeth, dochter van een naburige landheer, haar liefde voor Bertrand opgeeft om met J. te trouwen. Nog altijd is de conventie sterker dan de machten die haar later van binnenuit uithollen. De rake sfeertekening boeit gewis wie houdt van de tijd- en politiekkritische roman.

Huguenau of de Zakelijkheid
In Pasenow of de romantiek zoekt de adelijke Pasenow redding in een traditionele religiositeit. In Esch of de anarchie, gedateerd in 1903, lijkt een erotisch mysticisme een uitweg te bieden.
In het laatste deel, Huguenau of de zakelijkheid, dat zich in 1918 afspeelt, verschijnt de mens zonder moraal die wraak lijkt te nemen voor alles wat geweest is. Centraal in het boek dat de wortels van het nationaal-socialisme laat zien, staat een kapitaal essay over het 'verval van de waarden' waaromheen meer romans tegelijk geschreven zijn die de thema's, motieven en personages uit de eerste twee delen tot een dichte streng vervlechten. Met deze trilogie is het hoofdwerk van een van de belangrijkste romanvernieuwers eindelijk ook in het Nederlands beschikbaar.

Esch of de Anarchie
Het naïeve, door debet- en creditsystematiek beheerste idealisme van een Duitse boekhouder in 1903 stuit af op het opportunisme van zijn socialistische vrienden en de burgerlijke beperktheid van de vrouwen.

In 1938 vluchtte hij (Broch was Jood) uit Oostenrijk. Hij vestigde zich in New York, waar hij onder meer Der Tod des Vergil (De dood van Vergilius, 1945) schreef. De Romeinse dichter (70-19 voor Chr.) ondervindt in de laatste uren voor zijn dood aan den lijve wat hij zijn hoofdfiguur in het epos Aeneis liet ondergaan. Der Tod des Vergil gaat over de laatste levensperiode van Virgilius die, de dood voor ogen, de nietigheid van zijn persoon en van het dichterlijk scheppen beseft en zijn vriend keizer Augustus opdraagt, na zijn dood, de Aeneïs te vernietigen. Door de vriendschap schenkt hij toch zijn epos aan de Keizer. Broch komt aldus tot de voor hem tragische want negatieve slotsom, dat de esthetiek niet bij machte is de ethiek te doen verstommen.

Die Erzählung der Magd Zerline is één van de elf verhalen waaruit de roman Die Schuldlosen (1950) is samengesteld. Het werd eind jaren tachtig als theatermonoloog met veel succes door heel Europa gespeeld door Jeanne Moreau. Op een zondag komt Zerline de kamer in van de jonge huurder Andreas. Hij is nog maar net ingetrokken in het huis van de barones waar zij dient. Zerline heeft zich voorgenomen de kamer niet te verlaten tot ze de jongeman haar levensverhaal heeft verteld. En dat van de barones, want die twee zijn één. Zerlines verlangen naar liefde, kinderen en huiselijk geluk - alles wat de barones kreeg en zij niet - heeft zich ontwikkeld tot een gevaarlijke vastberadenheid. Zerline onthult Andreas een levensverhaal van heersen en dienen, liefhebben en haten. - www.orkater.nl)

In 1951 bezweek hij in New Haven aan een hartaanval.

Websites: www.deleunstoel.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 60.