kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 04-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Hugo Ball

De Duitse schrijver hugo ball was een van de voormannen van dada, de groep kunstenaars die in 1916, temidden van het geweld van de Eerste Wereldoorlog, de staat van anarchie uitriepen in de Europese cultuur. Zijn inzet was altijd radicaal, ook toen hij zich later bekeerde tot een dadaïstische vorm van katholicisme.

Tijdens zijn filosofiestudie schreef ball een scriptie over 'Nietzsche in Basel', waarin hij de schrijver van Die Geburt der Tragödie als een 'Kulturdenker' en een 'Reformator' afschilderde. Het doel dat nietzsche voor ogen stond, wordt in de scriptie omschreven als 'een tijdperk van de kunst, ontsproten aan de vernietiging van alles wat dit ideaal in de weg staat'. Volgens Ball verlangde nietzsche naar 'de bevrijding van de hartstochten, van het driftleven, van de natuur, met een daarbij passende grootse beteugeling door de kunst'.

Na zijn onafgemaakte opleiding sociologie en filosofie ging de Duitse schrijver en performer hugo ball werken als theater directeur, en toneelschrijver totdat in de zomer van 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak.

Ball meldde zich prompt als vrijwilliger, uit vaderlandsliefde, maar werd vanwege een 'zwak hart' weer naar huis gestuurd. pas een bezoek als burger aan het front in Vlaanderen leerde hem de oorlog met andere ogen te bezien.

In de Eerste wereldoorlog emmigreerde (de pacifist) ball, samen met zijn vrouw naar Zürich, waar hij werkte als journalist en waar hij optrad in cabarets.

Begin 1916 wist hugo Ball de eigenaar van een café ervan te overtuigen dat een door hem georganiseerd literair cabaret de verkoop van bier en andere dranken sterk zou doen stijgen. De caféhouder had er geen flauw idee van wat hem boven het hoofd hing.
Dada was zonder Ball vermoedelijk nooit ontstaan, want hij was het die - samen met zijn vrouw, dichter en nachtclubzangeres Emmy Hennings - in de Züricher Spiegelgasse het 'Cabaret Voltaire' had opgericht, bedoeld om binnen- en buitenlandse kunstenaars een podium te verschaffen, waar dada in de loop van 1916 het levenslicht zag. Hij zou zelfs het woord dada (dat in Frans stokpaardje betekent) uit een dictionaire hebben opgepikt, toen er een naam moest worden gekozen voor het tijdschrift dat Tzara met de medewerkers van het 'Cabaret Voltaire' wilde uitgeven.

De Duitse dichteres, schrijfster en caberetiere Emmy Hennings werd geboren op 17 februari 1885 in Flensburg. Toen zij achtien was trouwde zij met een amateurtoneelspeler. Ze sloten zich bij een gezelschap aan en trokken het land door. Hun dochtertje groeide op bij de grootouders. In 1904 liet Hennings zich scheiden en trad voortaan op als caberetiere. Alleen en bij diverse gezelschappen. Vanaf 1914 werkte zij mee aan het satirische tijdschrift Simplicissimus. Daarbij leerde zij Hugo Ball kennen. Zij ging met hem mee naar Zwitserland en richtte met hem en anderen (waaronder Jean Arp en Tristan Tzara) het cabaret Voltaire op in Zürich – het begin van het dadaïsme. In 1920 trouwde zij met Ball. - dada-beweging. Ball organiseerde ook de Galerie dada, waar ook werk van kandinsky werd geëxposeerd.

In 1917 breekt Ball met dada en wordt hij directeur van een uitgeverij in Bern. Hier naast bleef hij schrijven, zoals bijvoorbeeld zijn autobiografie 'Die Flucht aus der Zeit'.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 723.