kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Ida Gerhardt

Nederlands dichteres, vertaalster en classica, geboren Gorinchem 11.5.1905, overleden Warnsveld 15.8.1997.

In haar poëzie spelen het dichterschap en de teloorgang van het Nederlands landschap een grote rol - vooral de rivierenlandschappen van Merwede, Waal, IJssel en Lek heeft zij gestalte gegeven - maar vaak zijn het gebeurtenissen uit haar eigen leven die de aanzet tot een gedicht vormen. Gevormd door christelijke en klassieke opvattingen, heeft zij zich niet beperkt tot pure landschapsbeschrijving, maar er steeds naar gestreefd de kosmos als de eenheid van al het geschapene uit te beelden.
In Gerhardts optiek is er in de natuur een zingeving aanwezig die de dichter in zijn poëzie dient te ‘ontdekken’. De natuur levert een overvloed aan symbolen die verwijzen naar een andere of hogere werkelijkheid en die soms raadselachtige correspondenties vertonen met het (eigen) leven. Om die redenen zou haar werk beschouwd kunnen worden als laat- of postsymbolistisch. ( carillon' met de slotregels:
Nooit heb ik wat ons werd ontnomen
zo bitter, bitter liefgehad
(Gerhardt, 2001, p. 81)
( vrouw (die mij naar het leven stond / in al mijn levensdagen).

In haar toenmalige woonplaats Rotterdam bezocht Ida Gerhardt het Erasmus-gymnasium aan de Coolsingel waar ze les in de klassieke talen kreeg van de dichter J.H. Leopold, die een onuitwisbare indruk op haar gemaakt heeft. Daar ontmoette ze ook haar latere levensgezellin Marie H. van der Zeyde.

In 1924 doet zij eindexamen waarna zij klassieke talen gaat studeren in Leiden, later zet zij haar studie, mede onder dwang van haar moeder die haar zover mogelijk van haar af wilde hebben, voort in Utrecht. In 1942 promoveerde ze cum laude op een gedeeltelijke vertaling van het didactisch epos Lucretius' De rerum natura, de boeken I en V: De natuur en haar vormen.

In 1925 wordt zij uit huis verbannen door haar ouders.

1933 Na haar afstuderen in 1933 is zij tijdens de crisisjaren lange tijd werkeloos; Tussentijds werkzaam als vrijwilliger lerares Klassieken in Delft en Leiden.

In 1934 wordt de ouderlijke ban opgeheven. Haar moeder overlijdt 23 december.

1936 Publiceert eerste gedicht in Tijd en Taak: 'Kinderspel';

In 1937 was ze lerares Klassieke talen aan het Stedelijk Gymnasium te Groningen en in 1939 wordt zij benoemd aan het lyceum te Kampen waar zij 12 jaar bleef wonen. In de bundels 'Het veerhuis' en 'Sonnetten van een leraar' zijn haar ervaringen in Kampen verwerkt.

Vlak voor het uitbreken van WO II, 9 mei 1940, debuteerde Ida Gerhardt met de dichtbundel Kosmos, in 1945 opgenomen in Het veerhuis.

In 1942 promoveert zij zoals gezegd op vertaling van delen van De rerum natura van Lucretius

1945 Het Veerhuis verschijnt. Ze ontvangt Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs

De bundels Buiten schot (1947) en Kwatrijnen in opdracht (1949) volgen.

1949 Verschijning van haar vertaling van Vergilius' Het boerenbedrijf (Georgica), in 1968 bekroond met de M. Nijhoffprijs voor vertalingen en toen ook herdrukt.

In 1951 nam ze op verzoek van Kees Boeke de leiding op zich van de gymnasiumafdeling van de Werkplaats in Bilthoven, waar ze in 1963 met vervroegd pensioen vertrok om zich in Eefde te vestigen.

1952 Sonnetten van een leraar verschijnt.

2 Juli 1953 overlijdt haar vader.

1955 Het levend monogram verschijnt. Bekroond met de poëzieprijs van de stad Amsterdam. De Argelozen verschijnt.

In 1956 gaat zij samenwonen met haar vriendin Marie van der Zeyde.

1961 De Hovenier verschijnt, bekroond met de poëzieprijs van de stad Amsterdam.

Ida Gerhardt wordt in 1963 afgekeurd en vroegtijdig gepensioneerd. Gerhardt zocht de rust van Ierland en Eefde op om in alle stilte te kunnen werken aan een vertaling van de psalmen en natuurlijk aan haar poëzie.

Ida Gardina Margaretha Gerhardt leefde teruggetrokken en zocht zelden de publiciteit via een andere weg dan haar dichtbundels. Liever koos zij een rustige omgeving waarin zij ongestoord aan haar poëzie kon werken – haar telefoonnummer was een van haar kostbaarste geheimen.
Dit teruggetrokken leven droeg eraan bij dat ze pas laat in haar carrière grote bekendheid kreeg. Ook de loyaliteit aan de vormvaste poëtische traditie en haar voorbeeld J.H. Leopold plaatste haar naast de schijnwerpers.
Gerhardts poëzie werd gepubliceerd in een periode waarin inmiddels andere poëticale opvattingen dan die van de symbolisten de boventoon voerden en dat betekende dat haar poëzie aanvankelijk in de officiële kritiek in de schaduw bleef van die van de Criterium-dichters en na WO II van die van de Vijftigers.
De echte waardering voor haar werk werd vooral op gang gebracht door de uitgever en classicus Johan B.W. Polak, die zich vanaf 1970 sterk inzette voor uitgaven en heruitgaven van haar werk. Door zijn uitgaven brak de poëzie van Ida Gerhardt definitief door.

1964 Behaalt doctoraal Hebreeuws.

1966 De Slechtvalk verschijnt.

In 1967 verhuist ze naar Eefde.

1967 Voor haar hele oeuvre krijgt Ida Gerhardt de Marianne Philips prijs.

In 1968 ontving ze de prestigieuze Martinus Nijhoff-prijs voor haar vertaalwerk.

1970 Ontvangt Culturele prijs van de gemeente Arnhem.
1970 De Ravenveer verschijnt, bekroond met de poëzieprijs van de stad Amsterdam.

1972 Publicatie van De psalmen, vertaald in samenwerking met Marie Van der Zeyde. De Katholieke Bijbelstichting nam de psalmen in haar bijbelvertaling op.

1971 Verschijning van het ‘declamatorium’ Twee uur:de klokken antwoorden elkaar.

Erkenning vond ze ook voor haar zorgvuldige, maar weerbarstige vertaling uit het Hebreeuws van de psalmen die ze samen met haar vriendin, Marie H. van der Zeyde, in 1972 liet verschijnen.

1974
Vijf Vuurstenen verschijnt, grotendeels geschreven in Ierland. Van Bilthoven verhuisden Van der Zeyde en Gerhardt naar Eefde, maar ’s zomers verblijven zij meestal in het buitenland.

1979 Het Sterreschip verschijnt.

Ida Gerhardt krijgt op 3 november 1979 de prijs voor meesterschap van de Maatschapijder Nederlandse letterkunde uitgereikt.

In 1980 verschijnt behalve een herdruk van Twee uren de bundel Nu ik hier iets zeggen mag, redevoeringen van Ida Gerhardt die zij hield bij het ontvangen van de M.Nijhoffprijs (1968), Culturele prijs Arnhem (1970) en Prijs voor Meesterschap (1979) en bij de presentatie van het getoonzette Boek der Psalmen in de Priorij Regina Pacis te Schoten (Antwerpen) in 1975.

In 1979 werd Gerhardts poëzie - naar haar eigen mening te laat - bekroond met de grootste Nederlandse prijs voor literatuur, als eerste dichtende vrouw, de P.C. Hooftprijs voor poëzie.

In 1988 verschijnt de laatste dichtbundel De Adelaarsvarens.

9 maart 1990 overlijdt Marie van der Zeyde.

In 1992 Verhuist ze naar verzorgingstehuis 'Berkelstaete' in Warnsveld waar zij 15 augustus 1997 op 92-jarige leeftijd overlijdt.

Websites: www.dbnl.org, www.kb.nl, www.schrijversinfo.nl www.leestafel.info, boeken.vpro.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 890.