kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-04-2009 voor het laatst bewerkt.

indirect-object

1. (voorwerp)

2. Object is in de grammatica een verzamelnaam voor de zaak in een zin waarop de door het werkwoord uitgevoerde handeling direct of indirect betrekking heeft. Men onderscheidt dus twee soorten objecten:
. Het direct object is gelijk te stellen aan het lijdend voorwerp en wordt vaak aangeduid met de naamval accusatief.
. Het indirect object is gelijk te stellen aan het meewerkend voorwerp en wordt aangeduid met de datief.

Indirect object Het indirect object is de verzamelterm voor het zinsdeel waarop de door het werkwoord uitgedrukte handeling of werking niet rechtstreeks, zoals bij het lijdend voorwerp (of: direct object), maar indirect is gericht.

In de meeste gevallen is het indirect object niet met het werkwoord alleen verbonden, maar met de combinatie van werkwoord en lijdend voorwerp. Een ander verschil met het lijdend voorwerp is dat het bij een indirect object meestal om een levend wezen gaat.

De volgende indirecte objecten worden onderscheiden:
. meewerkend voorwerp: Ik geef hem een boek. Sam gaf Eric een cadeautje.
. belanghebbend voorwerp: Zij schenkt mij een borrel in. Ouders gunnen hun kinderen alles.
. ondervindend voorwerp: Het duurt me te lang. Het verbaast me dat je dat niet weet.
. bezittend voorwerp: Zij heeft hun op de vingers getikt. De man stopte zijn kleinkinderen altijd wat snoep in de hand.
. 'ethische datief': Ik heb me daar toch een stomme fout gemaakt! Dat is me wat! (me is een ethische datief)

Het indirect object (of indirect voorwerp) komt vaak voor naast een lijdend voorwerp, dat ook wel direct object genoemd wordt. In: 'Ik geef jou een boek' is een boek lijdend voorwerp en jou een indirect object (een meewerkend voorwerp).

Bron: object is het zinsdeel waarop de handeling van de persoonsvorm wordt uitgevoerd (het antwoord op de vraag: wie/wat + persoonsvorm + onderwerp + gezegde). Voor het lijdend voorwerp wordt de accusatief gebruikt. In de zin "Jan heeft Piet een boek gegeven", is "een boek" het lijdend voorwerp.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1918.