kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Inez van Dullemen

Nederlandse prozaschrijfster, toneelschrijfster en journaliste, geboren 13 november 1925 te Amsterdam.

Website: culturen. Van Dullemen is in haar werk vrijwel voortdurend op zoek naar de echte drijfveren, de werkelijke passies van haar personages. Ook is zij gefascineerd door personen die om verschillende redenen niet langer in staat zijn om goed te functioneren in de maatschappij.
Van Dullemen schreef naast diverse romans ook een groot aantal reisreportages en verhalenbundels en toneelstukken. Voor Toneelgroep De Appel, waarvan haar echtgenoot artistiek leider is, maakt ze bewerkingen of vertalingen van toneelstukken.

Haar werk wordt gekenmerkt door zorgvuldigheid. Het proza dat zij schrijft is zeker in haar latere werk eerder geserreerd dan bloemrijk, maar haar vaak originele woordkeus en de ritmiek en cadans van haar zinnen maken haar taal op een onnadrukkelijke manier meeslepend. (...) Het gaat er Inez van Dullemen om mensen en omstandigheden te observeren en te registreren door zelf uitdrukkelijk als betrokkene aanwezig te zijn in haar teksten. (...) Voor het oeuvre van Van Dullemen, waarin de ontmoeting met en het raadsel van de ander centraal staan, zijn twee factoren van grote invloed: ten eerste de generatie waartoe zij behoort en ten tweede het feit dat zij een vrouw is. (Juryrapport Anna Bijns Prijs 1989)

Biografie
Inez van Dullemen werd op 13 november 1925 geboren en groeide op in Amsterdam. Haar vader was procureur-generaal. Haar moeder, Jo van Dullemen-de Wit (Jo de Wit) (1894 - 1973), genoot bekendheid als schrijfster en verkeerde in de kringen van Bloem en Nijhoff.

Inez van Dullemen volgde een opleiding tot logopediste, welk vak ze enige jaren uitoefende.

Kort na de oorlog ging Van Dullemen als au pair naar Engeland. In Essex kwam ze terecht bij een voormalig minnares van de beroemde D.H. Lawrence. Hier wordt zij zich bewust van haar schrijverschap. 'Daar kwam de ontmoeting met mezelf en van daaruit mijn eerste boek Ontmoeting met de andere (1949), dat was een verrukkelijk gevoel'.

Dankzij een reisbeurs voor de novelle 'Het wiel' (1950) verbleef Van Dullemen vervolgens een jaar in Spanje en Parijs. In de Franse hoofdstad leerde ze de mime- en toneelspeler Erik Vos kennen, met wie ze in 1954 trouwde.

In 1965 ging Van Dullemen met haar gezin voor twee jaar naar de Verenigde Staten. Voor de Volkskrant schreef ze reisbrieven over de Amerikaanse samenleving (in 1967 gebundeld in Op zoek naar de olifant). Die ervaring leidde ook in haar literaire werk tot groter geƫngageerdheid en soberheid.

Tegelijkertijd begon ze zich voor haar romans nauwkeurig te documenteren. Een voorbeeld daarvan is de roman 'Luizenjournaal' (1969), over de vlucht van de in de negentiende eeuw vervolgde Mormonen naar Saltlake City.

Vroeger is dood
In 1976 verscheen 'Vroeger is dood', over de neergang en dood van haar ouders. De vader en de moeder brengen hun laatste maanden in afzonderlijke huizen door. De dochter wil weten, ervaren, doordringen zolang het nog kan. Ze probeert deze laatste momenten zo bewust mogelijk mee te maken.
Met dit boek brak Van Dullemen door naar een groter publiek. Zij ontving de Jan Campertprijs en enkele jaren later werd het boek door Ine Schenkkan verfilmd en bekroond met een Gouden Kalf.

Een ezeldroom
'Een ezeldroom' is complementair aan het liefdevolle verhaal over de dood van de ouders. In deze roman gaat het juist over het leven en over vitaliteit. 'Een ezeldroom' is het relaas van het gevecht met het bijna door de natuur overmeesterde huis, een relaas vol humor en opgewekte levendigheid,' aldus Willem Brandt destijds in het 'Goois Nieuwsblad'.
'Vroeger is dood' en 'Een ezeldroom' zijn oorspronkelijk geschreven als delen van eenzelfde boek. Pas in de laatste fase besloot Inez van Dullemen het manuscript in twee romans te verdelen.

In de jaren tachtig maakte de schrijfster reizen door Kenya, Alaska, Mexico, India, Nepal en Japan. Over die reizen schreef ze uitvoerige reportages, die gebundeld werden in o.a.: 'Een zwarte hand op mijn borst' (Kenya), 'Eeuwig dag eeuwig nacht' (Alaska).

In 1986 verscheen 'Het gevorkte beest', een ingenieus gecomponeerde roman, die speelt in de wereld van het toneel. Het gevorkte beest wordt als haar belangrijkste roman gezien en werd voor de AKO-prijs genomineerd.
De regisseur Raymond Majevski wordt tijdens de repetities voor King Lear met Duitse acteurs geconfronteerd met de herinnering aan zijn kinderjaren in een concentratiekamp. 'Ik moet de rode draad, die ergens in mijn achterhoofd opgerold ligt, terugspoelen, dacht hij, terugspoelen tot aan het moment waarop mijn niemandsleven begon' Zijn herinneringen raken verweven met het verhaal van Shakespeare's beroemde stuk. Majevski eist van zijn acteurs dat zij hun toneelmasker afzetten en zich onvoorwaardelijk aan hem uitleveren. Daardoor wordt het werken aan Lear voor allen een reis, niet alleen door de duistere wereld van de verdwaasde koning, maar ook door de doolhof van ieders leven. De toneeloorlog in Lear roept de werkelijke oorlog op, waarvan iedereen in Duitsland nog steeds de littekens draagt. In de dialogen komen de acteurs steeds dichter bij de kern van hun eigen bestaan. 'Is een mens niet meer dan zo'n arm bloot gevorkt beest als jij bent?' vraagt Lear zich af. Het gevorkte beest toont het onomstotelijk meesterschap van Inez van Dullemen.

Voor het Theater van het Oosten schreef ze in 1989 het toneelstuk Schrijf me in het zand, dat over incest handelt. Dit toneelstuk werd in meer dan veertien landen gespeeld en in Duitsland verfilmd.

In 1989 ontving Van Dullemen voor haar hele oeuvre de Anna Bijnsprijs.
Mexico, dat centraal staat in 'Viva Mexico!' (1988) keert terug als plaats van handeling in de in 1994 voor de Librisprijs genomineerde roman 'Het land van rood en zwart', gebaseerd op het leven van Gertrude Blom, die al in de jaren '70 streed voor behoud van de regenwouden. In de roman laat ze een zeer oude vrouw terugblikken op de afgelopen eeuw en die terugblik op een leven vol idealen leidt tot een negatief resultaat; van die idealen blijkt weinig terecht gekomen. In 1996 werd dit boek bekroond met de Henriƫtte Roland Holstprijs 'vanwege zijn literaire kwaliteit en sociale bewogenheid'.

In 1992 bewerkte ze de roman 'Het gevorkte beest' voor toneel en onder de titel Labyrint werd het onder regie van Erik Vos op de planken gebracht.

In 1999 werd Inez van Dullemen de Victorine Heffing Award, de culturele onderscheiding van de stad Den Haag, toegekend voor haar gehele oeuvre.

In 2001 publiceerde zij 'Maria Sibylla, een ongebruikelijke passie', waarin ze de lezer meeneemt op een adembenemende tocht door de jungle. 'Maria Sibylla' is een roman over de schilderes Maria Sibylla Merian, die op het einde van de zeventiende eeuw naar Suriname vertrekt vanwege haar bijzondere passie voor vlinders. Van haar leven zijn slechts een aantal feiten bekend. Waar Inez van Dullemen zich moet beroepen op haar verbeelding kruipt ze overtuigend in de huid van deze vrijgevochten vrouw die met opmerkelijke moed haar man verlaat, en een aantal jaren daarna met haar jongste dochter naar Suriname reist. Ze neemt de lezer mee op een adembenemende tocht door een land waar slavernij hoogtij viert. Maria Sibylla ontmoet de slavin Kwasiba op het moment dat deze haar zoontje begraaft. Vanaf dan zijn de levens van beide vrouwen onontkoombaar verbonden.

In 2004 verscheen de roman 'De komst van de rustverstoorder'.
De komst van de rustverstoorder overziet het leven van de schrijver Olivier, die zich met zijn vrouw in Ierland heeft gevestigd. Zij behoren tot het ras van de idealistische gelukzoekers. Hun zorgeloze leven zal totaal ontworteld worden door de komst van de zoon die bij de geboorte doof blijkt te zijn. De problemen bij het grootbrengen van het vreemde eigenzinnige kind drijven hen uiteindelijk volledig uit elkaar.

Heldendroom
In Heldendroom, haar nieuwste roman, vertelt ze over een pijnlijke en beschamende episode binnen haar eigen familie: het naziverleden van haar broer.

Zie recensies Het Parool en Trouw

Websites: www.debezigebij.nl, www.dbnl.org


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 4692.

Tweets by kunstbus