kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 06-01-2009 voor het laatst bewerkt.

Inger Christensen

Deense dichteres, schrijfster en essayist, geboren 16 januari 1935 in de stad Vejle in het westen van Denemarken - overleden 2 januari 2009.

Inger Christensen, die oorspronkelijk lerares was, wordt naast Pia Tafdrup en Henrik Nordbrandt beschouwd als een van de meest vooraanstaande poëtische experimentalisten van haar generatie. Christensen is vaak genoemd als potentiële winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur. Zij onderzoekt de relatie tussen de wereld en het zelf. Als haar meesterwerken worden gezien Det (Het), Alfabet (1981) en Vlindervallei (1991). Christensen schreef ook werk voor kinderen, toneel, radiowerken, talloze essays en vertaalde werk van Paul Celan en Max Frisch.

Veel van Christensens werk is georganiseerd in systematische structuren, in overeenstemming met haar geloof dat poëzie niet de waarheid is, en evenmin een "droom" van de waarheid, "een spel, misschien een tragisch spel - een spel dat we spelen met een wereld dat zijn eigen spelletjes met ons speelt."

Biografie
Nadat ze afstudeerde aan het Vejle Gymnasium verhuisde ze naar Kopenhagen en later naar Århus, om daar aan de Lerarenopleiding te gaan studeren. Ze ontving haar diploma in 1958. In dezelfde periode begon Christensen gedichten te publiceren in de krant Hvedekorn. Ze werd begeleid door de gerespecteerde Deense dichter en criticus Poul Borum (1934-1995), met wie ze trouwde in 1959 en van wie ze scheidde in 1976.

Christensen publiceerde haar eerste dichtbundel Lys (Licht) in 1962, gevolgd door de bundel Graes (Gras) een jaar later. Er volgden twee romans, waaronder 'De geverfde kamer'.

Van 1963 tot 1964 gaf ze les aan de Kunstacademie in Holbæk, waarna ze fulltime ging schrijven.

Haar eerste belangrijke poëtische werk de driedelige bundel 'Det' (Het) verscheen in 1969, waarin zij sociale, politieke en esthetische aspecten verkende, maar tegelijkertijd grote filosofische kwesties van zingeving lanceerde.

De jaren daarna schreef ze essays, romans en kinderboeken.

1976 Det malede vaerelse: De geschilderde kamer - een vertelling uit Mantua
In de vijftiende eeuw beschilderde Andrea Mantegna de bruidskamer in het paleis van Lodovico Gonzaga, de hertog van Mantua. In De geschilderde kamer vertelt Inger Christensen in drie delen het sprookjesachtige verhaal achter deze wandschilderingen.
Christensen, die het schrijven bewust als 'ambachtelijk' werk bedrijft, schetst in drie delen het sprookjesachtige verhaal achter de muurschilderingen die in de 15e eeuw door Andrea Mantegna in het Palazzo Ducale in het Italiaanse Mantua werden aangebracht. Weer is het de verhouding tussen taal en werkelijkheid, in dit geval nog vermeerderd met de dimensie van de geschilderde werkelijkheid rond liefde en passie en goed en kwaad, die Christensen op een mythische en geheimzinnige wijze poogt weer te geven. Zij vertelt in woorden van alledag een fascinerend sprookje uit de tijd van de Renaissance, waarin een schijnheilige secretaris treurt om zijn geliefde, een latere paus zijn diverse nakomelingen voor verrassende dilemma's plaatst en een dwerg gelukkig wordt in de illusie van eigen kinderen. Auteur en vertaalster hebben een literair schilderij geschapen dat boeit door kleur, muziek, ritme en schoonheid. Met drie zwartwitafbeeldingen van werk van Mantegna. Kleine druk, verzorgd uitgegeven.
- (Biblion recensie, G. Brandorff)

In 1978 werd ze aangesteld bij de Deense Academie.

1981 Alfabet
Pas in 1981 sloeg ze weer aan het dichten met haar bundel Alfabet. In deze bundel vormen de eerste veertien letters van het alfabet de beginletters van de gedichten of van cycli van gedichten. De lengte van de gedichten is bovendien afhankelijk van hun plaats in de reeks van Fibonacci, die er als volgt uitziet: 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21... . “De numerieke ratio bestaat in de natuur: de wijze waarop een prei zichzelf rond het binnenste wikkelt en de kop van een sneeuwbloem zijn op deze serie gebaseerd.” - (Christensen)
Centraal in alfabet staat het woord 'bestaan', dat op allerlei manieren en in allerlei varianten wordt gebruikt. Christensen stelt zo de kern van wat ons leven is in als zijn globereuze en miserabele aspecten aan de orde.
Christensen is voorstander van helderheid en strenge vormwetten. De eerste 14 letters van het alfabet vormen de beginletters van de verschillende gedichtencycli. In haar heldere, bijna tijdloze maar zeker niet wereldvermijdende gedichten verwerkt Christensen diepgaand de hoogte- en dieptepunten van het menselijk leven: abrikozen en andere vruchten getuigen van de positiva, de wereld van wapens en geweld van de negativa. De bundel doet uitzien naar meer vertalingen van het veelzijdig werk van Christensen (b.v. 'Hemmelighedstilstanden'). - (Biblion recensie, G. Brandorff)

Haar meesterstuk volgde in 1991 met de sonnettenkrans Sommerfugledalen (Het vlinderdal), een Requiem (Sommerfugledalen, Et Requiem)).
Het is een sonnetcyclus. Aan een sonnetreeks worden stringente eisen gesteld. Er zijn 14 sonnetten in de reeks; elk sonnet in de reeks begint met de laatste zin van het vorige sonnet en eindigt met de eerste zin van het volgend sonnet; een sonnet bestaat dan weer uit 14 regels (2x4 en 2 x3). Gezien haar eerdere gedichten houdt Christensen wel van die regels. Het gedicht wordt dan afgerond door middel van een 15e sonnet, dit sonnet bevat alleen maar de beginregels van de andere sonnetten.
De reeks behandelt een aantal vlinders die aangetroffen zijn in de Brajcino Vallei te Macedonië. De eerste zeven sonnetten behandelen het vrolijke van de vlinders (kleuren, fladderen en dansen); de laatste zeven gaan meer in op de kwetsbaarheid en stervelijkheid van de vlinders. De reeks was klaar in 1991 en won snel aan populariteit. Men vindt het gedicht een van de belangrijkste gedichten uit de Deense poëziegeschiedenis.
Deze populariteit heeft er voor gezorgd dat al twee componisten een toonzetting hebben gecomponeerd voor deze reeks: Vlindervallei van Svend Nielsen en een versie van Niels Rosing-Schow. Bij de CD-opnamen van de versie van Svend Nielsen zijn de teksten mee afgedrukt en vertalingen naar het Duits en Frans. Na de muzikale opnamen leest de auteur de reeks zelf voor. Daarbij blijkt dat het Deens bijzonder geschikt is voor het omschrijven van vlinders; de klanken 'dansen'.

In 1994 werd ze lid van de Académie Européenne de Poésie.

Ze werd onder meer bekroond met de Austrian State Prize for European Literature in 1994 en de Swedish Academy Nordic Prize van de Zweedse Academie in hetzelfde jaar, de Oostenrijkse Staatsprijs voor Literatuur (1994), de European Poetry Prize in 1995, de Grand Prix des Biennales Internationales de Poésie (1995), de America Award in 2001 en de Edvard Pedersens Biblioteksfonds Forfatterpris in 2003.

Websites:
. Inger Christensen: De geschilderde kamer. Een vertelling uit Mantua. GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Inger_Christensen


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 991.

Tweets by kunstbus