kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Ivo Michiels

Vlaams roman- en scenarioschrijver, geboren 8 januari 1923 te Mortsel.

Biografie
Ivo Michiels werd als Henri Ceuppens geboren te Mortsel bij Antwerpen. Afkomstig uit een katholieke plattelandsmilieu, leerde hij het culturele leven van de stad pas laat kennen.

In de Tweede Wereldoorlog vluchtte Michiels naar Frankrijk. Na drie jaar werd hij opgepakt en te Lübeck in Duitsland als verpleger tewerkgesteld.

Door zelfstudie, culturele contacten en vele reizen haalde hij na de oorlog de achterstand, veroorzaakt door zijn afgebroken opleiding, in.

Na een tijdje als laborant gewerkt te hebben, was hij van 1948 tot 1957 journalist voor de culturele zaken bij het Antwerpse Het Handelsblad.
Hij was medeoprichter van Golfslag (1946-1950) en De Tafelronde (1953-1960).
Van 1957 tot 1978 werkte hij bij de uitgeverij Ontwikkeling.
In de periode 1959-1983 was hij achtereenvolgens redacteur, redactiesecretaris en directeur van het Nieuw Vlaams Tijdschrift.
Hij was redacteur van Randstad (1962).
Van 1966 tot 1978 doceerde hij bovendien aan het Hoger Rijksinstituut voor Toneel- en Cultuurspreiding te Brussel. Hij werkte ook jarenlang intensief mee aan de Belgische radio en televisie.

Ivo Michiels is actief op het terrein van film, plastische kunsten en literatuur. Zijn filmideeën werden concreet gerealiseerd toen hij in 1955 de film Meeuwen sterven in de haven draaide in samenwerking met Rik Kuypers en Roland Verhavert. Andere filmen van hem zijn Albisola Mare, Savona (een verhaal uit zijn Journal brut) in 1963 en Het afscheid, bekroond tijdens het Festival van Venetië in 1966. Hij staat in contact met talrijke plastische kunstenaars en cineasten en toonde zich een begaafd essayist over hedendaagse kunst.

Ivo Michiels debuteerde met de gedichtenbundel Begrensde verten in 1946.

Na een tweede gedichtenbundel legde hij zich toe op proza in traditionele stijl die de mentaliteit van onmacht, schuld en walging van de jaren na de Tweede Wereldoorlog weerspiegelden.
De gebeurtenissen in WO II hebben in grote mate de inhoud van zijn eerste twee romans bepaald: Het vonnis (1949) en Kruistocht der jongelingen (1951). Hierin, maar ook in de verzenbundel Daar tegenover en de novelle Zo, ga dan (beide 1947), gaat Michiels vooral tegen het toen opkomende existentialisme te keer terwijl hij aanleunt bij de katholieke romantraditie. Al deze werken vertonen een sterk autobiografische inslag.

De plaats van Michiels in de Westeuropese literatuur wordt vooral bepaald door zijn produktie vanaf 1957. De eerste romans wortelen in het katholieke verleden van de auteur; met Het afscheid wordt een 'existentialistische' periode ingeluid.

Via de symbolische roman Het afscheid (1957) evolueerde hij in 1958 met Journal brut naar het experimentele proza, dat bewustwording in taalstructuur nastreeft.

De auteur ontwierp vervolgens een vierdelige cyclus van werken In den beginne was het woord, waaruit het verhaal gebannen was en het personage geleidelijk verdween. Ieder deel is rondom een thema gebouwd:
. In Het boek Alfa (1963) is dit de aarzeling of de twijfel; het gaat over het leven en keuzes maken in het leven om door de keuzes tussen orde en chaos tot harmonie te komen. Het boek is één groot taalexperiment en is zijn bekendste werk. Bepaalde elementen in het boek kan men klasseren in drie categorieën: chaos, orde en harmonie. Het boek Alfa is een totaal nieuwe manier van schrijven, het ontwikkelt zich vrij en heeft geen rationele structuur. Dit is mogelijk omdat gewoon een gedachtestroom van één iemand wordt weergegeven. ( thema het geweld en verscheidene, verwisselbare "hij's". Michiels zelf zegt over dit boek dat het een "litanie van geweld en oorlog" is. Het psychologisme en het latent aanwezige verhaalelement nemen langzamerhand af en worden door een syntactisch proces vervangen.
. Het thema van Exit (1971) is het systeem. Centraal staat de taalarbeid, het is de compositie van een tekst met variërend taalgebruik.
. Dixi(t) (1979), over de dood van de moeder en de wil tot leven van de zoon, verrast door het herstel van het verhaalelement. De stijl van Michiels is daarin vaak lyrisch.

Vanaf Het boek Alfa (1963) kan hij worden beschouwd als een formalistisch schrijver die alle kenmerken van het traditionele verhaal terzijde schuift om tot een tekst te komen die een rechtstreeks contact met de lezer creëert. Hierdoor is enige verwantschap aanwijsbaar met gelijksoortige stromingen in Frankrijk (nouveau roman, Tel Quel enz.) en in Duitsland (o.a. Peter Handke). In zijn werk is soms geen personage en geen verhaal meer te bespeuren. Auteurs als Hans Magnus Enzensberger en Martin Walser beschouwden Het boek Alfa als een belangrijke bijdrage tot de Europese literatuur en Samuel Beckett (die door Michiels wordt bewonderd) was enthousiast over de taal van Orchis militaris (1968), het tweede deel van de vierdelige Alfa-cyclus.

Ivo Michiels zelf zei in interviews dat hij zich geen zorgen maakt over de leesbaarheid van zijn teksten; anderzijds drukte hij vaak de hoop uit dat hij kon mikken op de "toekomstige lezer" die hij met zijn boeken zou opvoeden tot creatieve vertrouwdheid met het vernieuwende proza. Dat is zijn doel als schrijver.

Na twee mislukte huwelijken trouwde hij in 1965 met Christiane Faes.

Zijn literaire werk werd zowel in Nederland als in België bekroond. In 1977 kreeg hij de Belgische Staatsprijs voor Verhalend Proza voor Een tuin tussen hond en wolf.

In 1979 vestigde hij zich als voltijds schrijver in Voudux (Zuid-Frankrijk).

In 1983 verscheen De vrouwen van de aartsengel, het eerste deel van een in tien delen geplande 'Journal Brut'-cyclus. Zoals steeds in zijn oeuvre vormen geometrie en mysterie, ratio en mystiek één geheel. Thema's in deze boeken zijn de vrouwen/moeder, het vaderbegrip, zijn geboortestreek, de gedrevenheid naar het woord, het water als bron van leven, vuur als symbool voor vernietiging (oorlog en machtsmisbruik), regeneratie en tenslotte de diamant en de onsterfelijkheid.

In 1990 kreeg hij de Emiele Bernheim-prijs voor zijn hele oeuvre en in 1993 werd hij bekroond met de driejaarlijkse Prijs van de Vlaamse Gemeeenschap.

Websites: www.ned.univie.ac.at, Poëticale opvattingen, www.dbnl.org, boeken.vpro.nl, www.debezigebij.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 21.