kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 24 05 2016 024:36 voor het laatst bewerkt.

Jean de La Fontaine

Jean de La fontaine (1621-1695)

Franse dichter en schrijver,

(geb. 8.7.1621 in Château-Thierry/Champagne, gest. 14.4.1695 in Parijs),

Jean Delafontaine, die van een burgerlijke familie afstamde, werd op 8 juli 1621 geboren te Chateau-Thierry, (een stadje op een steenworp afstand van Parijs aan de oevers van de Marne, Champagne), als zoon van een opperhoutvester.

Zijn ouders moeten vrij bemiddeld zijn geweest want La Fontaine studeerde na het verlaten van de school aanvankelijk theologie, verwisselde dat enige jaren voor rechten zonder daarvoor ook maar de geringste belangstelling te hebben. Na zijn middelbare school trok hij in Parijs in bij de monniken van het Oratorium van het Louvre (Rue-Saint-Honoré), maar het religieuze leven was niets voor hem. Zijn rechtenstudie rondde hij wel af, maar als advocaat had hij weinig succes.

Hij keerde dan ook al gauw weer naar zijn geboortestreek terug. Jarenlang hielp hij zijn vader om de kost te verdienen. Ondertussen schreef hij onder meer toneelstukken en gedichten waar echter bijna niemand voor viel.

In 1647, hij was 27 jaar oud, werd vanwege financiele problemen in de familie zijn huwelijk met de 14-jarige Marie Héricart de Thury geregeld. Dat de twee weinig gemeen hadden werd al snel zichtbaar. La Fontaine spendeerde meer tijd in PArijs dan bij zijn vrouw. Als echtgenoot en vader stond La Fontaine bekend als onverschillig en onverantwoordelijk. Met het geld wat het huwelijk hem opleverde heeft hij ook geen matigheid aan de dag gelegd en hij had al snel overal weer schulden. Het huwelijk eindigde in 1658. Uit dit huwelijk werd één zoon geboren, Charles DelaFontaine (30 october 1653 - 1712).

Marie Héricart heeft na het huwelijk een letterkundige salon in Champagne bedreven. Tijdens de verbanning van La Fontaine naar Limoges, schreef hij geregeld brieven aan haar welke in de salon werden voorgelezen. Een Reeks van deze brieven werd later gepubliceerd als Le voyage en Limousin (1663).

In 1652 werd hij opperhoutvester van Champagne.

1658 Parijs
In 1658 trok hij tenslotte naar Parijs om les te geven aan de Franse kroonprins.

Nicolas Fouquet
Veroorzaakt door zijn eerste publicatie, het op een oudheidkundig onderwerp gebaseerde versepos 'Adonis' (1658) - kwam hij in contact met de minister van financiën en kunstmaecenas Nicolas Fouquet.

Le Songe de Vaux
Door Nicolas Fouquet ook werd La fontaine ondersteund en tot verdere literaire arbeid aangezet. Zo ontstond in opdracht van Fouquet een jaar na 'Adonis' al een ander werk in proza en verzen, dat de naam : 'Le songe de Vaux' draagt en in verklarende vorm het kasteel van zijn weldoener en diens levenswijze uitbeeldt.

Fouquet had een imposant paleis laten bouwen: Vaux Le Vicomte, nabij Mélun. La Fontaine beschreef het kasteel in Le Songe de Vaux. (De droom van Veaux). Op het drie dagen durende openingsfeest was Lodewijk de Veertiende eregast. Die werd er zo jaloers dat hij Fouquet ontsloeg en een levenslange gevangenisstraf bezorgde. Vervolgens gaf hij de bouwers opdracht een oud jachthuis tot paleis te verbouwen: het huidige Versailles.

Limoges
Fouquets val en arrestatie zorgde voor een cesuur in het leven van La Fontaine in 1661. Hij had niet alleen een vriend verloren, onder wiens afwezigheid hij leed ('Élégie aux nymphes de Vaux', 1662) en voor wiens verdere lot hij zelfs voorspraken aan de koning deed ('Hymne à le roi', 1663), wat niet in goede aarde viel. Het leek hem daarom verstandiger zijn toevlucht te zoeken bij enkele rijke beschermheren in Limoges, in de Limousin. ('Une voyage de Paris en Limousin',(1666).

proza
La Fontaines literaire roem is gebaseerd op zijn omvangrijk prozawerk, dat grappige verhalen, sprookjes en fabels omvat. Bij de verhalen en sprookjes gaat het om vertellingen, die vanaf 1663 in losse volgorde verschenen en geïnspireerd zijn door de Italiaanse novellen-traditie (van Giovanni Boccaccio). La Fontaine schildert daarin op humoristisch-pikante wijze de erotische liefdeshandel van de adellijke samenleving van zijn tijd. Als een meester van het understatement en het juiste verhullende taalgebruik slaagde hij er vooral in, de in zijn tijd als aanstootgevend geldende onderwerpen met elegantie en discretie te schetsen, zo dat het hem gelukte, hartstocht en driften naast de rede 'maatschappelijk aanvaardbaar' te maken.

fabels
In 1663, in de Limousin, begon hij ook zijn fabels te schrijven. Zo zou hij in het stadje Bellac in de Hostellerie de la Pyramide neergestreken zijn om daar 'De koets en de vlieg' te schrijven. Voor zijn moraliserende fabels geniet de dichter tegenwoordig nog grote populariteit dan voor zijn verhalen en sprookjes - niet in het minst in de leesboeken op school - en had hij deze concessies niet nodig, ofschoon ook hier de methode van verhullend taalgebruik en allegorische omkleding kenmerkend was voor zijn stijl. Zijn fabels verschenen voor het eerst in 1668 en het laatste en twaalfde deel in 1694, een jaar voor zijn dood. Hoewel reeds drie eeuwen oud, zijn ze in wezen nog veel ouder, want voor een groot deel ontleend aan de fabeldichter der Oudheid Aesopus.

Vanaf het eerste boek in 1668 tot aan het laatste in 1694 vonden de fabels een goed onthaal bij het publiek. Dit komt waarschijnlijk omdat de dieren optreden met menselijke eigenschappen, waardoor de mens zichzelf in het dier herkent. De dieren komen nu eens plompverloren, dan weer langs diepzinnige overwegingen tot hun handelingen, de ene keer schalks, dan weer onbarmhartig.

Aan de fabels ligt de filosofische aanzet ten grondslag, dat de dieren een ziel hebben en in hun strijd om het bestaan de verschillende menselijke verhoudingen treffend weerspiegelen. Zo werd de fabel voor de dichter het medium voor zijn ervaringsrijke wereldvisie. In puntige vorm legde hij aan de hand van de klassieke voorbeelden (Aesopus) de politieke en maatschappelijke omstandigheden onder de absolutistische heerschappij van zonnekoning Lodewijk XIV vast: hij thematiseerde de kwestie van oorlog en vrede, recht en gerechtigheid, de nieuwsgierigheid naar de nieuw ontsloten continenten, maar hij schilderde ook persoonlijke conflicten zoals gierigheid en spilzucht, liefde en vriendschap, levenslust en doodsangst.

hertogin van Orleans
Al snel (ca 1673) keerde hij terug naar Chateau-Thierry, zijn geboortestad. Daar maakte hij kennis met de hertogin van Bouillon, die hem in contact brengt met de hertogin van Orleans. De laatste haalt hem weer naar Parijs om haar te vermaken in het Palais du Luxembourg. La Fontaine ontspande zich in de tuinen van het paleis en ging veel om met schrijvers als Racine en Molière. Na de dood van de hertogin van Orleans vindt hij onderdak bij de bankiersdochter Madame de Sablière aan de rue Neuve-des-Petit-Champs.

Académie Française
In 1684 werd hij zelfs lid van de Académie Française.
La Fontaine ontleende zijn fabels aan de Griekse oudheid. Tegelijkertijd waren ze echter persiflages op het luxe leven van de adel, waaraan hij zelf overigens enthousiast deelnam. De fabels werden direct enorm populair, behalve dan bij Lodewijk de Veertiende. De koning probeerde persoonlijk te voorkomen dat de schrijver verkozen zou worden tot lid van de in zeer hoog aanzien staande Academie Française. De roem van De la Fontaine was inmiddels echter al zo ver gestegen dat dat niet meer lukte.

Aan de gebruikelijke praatjes en incidentele schandalen heeft het La Fontaine ook niet gemankeerd. In 1675 werd een band met erotische satires door de politie in beslag genomen, en op zijn sterfbed zag La Fontaine zich zelfs genoodzaakt, afstand te nemen van dit deel van zijn werk.

Gestorven 14.4.1695 in Parijs

invloed
De fabels van La Fontaine oefenden een grote invloed uit op de Europese dichters en schrijvers van de navolgende generaties. Vele auteurs, waarvan hier in het bijzonder genoemd worden denis diderot en Gotthold Ephraim Lessing uit de tijd van de verlichting, toonden zich diep onder de indruk van de formele scherpte en de trefzekere grappen en vonden talrijke vruchtbare suggesties voor hun eigen werk.

Bronnen: www.digischool.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 59.