kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 29-05-2008 voor het laatst bewerkt.

Jean Racine

Jean Racine door François de Troy

Frans toneelschrijver, 21 december 1639 La Ferté-Milon - overleden 21 april 1699 in Parijs.

Jean Racine is samen met Molière en Corneille een van de "grote drie" van de zeventiende eeuw in Frankrijk. Racine schreef voornamelijk tragedies, maar ook één komedie (Les Plaideurs). Racine legde zich vooral toe op de psychoanalyse van de vrouw.

Biografie
Racine wordt in 1639, een jaar na Lodewijk XIV, geboren. Al op zijn vierde wees werd hij eerst opgevoed door zijn grootmoeder Marie Desmoulins en verhuist als tienjarige naar het klooster van le Port Royal, de wieg van het Jansenisme, ten zuidwesten van Parijs. Hier krijgt hij een klassieke en streng religieuze opvoeding.

In 1658 gaat hij in Parijs filosofie studeren. Hij komt in aanraking met een meer wereldse manier van leven en schrijft zijn eerste gedichten. In 1664 wordt hij aan Lodewijk XIV voorgesteld. Dat jaar gaat ook, hoewel met gering succes, zijn eerste toneelstuk La Thebaïde in première.

Met zijn Andromaque breekt hij in 1667 defintief door als tragedieschrijver.

Als hoveling aan het hof van Louis XIV (1638-1715) is Jean Racine getuige van het eerste absolute koningschap. Hij ziet hoe het persoonlijke en het politieke als nooit tevoren samenvallen. In een tijd bovendien, waarin het belang van de juiste vorm alles overheerst is ook in het oeuvre van Racine vorm allesbepalend. Het classicistische vereiste van eenheid van tijd, plaats en handeling neemt hij strikt in acht. Maar onder het dwingende ritme van zijn prachtige alexandrijnen, bekritiseert hij, zij het verdekt, het absolutisme en houdt hij het hof een tragische spiegel voor. Innerlijk verscheurd tussen drift en plicht en met obsessieve liefdes als complicerende factor strijden Racine's personages om de macht.

Met Britannicus (1669) schreef Racine een tragedie over een monstre naissant, de 'geboorte van een monster': Nero. Drie jaar nadat hij door zijn moeder Agrippina op de troon is geholpen, wil Nero zich van haar verstikkende invloed ontdoen. Hij schaakt Junia, de door Agrippina uitgekozen verloofde van zijn stiefbroer en rivaal Britannicus. En Nero wordt verliefd op haar. Of, toch niet? Want wat Nero ook zegt of doet, de toeschouwer wordt door Racine voortdurend op het verkeerde been gezet. Totdat Nero met één daad zijn moeder buitenspel zet, zijn ware aard onthult en zijn plaats in de geschiedenis opeist. Gebaseerd op de geschiedschrijving van onder meer Tacitus, is Britannicus een aangrijpend ensemblestuk over de verleidingen van absolute macht. Over zelfopoffering en eigenbelang. En over de vraag waarom het ons maar niet lijkt te lukken, op een verantwoorde manier met macht om te gaan. - Jean Racine heeft als onderwerp de scheiding tussen keizer Titus en zijn geliefde B¨¦r¨¦nice, koningin van Palestina. Wanneer hij als opvolger van zijn vader Vespasianus met haar in het huwelijk zou kunnen treden wordt hij in dit plan gedwarsboomd door de vermeende tegenstand van Rome: na een smartelijke tweestrijd waarbij zijn strijdmakker en rivaal Antiochus een belangrijke rol speelt, ziet hij vanwege het staatsbelang af van zijn geliefde. Het stuk, dat voor de tijdgenoten een nauwelijks verhulde kritiek bevatte op de amoureuze escapades van Lodewijk XIV, boeit nog steeds door de klassieke sobere structuur en de doeltreffende woordenrijkdom, die door de vertaalster kundig is vertaald in een snellezend ritmisch proza.

Bajazet (1672)

Met dank aan Euripides schiep Jean Racine met 'Phèdre' (1677) een ware klassieke tragedie. Eenvoudig van vorm, strak van taal en verzen, die de felle hartstochten beteugelen. Als de première van Fedra (Phèdre, 1677), tegenwoordig beschouwd als zijn meesterwerk, uitloopt op een ontgoocheling besluit Racine het theater te verlaten. (zie ook Menno ter Braak op Jansenisten van de Port-Royal, en treedt in het huwelijk. Hij wordt geschiedschrijver van de koning en aanvaardt samen met Boileau in opdracht de verloren gegane l'Histoire du règne de Louis XIV te schrijven.

Athalie (1691)

In 1698 vraagt hij begraven te worden in de Port-Royal. Jean Racine sterft in 1699 en is begraven op het St. Etienne-du-Mont-kerkhof in Parijs.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 791.