kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Jean Rhys

Jean Rhys pseudoniem van Ella Gwendolyn Rees Williams werd op 24 augustus 1890 geboren in Roseau op het eiland Dominica (West-Indië) als dochter van een Welshman en Creoolse.

Jean Rhys was door haar afkomst van jongsaf een outsider. Door haar ongelukkige liefdesleven in de grote Europese steden na de Eerste Wereldoorlog had ze stof voor een half dozijn boeken over ouder wordende, door verdriet getekende vrouwen die zijn aangeland op een kruispunt in hun leven. 'Ik schrijf alleen maar over mezelf' zei Jean Rhys, en daar voegde ze aan toe dat ze 'een deurmat in een wereld van laarzen' was.

In 1917 ontmoette zij in Londen de uit Tilburg afkomstige schrijver Ed de Nève (Jean Lenglet), met wie zij in 1919 trouwde. Het echtpaar woonde in Parijs, Wenen, Boedapest en wederom Parijs. In 1924 debuteerde 'Jean' Rhys als schrijfster met het verhaal Vienna. Haar pseudoniem heeft zij aan 'Jean' Lenglet ontleend.


In Quartet (1928), waarin Rhys haar buitenechtelijke verhouding met de Amerikaanse balling-schrijver Ford Madox Ford verwerkte, zwerft een mooie vrouw door Parijs na haar traumatische scheiding.

In Good Morning, Midnight, uit 1939, schept een gescheiden alcoholiste net voor het te laat is orde in haar leven.

De wijde Sargasso Zee (Wide Sargasso Sea) verscheen in 1966, toen Rhys al 76 was. Deze in de Caraïben spelende roman beschrijft de voorgeschiedenis van de gek geworden 'eerste Mrs Rochester' (Bertha Mason) uit Charlotte Brontë's roman Jane Eyre, en geldt als een klassieker uit de feministische literatuur, omdat Rhys een stem gaf aan een (door Brontë veronachtzaamde) vrouw die gemangeld wordt door conventies en discriminatie.
Edward Rochester is de grote liefde van Jane in Charlotte Brontë's 'Jane Eyre'. Hij is de sombere eigenaar van het huis Thornfield, waar Jane in dienst komt als gouvernante. Het zal een heel boek duren voordat ze met hem kan trouwen, omdat er een lijk uit de kast komt: de woeste, krankzinnige Bertha Mason, die opgesloten zit op de zolder van Thornfield. Zij is Rochesters eerste echtgenote.
Bertha is de hoofdpersoon van de roman, in een tijd die voorafgaat aan de gebeurtenissen in Jane Eyre. Het is een tragisch, broeierig verhaal over een vrouw die op Jamaica geboren wordt in een milieu van Britse plantagehouders. Ze leeft in het paradijs op aarde. Maar de afschaffing van de slavernij heeft de sociale verhoudingen op scherp gezet. Haar ouderlijk huis wordt in brand gestoken. Ze lijdt onder de minachting van de zwarte bevolking, waarmee ze zich als geboren Caribische verbonden voelt. Als 'witte kakkerlak' is ze kwetsbaar en geïsoleerd. Daar kan Edward Rochester - die uit Engeland komt om haar te trouwen - niets aan veranderen. Hij begrijpt haar gevoeligheden niet, en hun huwelijk is gedoemd te mislukken.
'De wijde Sargasso zee' is een prequel van 'Jane Eyre'. Maar het is geen pastiche. Bertha Mason is geleend van Charlotte Brontë, maar krijgt een geheel eigen invulling. Jean Rhys, zelf afkomstig uit een Brits milieu op Dominia, haalt het 19e eeuwse 'gothische' eraf en maakt van Bertha een slachtoffer van haar omstandigheden. Ze vertelt haar levensgeschiedenis op heldere toon, door de ogen van verschillende personages. Het resultaat is is een complexe, sombere roman over het leven tussen twee culturen. En een aanrader voor de kenners van 'Jane Eyre'.

Jean Rhys overleed op 89-jarige leeftijd in 1979.

Websites: www.the-ledge.com, www.inghist.nl, www.thuisinbrabant.nl, www.historietilburg.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 40.