kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

John Constable

John Constable (1776-1837)

Brits schilder, landschapsschilder en aquarellist uit de Engelse romantiek. Hij schilderde scènes uit zijn geboorteprovincie Suffolk, kastelen, kathedralen en landschappen en kustscènes in andere delen van Groot-Brittannië. Zijn schilderijen zijn vooral beroemd om hun atmosferische effecten. Hij probeerde de kortstondige veranderingen in het weer vast te leggen, evenals monumentale beelden van het Britse landschap.

Hij werd 11 juni 1776 geboren in East Bergholt in het graafschap Suffolk. Het gebied rond Deadham Vale in Suffolk staat nu bekend als 'Constable Country'. Flatford Mill, het onderwerp van een van zijn beroemdste schilderijen, The Haywain, was eigendom van zijn vader, een brouwer in goeden doen.

John Constable die op het Engelse platteland opgroeide begon al te schilderen terwijl hij nog op school was. Hij vond het heerlijk lange wandelingen te maken en hij nam zijn schetsboek en zijn aquarelverf altijd met zich mee. Constable werd een van de bekendste landschapschilders van zijn tijd. Hij schilderde de plekken die hij het beste kende - de velden, heuvels en boerderijen in de omgeving waar hij woonde en de nabije kust. Toen hem gevraagd werd wat hem het meest inspireerde antwoordde hij: 'Het geluid van water dat uit de molendammen ontsnapt, wilgen, oude verrotte planken, slijmerige palen en bakstenen muren, ik houd van die dingen. Deze indrukken hebben een schilder van me gemaakt.'

In Engeland waren in het begin van de 19e eeuw John Constable (1776-1837) en William Turner (1775-1851) actief. Turner schilderde in een lucide stijl waarbij details of concrete aanknopingspunten ondergeschikt waren aan de heldere en warme kleuren. Constable's landschappen herinneren aan die van de 17e eeuwse Hollandse schilders. Zijn gebruik van visuele effecten als licht en donker en zijn grote bewondering voor het landschap, met de daarin voorkomende krachten, paste in de romantische visie op de natuur.

Constable trouwde, na langdurige afwijzing door haar vader omdat hij niet goed genoeg was, met Maria Bicknell. Zij kreeg zeven kinderen, waarna zij overleed aan tuberculose.

Constable was vooral geïnteresseerd in lichteffecten en wolkenluchten. Ook schilderde hij enkele prachtige kustgezichten. Zijn gedegen voorbereidende studies vormen een mooi onderdeel van zijn werk.

Constable voorbestemd zijn vader op te volgen die een watermolen aan de rivier de Stour in Suffolk bezat. Maar ging in 1799 naar Londen, waar hij schilderlessen nam aan de Royal Academy van Benjamin West.

Zowel voor Jacob van Ruysdael als voor Claude Lorrain en de Engelse landschapschilders had hij grote bewondering. De invloed van Lorrain was echter niet blijvend. Niet het werk van de Franse landschapschilders Nicolas Poussin en Claude Lorrain - dat toen in de mode was - koos hij tot voorbeeld, maar dat van de Hollandse schildersfamilie van Ruisdael en Albert Cuyp.

werken naar de natuur
Hij legde zich toe op het weergeven van de natuur zoals zij was. "Ik ben het beu de natuur uit tweede hand te ontvangen"). Naar Constables idee moest het natuurlijke landschap gebaseerd zijn op uitvoerige en directe studie naar de natuur. In navolging van de Hollanders waagde hij het om - net zoals vóór hem Gainsborough het gedaan had - het kunstmatig gecomponeerd ideaal landschap te laten vallen en alles in de natuur te schilderen zoals het zich aan zijn oog voordeed. Hij maakte in de natuur olieschetsen die vaak uitmuntten door hun spontane schilderwijze. In zijn atelier werkte hij deze schetsen dan zorgvuldig uit. Het feitelijke en significante verschil met zijn voorgangers is hierbij dat de motiefkeuze en de hele constellatie van het definitieve schilderij bepaald wordt door Constables oorspronkelijke natuurstudies - en niet omgekeerd, zoals tot nu toe meestal het geval was. De persoonlijke voorkeur, associaties en herinneringen van de schilder staan voorop.

'De schilderkunst is een wetenschap en moet beoefend worden als een onderzoek naar de natuurwetten. Waarom zou dan de landschapschilderkunst niet gezien kunnen worden als een onderdeel van de natuurfilosofie met de schilderijen als proeven?'

Constable heeft zich tegen de brallende schilderkunst van zijn tijd gekeerd en getracht met zijn 'proeven' deze vorm van kunst te vernieuwen en in eenvoudiger banen te leiden. Hij eiste dan ook: 'De landschapschilder moet zich bescheiden door de natuur bewegen. Een arrogant mens heeft nooit het voorrecht gehad de natuur in al haar schoonheid te zien.'

Met zijn open, academische opvatting heeft Constable een nieuw principe geschapen. 'Als ik ga zitten om een schets te maken van de natuur, dan probeer ik allereerst te vergeten dat ik ooit een schilderij gezien heb.'

plein air
Vanaf 1814 maakt hij ook schilderijen die tot en met de laatste afwerking in de natuur zijn gemaakt. Het plein-air schilderen, dat via de Fransman Jean Baptiste Corot (1796-1875) en de school van Barbizon zou culmineren in de beweging van het impressionisme.

De beste schilderijen van Constable ontstonden in 1816-1827. Als onderwerp koos hij vooral het landschap van zijn geboortestreek Suffolk, de rivier de Stour en de watermolens. Hij gaf het landschap weer zoals hij het zag en niet volgens vastgestelde academische regels, met speciale aandacht voor de directe weergave van land en lucht. Hij observeerde deze zorgvuldig op alle ogenblikken van de dag en onder alle weersomstandigheden.

Constable besteedde vooral aandacht aan het wisselende zonlicht, de wolkenpartijen (wolkenstudies in 1821-22) en de hele stemming van de natuur. Vaak dient het land slechts als aanleiding om zich te kunnen verdiepen in het steeds wisselende toneel van wind, zonlicht en wolken. Voor hem was de lucht "de toetssteen de maatstaf en het voornaamste orgaan van het sentiment". Hij bestudeerde de hemel met de exactheid van een meteoroloog om de eindeloze schakeringen van de natuurkrachten, die de Romantiek zo lief waren, te kunnen weergeven. Bij zijn pogingen om deze vluchtige effecten uit te beelden, ontwikkelde hij een picturale techniek die zeer vrij, fors en persoonlijk was.

de romantiek
Zijn visie op de natuur is zonder twijfel romantisch te noemen. Hij oefende een stimulerende invloed uit op de hele Europese (landschap)schilderkunst van de 19de eeuw. Zijn grote landschappen maken hem tot een voorloper van de School van Barbizon. De vaak schetsmatige manier van schilderen met het krachtige licht wijst reeds op het komende impressionisme. Hij werkte immers met bewogen verfstippen (die hij als eerste in de 19de eeuw met de spatel aanbracht). Vooral in zijn schetsen (niet voor officiële tentoonstellingen bedoeld) liep hij vooruit op de impressionisten.

De Salon
In de `officiële' schilderijen paste hij zich meer aan aan de smaak van het publiek. Zeer bekend werd The Haywain (De hooiwagen; 1821), dat in de Royal Academy werd tentoongesteld en daar door o.a. Théodore Géricault werd gezien. Constable werd daarop uitgenodigd het werk te exposeren op de Salon in Parijs van 1824. De tentoonstelling van zijn werk in de Parijse Salon baarde veel opzien. Onder de indruk daarvan heeft Delacroix de achtergrond van zijn Slachting bij Chios overgeschilderd. Constables invloed zou in Frankrijk, met name op de school van de school van Barbizon, groot zijn.

Hoewel hij in Engeland minder werd gewaardeerd, heeft Constable het land nooit verlaten. Om in zijn levensonderhoud te voorzien schilderde hij - weinig originele - portretten.

Constable stierf 31 maart 1837.

Toen zijn roem na zijn dood ook in Londen snel steeg, werd zijn werk veel nagevolgd en vervalst. Een deel van de aan hem toegeschreven werken wordt tegenwoordig geacht door zijn zoons te zijn gemaakt. Belangrijke collecties van Constables werk bevinden zich in de National Gallery, de Tate Gallery en het Victoria and Albert Museum in Londen. .


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 53.