kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 28-01-2009 voor het laatst bewerkt.

John Updike

Amerikaans schrijver van romans en korte verhalen, geboren 18 maart 1932 Reading (Pennsylvania) - overleden 27 januari 2009 Beverly (Massachusetts).

John Hoyer Updike schreef meer dan 25 romans, tientallen korte verhalen, poëzie. Hij is vooral bekend van 'The Witches of Eastwick' (1984) en de Rabbit-tetralogie over hoe Harry ‘Rabbit’ Angstrom, een doorsnee middlebrow Amerikaanse burger, waarvoor hij een aantal literaire onderscheidingen kreeg.

Hij schrijft in een realistische stijl over het leven van doorsnee mensen in New England waar hij ook woont. Meest voorkomende thema's in zijn werk zijn de Amerikaanse obsessie met seks en de dood, en het samenspel tussen de twee. Hij werd wel ‘de chroniqueur van overspelig suburbia’ genoemd. ‘Zo ik dit onderwerp niet heb uitgeput, dan heeft het míj uitgeput’, schreef hij er ooit over.

Updike geldt als een productief én erudiet auteur. Zijn werk is een voorbode van het postmodernisme, dat zich vaak in het spanningsveld tussen de trivialiteit van het leven en de transformatie ervan door de Literatuur afspeelt. Naar zijn eigen zeggen wordt het leven zin gegeven door de heilige drievuldigheid van seks, kunst en religie. Stilistisch valt Updike's werk op door de immer aanwezige satirische of mild-ironische toon.

Ook heeft hij veel geschreven als criticus. Hij werkte voor het satirische Harvard Lampoon Magazine en schreef voor het tijdschrift The New Yorker en is vaak het middelpunt geweest in een woordentwist met onder andere Gore Vidal en Tom Wolfe. Hij heeft boeken van veel grote schrijvers gerecenseerd, waaronder Saul Bellow, Kurt Vonnegut, Iris Murdoch, Milan Kundera en Isabel Allende.

Updike ontving tweemaal de Pulitzer Prijs, een van de meest prestigieuze prijzen in de literaire wereld, in 1981 in de categorie fictie voor Rabbit is Rich, tien jaar later kreeg hij de prijs voor Rabbit at Rest.

Verschillende keren werd hij genoemd als kandidaat voor de Nobelprijs voor de Literatuur, maar die heeft hij nooit ontvangen.

Op het hoogte- (of diepte-)punt van de Koude oorlog werd Updike ingezet als cultureel ambassadeur van de VS.

Biografie
John Hoyer Updike werd geboren in de Amerikaanse staat Pennsylvania waar hij ook opgroeide. Door zijn moeder werd hij aangespoord veel te schrijven. Hij volgde dit advies op en na een studie Engels aan de Harvard universiteit maakte de auteur snel faam in de literaire wereld van Amerika.

Op zijn twaalfde kreeg hij van een tante een abonnement op The New Yorker, waarin vooral de verhalen van John Cheever veel indruk op hem maakten. Toen Updike in 1954 afstudeerde aan Harvard University, debuteerde hij zelf in het tijdschrift The New Yorker. Het was het begin van een levenslang samenwerkingsverband, dat zich na een kort dienstverband als bureauredacteur vooral manifesteerde in een schier onophoudelijke stroom verhalen, romanfragmenten en recensies.

In 1957 koos hij voor het fulltime schrijverschap. In 1958 debuteerde hij met de dichtbundel 'The Carpeted Hen' en een jaar later publiceerde hij zijn eerste roman 'The Poorhouse Fair'.

In 1960 trok Updike de aandacht van een breed publiek met zijn eerste Rabbit-boek Rabbit, Run (1960), waarop Rabbit Redux (1971), Rabbit Is Rich (1981) en Rabbit At Rest (1990) volgden.
De Rabbit-boeken beschrijven hoe oud-basketbalspeler Harry Angstrom, bijgenaamd Rabbit, omgaat met het leven, de dood en zijn relaties met anderen waarmee zij een schets van het Amerikaans middle class-leven vormen van respectievelijk de jaren vijftig tot en met de jaren tachtig.
In Rabbit At Rest liet Updike zijn beroemdste personage – pas in de vijftig, maar gebukt gaand onder een ‘typisch Amerikaans hart’: vermoeid, stijf en vol rotzooi – voortijdig aan zijn eind komen. Achteraf had Updike spijt dat hij ‘Rabbit’ geen langer leven had gegund, maar de angst dat zijn personage hem zou overleven was te groot geweest. ‘Je weet niet wanneer je sterft, dus toen ik in de vijftig was leek het me beter zijn verhaal af te ronden voordat ikzelf doodging en hij ergens rond zou blijven hangen.’ Uiteindelijk zou Updike in 2001 nog eenmaal naar zijn antiheld terugkeren, in de novelle Rabbit Remembered, waarin hij vertelt hoe het verder ging met Rabbits kinderen.

Met 'The Centaur', een roman uit 1963, won hij de National Book Award.

Zijn commerciële doorbraak volgde in 1968, met Couples, misschien wel de meest archetypische ‘overspelig suburbia’-roman uit de Amerikaanse letteren. Samen met onder meer het drieluik 'Bech, a Book', 'Bech is Back' en 'Bech At Bay', over het neurotische en door seks geobsedeerde personage Henry Bech, en boeken als 'Marry Me' en 'Roger’s Version', leverde Couples Updike in sommige kringen de reputatie van vrouwvijandigheid op.

Tot Updike’s bekendste boeken behoort The Witches of Eastwick (De heksen van Eastwick)(1984), mede dankzij de verfilming met Jack Nicholson, Cher, Susan Sarandon en Michelle Pfeiffer. In de roman krijgen drie heksen het aan de stok met een duivelse man, in de film gespeeld door Nicholson. Hun onderlinge band komt onder zware druk te staan wanneer zij alle drie een relatie met hem beginnen. Enkele maanden voor zijn overlijden in 2009 verscheen het vervolg The Widows of Eastwick.

In november 2008 werd hem door de Britse Literary Review de Bad Sex in Fiction lifetime achievement award toegekend.

Updike is dinsdagochtend op 76-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van longkanker in een verpleeghuis in Massachusetts. Met zijn eerste vrouw Mary kreeg John Updike vier kinderen. Sinds 1977 betrok Updike met zijn tweede vrouw Martha een huis in de buurt van Boston.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 42.