kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Judith Herzberg

Judith Herzberg (Amsterdam, 1934)

Judith (Frieda Lina) Herzberg, Nederlands dichteres en prozaschrijfster, geboren 4 november 1934 te Amsterdam. Judith Herzberg woont afwisselend in Nederland en Israël. Zij is de dochter van de jurist-schrijver Abel J. Herzberg (1893-1989).

Haar werk wordt gekenmerkt door persoonlijke, bittere, maar toch hoopvolle kanttekeningen bij het bestaan. Persoonlijke ervaringen geeft zij op eenvoudige wijze met grote zeggingskracht weer, steeds verrast en kwetsbaar door wat mensen haar en elkaar kunnen aandoen. Zij behoort tot de groep dichters rond het tijdschrift Tirade. Verder publiceerde ze in 'Vrij Nederland', 'Barbarber', 'Hollands Maandblad', 'De Gids', 'Chrysallis', 'Werkschrift' en 'NRC Handelsblad'. Haar gedichten zijn onder meer in het Duits, Turks en Engels vertaald. Haar gedichten worden wel getypeerd als parlandopoëzie en zijn in die zin verwant aan het werk van Rutger Kopland en Jan Emmens. Ze wordt gezien als de belangrijkste Nederlandse toneelschrijfster.

Pseudoniem(en): Judith Herzberg gebruikte de pseudoniemen Vera de Vries en Christine de Hondt.

Van 1941 tot 1945 verbleef ze door haar joodse achtergrond op diverse onderduikadressen, maar keerde na de oorlog naar Amsterdam terug.

Judith Herzberg debuteerde in 1961 met haar eerste gedichten in Vrij Nederland.

1963/64 Zeepost haar eerste bundel, opgedragen ‘Aan mijn ouders' .

1968 Beemdgras (Poëzie)

1970 Vliegen, (Poëzie)
Beïnvloed door het werk van de dichteres Vasalis brengt Judith Herzberg voortdurend aandacht op voor het kleine en geringschatte. Zo schreef ze het bundeltje Vliegen waarin ze de grootheid en individualiteit van al die onooglijke insekten benadrukte.

1971 27 Liefdesliedjes, (Poëzie)
Deze bewerking van het 'Bijbelse Hooglied' voor kinderen neemt binnen haar dichterlijke werk een aparte plaats in. Ze werden op muziek gezet door 'The Slumberlandband' (voorheen C.C.C. Inc.) en uitgezonden door IKOR.

1971 Strijklicht (Poëzie)

Vanaf het begin van de jaren zeventig volgden toneel- en tv-stukken, filmscripts en teksten voor musicals.

De deur stond open (1972) (toneel)
Het is geen hond (1973) (toneel)

1974 Dat het 's ochtends ochtend wordt, (Toneeltekst)
Waarin het gelijknamige toneelstuk, 'De deur stond open' en 'Het is geen hond'.

Ethooi (bloemlezing) (1975)

Lieve Arthur (NOS) (1976) (televisie)

Het maken van gedichten en het praten daarover (1977)(essay)
In ‘Over het maken van een gedicht' beschreef Judith Herzberg het ontstaan van het gedicht ‘Afscheid'. Over de aanleiding, een sigarettepeukje dat op straat lag en dat ze wilde bewaren, zegt ze: ‘Ik dacht als ik het nu niet opraap ligt het straks nog op straat en dan word ik er misschien bedroefd door, door het zo onpersoonlijk te laten worden.'

1980 Botshol (poëzie)
Voor deze bundel ontving Judith Herzberg in 1981 de Jan Campert-prijs.

1980 Jan Campert Prijs voor Toneel
1980 Bayerische Filmpreis

1981 Charlotte (Roman)
Het dagboek dat Judith Herzberg bijhield tijdens de opname van de film Charlotte.
Herzberg schreef onder andere het scenario voor Charlotte, een film van Frans Weisz over het geschilderde dagboek van de in Auschwitz vermoorde schilderes Charlotte Salomon.

1981 Jan Campert Prijs voor poëzie (Botshol)

1982 Leedvermaak (Toneeltekst)
Het veelgeprezen toneelstuk Leedvermaak speelt zich af in een joods milieu, het gaat het om de menselijke twijfel èn gehechtheid aan het leven.

1982 Prijs der Kritiek voor Leedvermaak

De val van Icarus (1983)

Sinds 1983 woont Judith Herzberg in Tel Aviv. Ze reist veel heen en weer tussen Israël en Nederland.

1984 Dagrest
Twintig gedichten (1984)

1984 Joost van den Vondel Prijs

Dat Engels geen au heeft (bibliofiel, 125 ex.) (1985)

1985 En/of, (Toneeltekst)

1986 De kleine zeemeermin, (Toneeltekst)
Een libretto gebaseerd op het sprookje van Hans Christiaan Andersen.

Merg (1986) (toneel)

Zoals (1987)

De Caracal (1988) (toneel)

Tussen Amsterdam en Tel Aviv (artikelen en columns) (1988)

1988 - Charlotte Köhler-prijs voor Literatuur

1988 Cestodaprijs

In 1988 verscheen bij Oberlin College Press een keuze uit haar poëzie in vertaling onder de titel But what: Selected Poems.

Kras (1989) (toneel)

Vielleicht Reisen (2004) (toneel)

1989 Nederlands-Vlaamse Toneelschrijfprijs voor Kras

Een goed hoofd (1991) (toneel)
Teksten voor toneel en film 1972-1988 (1991) (toneel)

1992 Zoals, (Poëzie)
De jaren tussen het verschijnen van En/of (1985) en deze bundel leverden een rijke oogst op aan poëzie. Een selectie van deze gedichten staat in Zoals.

Doen en laten (1994)
Er bestaat veel waardering voor de poëzie van Judith Herzberg. De bloemlezing Doen en Laten (Rainbow Pocketboeken) behoorde in 1994 tot de honderd beste boeken.

Rijgdraad (1995) (toneel)

De toneelstukken Leedvermaak en Rijgdraad werden beide verfilmd (de laatste onder de titel 'Qui vive') door Frans Weisz. Weisz verfilmde eerder haar scenario 'Charlotte'.

1995/95? Constantijn Huygensprijs voor haar gehele oeuvre

Brief aan wie niet hier is. Tussen Jeruzalem en Amsterdam (reisverslag) (1996)

Wat zij wilde schilderen (1996)

1997 Nominatie VSB Poëzieprijs
1997 P.C. Hooftprijs

1997 Wat zij wilde schilderen, (Poëzie)
In 1997 werd Judith Herzberg de P.C.-Hooftprijs toegekend. Uit het jury-rapport:
‘Haar gedichten gaan niet over wat hoort of wat vaststaat, maar over de wonderlijke wandelingen van de geest, over de slingerende wegen van het leven, over wat men bedoelde maar niet zei of niet kon zeggen, over een gebaar, een gemis, over de verdeeldheid in ieders hart en hoofd.'

1997 Het vertelde, (cd, Poëzie)
Judith Herzberg leest voor uit de bundels Zoals en Wat zij wilde schilderen.

De Nietsfabriek (1997) (toneel)
Een golem (1998) (toneel)

Landschap (1998)

1999 Bijvangst, (Poëzie)
Bijvangst is een omvangrijke bundel, waarvan het grootste gedeelte niet eerder in druk verscheen.

Lieve Arthur (2000) (toneel)

Op verzoek van Poetry International schreef Judith Herzberg voor de Landelijke Gedichtendag 2001 de gedichtendagbundel Staalkaart.

2001 Laika, (Kinderboek, fictie tot 6 jaar)

2002 Leedvermaak. Rijgdraad. Simon. (Toneeltekst)
De herdruk van Leedvermaak bevat naast het bekende 'Leedvermaak' en 'Rijgdraad' ook de tekst van Herzbergs allernieuwste stuk 'Simon'. Voor velen is 'Leedvermaak' een van de beste toneelstukken van na de oorlog.

10 mooiste gedichten van Judith Herzberg (poëziekaarten) (2002)

2002 Weet je wat ik ook nooit weet, (Poëzie)
Judith Herzbergs werk is door de jaren heen al op heel verschillende en unieke manieren gepubliceerd: van de Rainbow-pocketuitgave Doen en laten (op dit moment meer dan 100.000 exemplaren verkocht) tot de cd Het vertelde en een kussensloop. Deze uitgave in een doosje is een waardige aanwinst in deze serie. Het bevat een wel heel bijzonder, ongepubliceerd gedicht dat door zijn aparte vorm zowel verrassend is om te geven als om te krijgen.

Dagboek uit Jeruzalem (15-09-2003/30-09-2003) (Vrij Nederland, 18-10-2003)

2004 Soms vaak, (Poëzie)
Deze bundel bevat onder andere alle gedichten van Staalkaart, dat verscheen op Landelijke Gedichtendag 2001.

2006 - hebben we ffies last 5hc?

Bronnen:
televisie als 'Dat het 's ochtends ochtend wordt'. (televisie)
Een giraffe zijn is erger (televisie)
Cranky Box (bewerking van 'Een giraffe zijn is erger') (toneel)

Judith Herzberg schreef scenario's voor:
Rooie Sien (1975) (scenario)
Mevrouw Katrien (1979) (scenario)
Charlotte (1981) (scenario)
Leedvermaak (1989) (scenario)
Qui vive (verfilming van 'Rijgdraad') (2002) (scenario)

Ze werkte als schrijfster mee aan de verfilming van:
Joods Amsterdam (film)
'Twee vrouwen' van Harry Mulisch (1977) (film)
Een vrouw als Eva (film)

Vertalingen:
Judith Herzberg vertaalde toneelwerk van Ibsen
Wedekind
Judith Herzberg vertaalde werk van Charl-Pierre Naudé (Tirade, 2000)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 1714.